Geir Ágústsson skrifar:
Kannski er vestræna siðmenningin einfaldlega komin að leiðarlokum - þessi byggð á ákveðnum gildum um virði einstaklingsins og ákveðnu siðferði og lagaumhverfi sem hefur mótast í gegnum trú og hefðir í gegnum aldanna rás. Hún hefur runnið sitt skeið á enda eftir langan og árangursríkan sprett. Nú er hún úr takti við samtímann og á leið í sögubækurnar, eins og svo margar aðrar siðmenningar áður.
Kannski er hún ekki lengur þess virði að standa vörð um.
Geir Ágústsson.
Jafnrétti kynjanna, lýðræði, kristin og að sumu leyti líka heiðin arfleifð, mannúðarstarf, virðing fyrir eignarrétti og frjáls markaður - þetta eru gildin sem mótuðu vestræn samfélög.
Ef þessi gildi eru orðin úrelt þá þarf að segja það skýrt.
Og spurningin verður þá: Hvaða gildi eiga að taka við?
Sumir líta til kerfa þar sem ríkið hefur víðtækt eftirlit með borgurum, stjórnar hagkerfinu með þungri hendi og setur flokksvald ofar einstaklingsfrelsi.
Aðrir horfa til samfélaga þar sem strangar, trúarlegar reglur ráða för, staða kvenna er skert, refsingar eru harðar og líf einstaklinga mótast af hefðum sem samræmast illa hugmyndum um persónufrelsi og jafnrétti.
Þetta eru ekki hlutlausar lýsingar. En þær snúast heldur ekki um að gera lítið úr fólki, heldur um að bera saman gildi og afleiðingar þeirra.
Munurinn liggur ekki í uppruna fólks heldur í því hvaða reglur gilda, hvaða réttindi eru virt og hvaða hegðun er talin ásættanleg.
Vestræn menning hefur, þrátt fyrir augljósa galla og mistök, sýnt einstaka getu til að skapa auð, bæta lífskjör, þróa vísindi og listir og byggja upp samfélög þar sem réttindi einstaklinga (af öllu tagi) njóta verndar.
Hún hefur líka leitast við að draga úr þjáningu, hvort sem það á við um fólk eða dýr (þar á meðal sláturdýra), og þróað viðmið sem miða að því að lágmarka sársauka þar sem því verður við komið.
Ef við teljum þessi markmið ekki lengur skipta máli, þá ættum við að viðurkenna það hreinskilnislega.
Ef ekki, þá blasir önnur spurning við: Af hverju stöndum við ekki skýrar vörð um þau?
Á meðan við forðumst að taka afstöðu þá veikjum við smám saman þær stofnanir og þau viðmið sem halda þessum gildum á lofti.
Landamæri verða opnari án þess að gerðar séu kröfur um aðlögun að grundvallargildum. Umræðan verður varfærnari af ótta við að vera ranglega flokkuð. Og þeir sem vilja verja þessi gildi þegja frekar en að taka áhættuna á að vera misskildir.
Það er ekki vegna þess að fólk telji þessi gildi einskis virði heldur vegna þess að það forðast átök.
En menning sem enginn er tilbúinn að verja veikist óhjákvæmilega.
Og að lokum hverfur hún - ekki með látum, heldur vegna sinnuleysis.
Persónulega þykir mér mjög vænt um vestræna menningu. Ég vill standa vörð um hana. Margir stimplar hafa verið notaðir um slík viðhorf: Útlendingafælni, rasismi, íhaldssemi og einangrunarsinni. Þá það, ef umræðan er á því plani. En þegar menning sem boðar aftöku samkynhneigðra og þrælahald barna og kvenna er í raun og veru búin að ná fótfestu innan okkar menningar þá þigg ég stimplana með glöðu geði.
