Landsréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur um að hafna kröfu tveggja manna, sem ákærðir eru ásamt þriðja manni fyrir tilraun til manndráps í bílakjallaranum undir Höfðatorgi, um að verjendur þeirra fengju afhent afrit af rafrænum gögnum málsins.
Um er að ræða mynd- og hljóðupptökur og önnur rafræn gögn sem vistuð eru á USB-lykli. Verjendur ákærðu segja upptökurnar vera meðal mikilvægustu sönnunargagna málsins og að nauðsynlegt sé að geta rannsakað þær án þess að vera bundnir við opnunartíma og starfsstöð ákæruvaldsins.
Landsréttur staðfesti 22. júlí úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur frá 16. júlí með vísan til forsendna héraðsdóms.
Ákærðir fyrir að aka á mann, berja hann og stinga
Málið var höfðað með ákæru héraðssaksóknara 8. júní síðastliðinn á hendur þremur einstaklingum, sem nefndir eru X, Y og Z í hinum birta úrskurði.
Þeir eru ákærðir fyrir að hafa í félagi reynt að svipta mann lífi í bílakjallaranum undir Höfðatorgi aðfaranótt þriðjudagsins 17. mars 2026. Fjölmiðlar hafa áður greint frá ákærunni og staðfest að um sé að ræða Höfðatorgsmálið svokallaða.
Samkvæmt ákærunni ók X bifreið á mikilli ferð á brotaþolann, þannig að hann hafnaði á vélarhlíf bílsins og féll í jörðina. Y er gefið að sök að hafa barið manninn ítrekað í líkamann með óþekktu áhaldi og Z að hafa í kjölfarið stungið hann í vinstri rasskinn með óþekktu stunguvopni.
Brotaþolinn var samkvæmt ákærunni settur í lífshættulegt ástand. Hann hlaut meðal annars lungnamar á báðum lungum, blóðþurrðarlost, brot á upphandleggsbeini, mar, bólgur og fleiðusár.
Maðurinn krefst þess að ákærðu verði gert að greiða honum óskipt tíu milljónir króna í miskabætur, auk 98.489 króna í skaðabætur og lögmannskostnaðar.
Tugir manna sagðir hafa verið í bílakjallaranum
Fram hefur komið í fjölmiðlum að á bilinu 20 til 30 manns hafi komið saman í bílakjallaranum umrætt kvöld. Eggvopnum og kylfum hafi verið beitt og alls hafi ellefu manns verið handteknir við rannsókn málsins. Þrír voru að lokum ákærðir fyrir tilraun til manndráps.
Myndbandsupptökur úr bílakjallaranum eru sagðar sýna hvítum Land Rover ekið af miklum krafti á brotaþolann og menn ráðast að honum eftir að hann féll í jörðina.
Kröfðust þess að fá upptökurnar afhentar
Við þingfestingu málsins 25. júní kröfðust ákærðu þess að verjendur þeirra fengju afhent afrit af rafrænum gögnum málsins. Gögnin eru vistuð á USB-lykli en ákæruvaldið mótmælti afhendingunni.
Verjandi X hélt því fram að ákvæði laga um meðferð sakamála, sem skylda ákæruvaldið til að afhenda verjendum skjöl, ætti með lögjöfnun einnig að ná til rafrænna gagna.
Bent var á að mikið magn myndefnis væri í málinu og að ákærðu þyrftu að hafa sama aðgang að því og ákæruvaldið til þess að geta undirbúið vörn sína með fullnægjandi hætti.
Verjandi Y sagði mynd- og hljóðupptökurnar vera „hryggjarstykkið“ í málinu. Hann sagði það torvelda vörn ákærða að verjendur og skjólstæðingar þeirra þyrftu að mæta á starfsstöð ákæruvaldsins á almennum opnunartíma til að kynna sér gögnin.
Verjandi Z sagði meðal gagnanna vera myndband sem ákæruvaldið byggði á við sönnun um mögulega sök ákærða. Hann taldi óviðunandi að lögmönnum, sem væru opinberir málflytjendur og bundnir þagnarskyldu, væri ekki treyst fyrir rafrænum gögnum málsins.
Mega skoða gögnin en fá ekki afrit
Ákæruvaldið byggði afstöðu sína á því að lög um meðferð sakamála gerðu skýran greinarmun á skjölum og öðrum gögnum.
Verjendur ættu rétt á að fá eintak af pappírsskjölum málsins en aðeins aðstöðu til að kynna sér önnur gögn, svo sem hljóð- og myndupptökur. Ákæruvaldið vísaði einnig til eldri dóma Hæstaréttar þar sem komist hefði verið að þeirri niðurstöðu að slíkar upptökur teldust ekki skjöl sem skylt væri að afhenda.
Héraðsdómur tók undir þessa afstöðu og sagði dómaframkvæmd ítrekað hafa staðfest að afhendingarskyldan næði aðeins til skjala á pappírsformi. Sakborningar og verjendur þeirra ættu rétt á að horfa og hlusta á upptökur en ekki að fá afhent afrit þeirra.
Dómurinn taldi ekki unnt að beita lögjöfnun þannig að afhendingarskyldan næði einnig til rafrænna gagna. Kröfum ákærðu var því hafnað og Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu.
Úrskurður Landsréttar fjallar eingöngu um afhendingu rafrænna málsgagna en ekki um sekt eða sýknu ákærðu. Efnisleg meðferð málsins er því enn eftir og teljast mennirnir saklausir þar til sekt þeirra hefur verið sönnuð.
