Mikilvægt er að tryggja aukið samræmi í rödd Íslands í loftslagsmálum, segir fulltrúi loftslagsráðs. Þörf sé á endurmati stjórnvalda á því hvernig loftslagsskuldbindingum Íslands sé fylgt eftir í stefnumótun og stjórnsýslu.
Í júlí á síðasta ári samþykkti Alþjóðadómstóllinn umfangsmesta ráðgefandi álit í sögu dómstólsins um skyldur ríkja vegna loftslagsmála. Álitið markar tímamót í þróun þjóðarréttar á þessu sviði.
Loftslagsráð hefur gefið út álitsgerð um álit dómstólsins og þýðingu þess fyrir Ísland. Bjarni Már Magnússon, doktor í lögfræði og fulltrúi í loftslagsráði, er höfundur álitsgerðarinnar. Hann segir að samkvæmt áliti Alþjóðadómstólsins verði að líta til skuldbindinga ríkja á sviði loftslagsmála með mun víðtækari hætti en mörg ríki hafi gert fram til þessa.
„Í málflutningi fyrir dómstólnum er Ísland eitt þeirra ríkja sem vilja líta til þessara mála með þrengri hætti heldur en dómstóllinn, það er að segja að setja mestan fókus á Parísarsamninginn og rammasamning Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál. En dómstóllinn kemst að því að það verði að horfa til mun fleiri skuldbindinga,“ segir Bjarni.
Brýnt að kanna þýðingu álitsins fyrir Ísland
Bjarni segir mikilvægt að stjórnvöld efli samstarf milli ráðuneyta og undirstofnana á sviði loftslagsmála. Þannig verði að tryggja samræmi í afstöðu Íslands í málaflokknum út á við.
Þá kveði álit dómstólsins á um það að ríki geti verið dregin til ábyrgðar fyrir að fara ekki eftir sínum skuldbindingum. Því sé brýnt að skoða hvaða þýðingu það hafi fyrir íslenska stjórnkerfið og lagaframkvæmd.
„Það hafa verið þúsundir mála höfðuð úti um allan heim gegn stjórnvöldum og reyndar stórum fyrirtækjum á sviði loftslagsréttar og ég held það sé bara tímaspursmál hvenær einhver höfðar slíkt mál gegn íslenska ríkinu hérlendis.“
