Um tveggja milljarða króna bótakröfu Vestmannaeyjabæjar á hendur Hugin hf. og tryggingafélaginu VÍS var hafnað í Héraðsdómi Suðurlands í síðustu viku í fjölskipuðum dómi. Ákvæði sem vísar til bótaskyldu manns og hegðunar „hans sjálfs“ réð úrslitum.
Vestmannaeyjabær hafði stefnt Hugin hf. og tryggingafélaginu VÍS vegna skemmda sem urðu á neysluvatnslögninni til Eyja í nóvember 2023.
Huginn hf. hafði þegar viðurkennt bótaskyldu og greitt um 360 milljónir króna í bætur til Vestmannaeyjabæjar. Ágreiningurinn sneri að því hvort bótaskylda takmarkaðist við 360 milljónir eða hvort Huginn þyrfti að bæta tjónið að fullu.
Þarna á milli munaði um tveimur milljörðum, samkvæmt mati bæjarins.
Forsvarsmenn Hugins vísuðu í ákvæði siglingarlaga um heimild til að takmarka bótafjárhæð. Samkvæmt þeim takmarkaðist bótaábyrgðin við um 360 milljónir króna, sem var það sem félagið hafði þegar greitt.
Vestmannaeyjabær taldi hins vegar að þessi heimild til að takmarka tjónið ætti ekki við vegna þess að Huginn hefði sjálfur valdið tjóninu með stórfelldu gáleysi og vísaði til 176. greinar siglingarlaga.
„Gamlar klausur“ úr siglingarlögum
Bærinn byggði á því að tjóninu hefði verið valdið með stórfelldu gáleysi, bæði áhafnarinnar og forsvarsmanna fyrirtækisins. Því gætu fyrirtækin ekki beitt fyrir sig takmörkuninni.
Í dómi héraðsdóms er hins vegar komist að þeirri niðurstöðu að ákvæði 176. gr. eigi ekki við um háttsemi áhafnarinnar.
Orðin hann og sjálfur í 176. greininni vísi til þess sem ber bótaábyrgð; í þessu tilfelli til fyrirtækisins Hugins.
Því væri það aðeins ásetningur eða stórfellt gáleysi forstjórans eða stjórnarmanna Hugins sem gætu orðið til þess að félagið fengi ekki að takmarka bótaábyrgð sína.
Jafnvel þótt Huginn bæri ábyrgð á tjóni sem áhöfnin veldur, á grundvelli hefðbundinnar húsbóndaábyrgðar, þá gæti hegðun áhafnarinnar eða annarra starfsmanna ekki skipt máli þegar ákveðið er hvort skilyrði fyrir missi réttar til að takmarka ábyrgð hafi verið uppfyllt.
Þar með skipti ekki máli hvort skipstjóri og áhöfn hefðu sýnt af sér stórfellt gáleysi eða ekki.
Íris Róbertsdóttir bæjarstjóri hafði í samtali við fréttastofu á sínum tíma sagt að hún væri bjartsýn á niðurstöðu málsins, þrátt fyrir það sem hún kallar „gamlar klausur í siglingalögum“.
Bærinn hélt því að vísu einnig fram að stjórnendur Hugins hefðu sýnt af sér stórfellt gáleysi. Vísaði bærinn meðal annars til þess að tiltekin öryggishandbók hefði ekki verið innleidd. Ekki var þó fallist á að stórkostlegt gáleysi teldist sannað.
Sem fyrr segir er talið að það kosti á þriðja milljarð að leggja nýja vatnslögn til Vestmannaeyja. Íris Róbertsdóttir bæjarstjóri sagði við fréttastofu á mánudag að ákveðið yrði á bæjarráðsfundi eftir tvær vikur hvort málinu verður áfrýjað. Telja má yfirgnæfandi líkur á að það verði gert.
