Grimmd Ísraelshers á Gaza og vanvirðing við alþjóðalög komu Younis Al Khatib, forseta Rauða hálfmánans í Palestínu, á óvart þrátt fyrir að hafa upplifað ýmislegt á löngum ferli. Hann segir enn miklar hindranir á hjálparstarfi á Gaza og á sama tíma versni ástandið á Vesturbakkanum stöðugt.
Dr. Younis Al-Khatib kom Íslands á vegum Rauða krossins. Hann hitti meðal annars Höllu Tómasdóttu forseta og Martin Eyjólfsson ráðuneytisstjóra í Utanríkisráðuneytinu.
Í heimsókninni ræddi hann áskoranir sem mannúðarstarfsfólk stendur frammi fyrir í Palestínu, bæði á Gaza og Vesturbakkanum. Á Vesturbakkanum eru árásir landtökufólks eru orðnar daglegt brauð.
„Þetta er meira en daglegur viðburður því þetta eru banvænar, daglegar árásir um allt landið.“
Landtökubyggðir Ísraela eru ólöglegar samkvæmt alþjóðalögum, samt sem áður hafa ísraelsk stjórnvöld kynnt áætlun um nýja ógnarstóra byggð sem klýfur palestínsk samfélög í sundur.
„Eins og ég sé þetta er þetta aðeins aðferð sem Ísraelsstjórn notar til að framfylgja brottnámsáætlun.“
Á Gaza breytist lítið, segir Younis, þrátt fyrir að næstum ár sé liði frá því að vopnahlé tók gildi. „Kannski eru færri drepin núna en eins og við vitum öll hafa 1.300 dáið frá upphafi vopnahlésins fyrir 11 mánuðum. Þetta fólk var drepið á Gaza og Ísraelsher drap það,“ segir Younis.
Þá gengur hjálparstarf hægt og enn miklar takmarkanir á því. „Fólk býr enn í tjöldum og annar vetur nálgast.“
Þarf aukinn pólitískan þrýsting
Younis er þakklátur íslenskum stjórnvöldum fyrir framlög til mannúðarmála. „Við viljum sjá meiri pólitískan þrýsting og meiri pólitíska þátttöku alþjóðasamfélagsins almennt.“
Þrýsting á að hleypa mannúðaraðstoð og að alþjóðalög séu virt. Við spyrjum hvort hann hafi enn trú á alþjóðalögum?
„Ég hef trú á manneskjunni. Við verðum að tala við allar alþjóðlegar stofnanir, að ríkisstjórnum meðtöldum, sem brjóta af sér, og halda því áfram nema við stöðvum þær. Það sem þarf er sterkara orðalag í alþjóðalögum sem getur hjálpað til við að binda enda á þessi voðaverk. Þegar upp er staðið þörfnumst við laganna, við getum ekki lifað án einhvers konar lagaramma sem vísar okkur veginn í heiminum.“
Younis hóf störf sem forseti árið 2000 en síðustu ár hafa verið honum sérlega þungbær.
„Það sem var óvæntast var alls ekki af jákvæðum toga heldur mjög neikvæðum, það hefur verið að missa kollega. Til dæmis Rifat, einn af samstarfsmönnum okkar í fjöldamorðunum í Rafah, þar sem fimmtán bráðaliðar voru drepnir bara því þeir vildu hjálpa fólki. Við bjuggumst ekki við því að Ísraelsher yrði svona illskeyttur í garð hjálparstarfsmanna, en hann var það.“
Þótt það sé ekki nýtt fyrir þau að missa kollega hafa síðustu ár verið frábrugðin.
„Ég hef alltaf sagt að við kennum okkar fólki að bjarga mannslífum, ekki týna lífi. Því miður hefur þetta verið afar sársaukafull lífsreynsla, ekki aðeins í þessu stríði heldur einnig í átökunum 2000-2005 og hinum stríðunum sem hafa kostað kollega lífið en það sem er svo sérstakt við þetta stríð er hversu gífurleg vanvirðing hálfmánanum og hjálparsamtökum hefur verið sýnd.“
