Á meðan drög að reglugerð Inga Sæland, barna- og menntamálaráðherra, um símabann í skólum eru enn til umsagnar í samráðsgátt stjórnvalda tekur Hildur Björnsdóttir borgarstjóri af skarið og kynnir símafrí í grunnskólum Reykjavíkur frá og með næsta hausti.
Borgin bíður ekki eftir ráðuneytinu
Borgarstjóri grípur til aðgerða áður en ráðuneytið lýkur sínu ferli og vísar til þess að óvíst sé hvenær fyrirhuguð reglugerð um símabann taki gildi. Tillaga meirihluta Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Framsóknarflokks í borginni ber með sér að hún sé hugsuð sem vægari valkostur við íþyngjandi reglugerð ráðuneytis barna- og menntamála.
Símafrí borgarinnar felur í sér að nemendur noti ekki farsíma eða sambærileg snjalltæki á skólatíma, þar með talið í frímínútum og hádegishléum, nema með sérstöku leyfi og skilyrtum undanþágum. Í drögum ráðuneytisins er undanþágum hins vegar þröngur stakkur skorinn.
Reglur borgarinnar, sem enn hafa ekki verið birtar opinberlega, munu gera ráð fyrir málefnalegum undantekningum, svo sem þegar sími er hjálpartæki vegna fötlunar, heilsufars eða námsþarfa. Einnig verður heimilt að veita undanþágur ef kennarar telja símanotkun nauðsynlega vegna tiltekinna verkefna.
Tækni sem tækifæri eða ógn
Ekki eru mörg ár síðan skólar montuðu sig af innleiðingu stafrænnar tækni, svo sem spjaldtölva og annarra snjalltækja. Símar og önnur tæki þóttu mikilvægur þáttur í að undirbúa nemendur fyrir þátttöku í stafrænum heimi framtíðarinnar.
Í greinargerð borgarinnar er vísað í könnun Fjölmiðlanefnd og Menntavísindastofnun Háskóla Íslands frá árinu 2022. Þar kom fram að 95% barna í 4.–7. bekk áttu eigin farsíma og hlutfallið var 98% meðal nemenda í 8.–10. bekk. Þótt ekki sé víst að allir farsímarnir séu snjallsímar er talið líklegt að langflest tækin séu nettengd.
Í sömu greinargerð eru nefndar neikvæðar afleiðingar snjalltækjanotkunar, meðal annars truflun í námi, skjáþráhyggja og skerðing á félagsfærni. Sérstaklega er bent á að börn sem standa höllum fæti félagslega geti verið viðkvæmari fyrir slíkum áhrifum og eigi erfiðara með að losa sig undan skjávananum.
Samkeppni borgarinnar og ráðuneytisins um að verða fyrst til að innleiða símafrí í grunnskólum endurspeglar vaxandi þrýsting frá foreldrum sem eiga í sífellt meiri erfiðleikum með að setja börnum sínum mörk í notkun snjallsíma.
