Forstjóri Fenris segir Ísland og Evrópusambandið hafa tekið gerbreytingum frá því hann studdi aðild – Vill beina kröftum stjórnvalda að verðbólgu, vöxtum, nýsköpun og vaxandi útflutningsgreinum í stað margra ára viðræðna við ESB.
Hilmar Veigar Pétursson, forstjóri Fenris, áður CCP, segist hafa skipt algjörlega um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu. Hann studdi áður inngöngu og upptöku evru en ætlar nú að greiða atkvæði gegn áframhaldandi aðildarviðræðum í þjóðaratkvæðagreiðslunni á laugardag.
Í ítarlegu viðtali í Spjallinu með Frosta Logasyni segir Hilmar að bæði Ísland og Evrópusambandið hafi breyst grundvallarlega frá því hann talaði fyrir aðild árið 2014.
„Það er ekkert hægt að segja að þetta sé sama landið og það var þegar við sóttum um. Og sama má segja um Evrópusambandið. Þetta er ekkert sama Evrópusambandið. Fólk þarf bara að taka alveg nýja ákvörðun eins og ég gerði,“ segir Hilmar.
Byggjum á árangri Íslands – Hilmar Veigar segir ESB trufla rétta forgangsröðun | Spjallið með Frosta Logasyni | S04E50
Hilmar Veigar Pétursson, forstjóri Fenris og maðurinn á bak við CCP og EVE Online, studdi áður inngöngu Íslands í ESB og upptöku evru. Nú hefur honum snúist… pic.twitter.com/AshVM7oP2N
— Brotkast (@brotkasttv) August 24, 2026
Studdi ESB til að losna við krónuna
Hilmar segir fyrri stuðning sinn við Evrópusambandið fyrst og fremst hafa snúist um óánægju með íslensku krónuna. Á þeim tíma hafi krónan sveiflast gríðarlega og skapað mikla óvissu fyrir íslensk útflutningsfyrirtæki.
Hann hafi síður verið að taka afstöðu til sambandsins sjálfs en að leita leiða til að losna undan óstöðugum gjaldmiðli.
Síðan þá hafi hins vegar náðst mun betri tök á gengi krónunnar en flestir hafi talið mögulegt. Hilmar bendir meðal annars á uppgjör fjármálahrunsins, sterka gjaldeyrisstöðu þjóðarbúsins, vöxt lífeyrissjóðanna og fjölbreyttari útflutning.
„Það sem hefur gerst er að mörgu leyti það sem enginn átti von á. Það náðist utan um gengi krónunnar sérstaklega og það hefur verið nokkuð stöðugt síðustu tíu til fimmtán árin,“ segir hann.
Hilmar viðurkennir þó að verkefninu sé hvergi nærri lokið. Verðbólga og vextir séu enn of há og gæta þurfi mikillar varúðar þegar vaxtastigið verði lækkað, enda geti veikara gengi fljótt leitt til hækkunar á innfluttum vörum og aukins verðbólguþrýstings.
Hann telur engu að síður að Ísland hafi nú byggt mun traustari grunn undir eigið gjaldmiðlakerfi en áður.
Hugverkaiðnaðurinn orðinn stærri en sjávarútvegurinn
Ein stærsta breytingin á íslensku hagkerfi undanfarinn áratug sé að sögn Hilmars uppgangur hugverkaiðnaðarins. Útflutningsverðmæti greinarinnar séu nú orðin meiri en sjávarútvegs og haldi vöxturinn áfram geti hugverkaiðnaðurinn orðið stærsta útflutningsstoð Íslands árið 2030.
„Þetta er alveg búið að vera mjög stöðugur vöxtur á hverju ári. Þetta er alls engin bóla. Greinin hefur bara vaxið mjög vel á hverju ári fyrir sig,“ segir Hilmar.
Hann bendir á að íslenskur hugverkaiðnaður hafi áður að mestu snúist um örfá fyrirtæki á borð við Össur, Marel og CCP. Nú hafi mun fleiri fyrirtæki bæst í hópinn og mikil gróska sé meðal tækni-, nýsköpunar- og leikjafyrirtækja.
Að hans mati ættu stjórnvöld að einbeita sér að því að styrkja þennan árangur enn frekar.
„Við erum bara á mjög góðri siglingu hér og ég held að athygli stjórnvalda ætti að vera á því hundrað prósent. Ég hef áhyggjur af þeim athyglisbresti sem Evrópusambandið mun vera.“
„Þetta er þeirra eigin mynd“
Hilmar dregur jafnframt upp dökka mynd af efnahagslegri stöðu og samkeppnishæfni Evrópusambandsins. Hann hafnar því þó að um persónulega svartsýni sé að ræða og vísar til skýrslu Mario Draghi um stöðu evrópsks efnahagslífs.
„Ég er ekkert að draga upp dökka mynd. Þetta er þeirra eigin mynd. Þetta er ástandsskoðun Evrópusambandsins á sjálfu sér,“ segir Hilmar.
Hann líkir stöðunni við fyrirtækjasamruna þar sem fyrir liggur áreiðanleikakönnun um þann aðila sem fyrirhugað er að sameinast.
„Við getum bara lesið hana. Viljum við sameinast þessu fyrirtæki miðað við þá áreiðanleikakönnun sem liggur fyrir? Hún lítur ekki vel út.“
Hilmar telur aukið skrifræði og sívaxandi regluverk eiga stóran þátt í dvínandi samkeppnishæfni Evrópu. Hann óttast að lausnirnar sem lagðar séu til feli í sér enn meiri miðstýringu og aukna fjarlægð milli almennings og ákvarðanatöku.
Vill verja EES-samstarfið
Hilmar lýsir fullri aðild að Evrópusambandinu sem „kínverskri fingragildru“ og telur að hún yrði í reynd óafturkræf, sérstaklega eftir upptöku evru.
Hann segir EES-samninginn hins vegar hafa reynst Íslandi vel og telur varhugavert að yfirgefa núverandi stöðu án þess að nokkur trygging sé fyrir því að hægt yrði að snúa aftur.
„Ef við erum svona ánægð með EES, eigum við þá ekki að verja það?“ spyr Hilmar og segist frekar vilja styrkja samstarfið við Noreg og kanna aukin tækifæri með nágrönnum Íslands, þar á meðal Grænlandi og Færeyjum.
„Ég segi já við þessu plani“
Þegar Hilmar er spurður hvað hann segi við þeim rökum að aðeins sé kosið um að kanna hvað Íslandi kunni að bjóðast í aðildarviðræðum, segir hann kosninguna í raun snúast um forgangsröðun stjórnvalda.
„Því sem maður gefur athygli, það vex. Það sem maður gefur ekki athygli, það dofnar. Athygli stjórnvalda er mjög verðmæt,“ segir hann.
Í stað þess að verja næstu árum í flóknar og pólitískt erfiðar aðildarviðræður vill Hilmar að stjórnvöld hrindi eigin áætlunum í framkvæmd. Þar nefnir hann atvinnustefnu, stefnu Vísinda- og nýsköpunarráðs, aðgerðir gegn verðbólgu og háum vöxtum, umbætur á vinnumarkaði og aukna verðmætasköpun.
„Þetta er mjög skýrt og gott plan og ég myndi velja þá forgangsröðun. Mér líst vel á hitt planið. Ég segi já við þessu plani sem er bara okkar plan,“ segir Hilmar.
„Göngum bara í málið. Það er plan. Ég er til.“
Í spilaranum hér fyrir neðan má sjá allt viðtalið við Hilmar Veigar í fullri lengd.
