Aftökur í Bandaríkjunum voru 47 í fyrra. Árið áður voru þær 25. Bandaríkin eru meðal þeirra landa þar sem beita dauðarefsingu og aftökum. Innan Bandaríkjanna voru aftökurnar flestar í Flórída. „Það sem við sjáum í Bandaríkjunum er að orðræða þar, orðræða Trumps er sú að það skuli beita dauðarefsingunni til þess að koma í veg fyrir glæpi og þetta virðist smitast út í samfélagið þannig að það er eins og fólk trúi því að dauðarefsingin geti verið einhvers konar hindrunartæki til að koma í veg fyrir glæpi og halda borgurunum öruggum þó að allar rannsóknir bendi til þess að dauðarefsingin geri það ekki,“ segir Anna Lúðvíksdóttir, framkvæmdastjóri Amnesty International á Íslandi.
Aftökusveitir, banvænt gas og lyf
Ríkisstjóri Flórída, Ron DeSantis, er fylgjandi beitingu dauðarefsingar og hefur lýst þeirri skoðun sinni að hún hafi mikinn fælingarmátt gegn glæpum og sé hæfileg refsing fyrir alvarlegustu afbrotin. Fram kemur í umfjöllun NPR, bandaríska almannaútvarpsins, að árið 2023 hafi DeSantis beitt sér fyrir breytingu laga þannig að ekki þurfi lengur kviðdóm sem allur samþykki beitingu dauðarefsingar.
Anna leggur áherslu á að Amnesty International fordæmi beitingu dauðarefsingar í öllum tilvikum. Refsingin brjóti á rétti til lífs. „Hún tekur saklaust fólk af lífi, við vitum að það er það sem gerist í sumum tilvikum þannig að Amnesty er á móti henni í öllum tilvikum.“
Stjórnvöld í Bandaríkjunum beittu aðferðum eins og banvænni lyfjagjöf eða gasi í fyrra. „Auk þess voru þrjú dæmi um að það var notuð aftökusveit til þess að taka fólk af lífi.“
Fleiri aftökur voru á heimsvísu í fyrra en áratugina þar á undan, samkvæmt skýrslu Amnesty International sem kom út í dag. Flestar voru skráðar í Íran, þar sem stjórnvöld hafa barið niður mótmæli með harðri hendi.
„Því miður er útlitið ekki gott því að þetta er mesti fjöldi aftaka í heiminum síðan 1981 en það voru 2.707 einstaklingar teknir af lífi í fyrra og Amnesty hefur auðvitað gríðarlegar áhyggjur af því,“ segir Anna.
Flestar aftökur skráðar í Íran
Anna segir ákveðin ríki beita dauðarefsingu til að vekja ótta og ógna borgurum, að þeir geti átt yfir höfði sér dauðarefsingu fyrir hina ýmsu glæpi, ekki aðeins alvarlega glæpi, heldur einnig fyrir mótmæli. Íran er eitt þeirra ríkja. Af skráðum aftökum í heiminum í fyrra voru flestar þar, 2.150, tvöfalt fleiri en árið áður.
„Íran er því miður eitt af þessum ríkjum sem hafa beitt dauðarefsingunni í mjög miklum mæli. Þeir beita þessu sem valdatæki, beita óttastjórnun og nota dauðarefsinguna til þess að kúga fólk, þá sem eru á móti stjórnvöldum þar í landi, mótmælendur og þá sem dirfast að gagnrýna yfirvöld. Við sáum gríðarlega aukningu þar og þetta er hæsti fjöldi frá 1981 þar í landi, eins og reyndar heildartölur í heiminum eru núna, þetta er mesti heildarfjöldi frá 1981.“ Stjórnvöld í Íran hafi hert mjög að réttindum almennings eftir árásir Ísraels í fyrrasumar og barið niður mótmæli sem hófust í desember með harðri hendi. Dauðarefsingunni sé beitt til að hræða fólk frá því að mótmæla stjórnvöldum.
