Landlæknir segir ekki víst að notkun sterkra geðrofslyfja á hjúkrunarheimilum, í öðrum tilvikum en mælt er með, sé óeðlileg. Skilgreiningin sé þröng og í litlu samhengi við raunverulega notkun og ábendingar.
Virðingarleysi fyrir eldri borgurum
Þrjátíu og sjö prósent íbúa á hjúkrunarheimilum fengu sterk geðrofslyf í fyrra. Þetta kom fram í fréttaskýringaþættinum Kveik í gær.
Á 18 af þrjátíu og þremur hjúkrunarheimilum landsins mældist notkun þeirra yfir viðmiðunarmörkum landlæknis.
Kveikur ræddi við aðstandendur sem töldu að ástvinir sínir sem dvöldu á hjúkrunarheimilinu Grund hefðu verið lyfjaðir fram úr hófi, án formlegrar greiningar og vitneskju aðstandenda.
„Við erum búin að heyra af þessu áður. En við höfðum ekki ímyndað okkur, og það virðist enginn gera sér grein fyrir því hversu alvarlegt og algengt málið er. Og þetta er sláandi að því leytinu til,“ segir Sigurður Ágúst Sigurðsson, varaformaður Landssambands eldri borgara.
Hjúkrunarheimilin hafi um langa hríð verið vanfjármögnuð og undirmönnuð. Sigurður segir stöðuna bera vott um ákveðið virðingarleysi fyrir eldri borgurum. Þá færist í aukana að aðstandendur séu ekki upplýstir um lyfjagjöf til ættingja á hjúkrunarheimilum.
„Og það held ég að sé stóra vandamálið. Að ættingjarnir koma af fjöllum þegar þeir sjá sína ættingja með þessum hætti eins og sýnt var í gær.“
Skilgreiningin þröng og í litlu samhengi við raunverulega notkun
María Heimisdóttir, landlæknir, segir mælitækið sem notað var við öflun þessara tölfræðilegu gagna vera úrelt.
„Það er alls ekki víst að það sé endilega eitthvað óeðlilegt við þessa notkun. Í fyrsta lagi eru engar upplýsingar þarna um hversu mikið er notað af þessu, hversu lengi þetta er og í hversu stórum skömmtum.“
Lyfin geti átt við undir öðrum kringumstæðum
Samkvæmt útgefnum upplýsingum megi eingöngu nota slík lyf við þremur mismunandi sjúkdómum. María segir skilgreininguna á lyfjunum þrönga og í litlu samhengi við raunverulega notkun og ábendingar.
„Það er hins vegar þannig að það er viðurkennt, meðal annars í breskum klínískum leiðbeiningum, að þessi lyf geta átt við undir öðrum kringumstæðum,“ segir hún og heldur áfram.
„Ef sjúklingur er mjög kvíðinn, órólegur, líður mjög illa og ekki eru aðrar aðferðir til að bæta þá líðan. Þetta getur líka átt við ef sjúklingur er sjálfum sér eða öðrum hættulegur. Og sú staða kemur upp í heilabilun.“
Embætti landlæknis hefur ekki tekið afstöðu til þess hvort úttekt fari fram á hjúkrunarheimilum í kjölfar umfjöllunar Kveiks.
Heilbrigðisráðherra gaf ekki kost á viðtali vegna verkefna erlendis.
