Fer kílómetragjaldið í þjóðaratkvæði?

Í kynningu á söfnuninni er því haldið fram að gjaldið sé óréttlátt í grunninn. Þar er meðal annars gagnrýnt að verið sé að leggja nýja skatta á almenning í meintu skjóli þess að fyrirtæki á frjálsum markaði muni lækka vöruverð á móti. Þá er bent á að kílómetramælar bifreiða gefi ekki alltaf rétta mynd af raunverulegum akstri, sem geti leitt til rangrar gjaldtöku.

Maria hefur lýst því yfir að hún hyggist „fara með málið alla leið“ með það að markmiði að fá gjaldið fellt niður í heild sinni.

Ný leið í pólitík: þjóðaratkvæði um álitamál

Á sama tíma hefur ríkisstjórn Kristrún Frostadóttir vakið athygli á nýjum möguleika í íslenskri stjórnsýslu: að leggja afmörkuð pólitísk álitamál beint í dóm þjóðarinnar.

Á Alþingi liggur nú fyrir tillaga um að setja umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu frá 2009 í þjóðaratkvæði. Sú krafa er leidd fram af þingflokki Viðreisnar, sem hlaut rúmlega 33 þúsund atkvæði í síðustu þingkosningum.

Athygli vekur að undirskriftir gegn kílómetragjaldi eru nú þegar orðnar fleiri en atkvæði Viðreisnar í þeim kosningum. Það gæti aukið pólitískt vægi kröfunnar um að málið verði lagt fyrir þjóðina.

Ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur voru tekin upp í kosningalög árið 2022 og gera Alþingi kleift að ákveða að efna til slíkrar atkvæðagreiðslu um tiltekin mál.

Einfalt að samnýta atkvæðagreiðsluna

Ef Alþingi samþykkir að halda þjóðaratkvæði um ESB-umsóknina í maí hefur verið bent á að hægt væri, ekki bara til að spara fjármuni, heldur einnig til hagræðis og einföldunar, að láta kjósendur einnig taka afstöðu til kílómetragjaldsins á sama tíma.

Slík þróun myndi marka skýra breytingu í íslenskum stjórnmálum, þar sem fleiri stór mál væru lögð beint í hendur kjósenda.