Samkvæmt Rauters stendur til að Bandaríkin komi sér upp hernaðarviðveru á tveimur stöðum til viðbótar á Grænlandi, í samræmi við öryggissamkomulag við Danmörku og hið sjálfstjórnandi svæði á norðurslóðum; á sama tíma leggur Kaupmannahöfn áherslu á að samningurinn feli ekki í sér afsal á dönsku fullveldi.

Gert er ráð fyrir að Donald Trump Bandaríkjaforseti, Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur og Jens-Frederik Nielsen, forsætisráðherra Grænlands, undirriti samkomulagið í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York í dag, samhliða allsherjarþinginu. Fullur texti samningsins hefur ekki enn verið birtur, en fréttir herma að Bandaríkin hyggist auka hernaðarlega viðveru sína innan skamms.

Washington-stjórnin hyggst enduropna herstöðina Bluie West One við Narsarsuaq í suðurhluta Grænlands – sem var í notkun á tímum kalda stríðsins – og koma sér upp viðveru við Mestersvig á austurströnd eyjarinnar. Þetta var haft eftir heimildarmönnum sem þekkja til viðræðnanna í frétt Reuters á mánudag.

Mestersvig er nú nýtt af Sirius-hundasleðasveit Danmerkur, úrvalsherdeild sem sinnir könnunarstörfum og gætir dansks fullveldis á þessu afskekkta svæði norðurslóða. Trump hefur ítrekað gert grín að því hversu mikið konungsríkið reiðir sig á slíkar könnunarsveitir, og talið það merki um að Kaupmannahöfn vanræki að verja Grænland með fullnægjandi hætti.

Trump hefur lýst samkomulaginu í stórum orðum og sagði í síðustu viku að það veitti Bandaríkjunum „varanleg yfirráð yfir öryggismálum og öllum öðrum þörfum á Grænlandi.“ Hann hélt því einnig fram að engum andstæðingi Bandaríkjanna yrði leyft að koma sér upp herstöð eða hernaðarviðveru, né heldur að ráðast í viðkvæmar fjárfestingar á eyjunni, án samþykkis Washington-stjórnarinnar.

Danmörk hefur lagt áherslu á að fyrirkomulagið feli ekki í sér flutning fullveldis yfir Grænlandi til Bandaríkjanna.

Frederiksen sagði að samningurinn viðurkenndi skýrt „fullveldi og landhelgi Konungsríkisins Danmerkur,“ auk réttar íbúa Grænlands til sjálfsákvörðunarréttar. Kaupmannahöfn hefur kynnt samninginn sem leið til að færa aukna ábyrgð á öryggi á norðurslóðum til NATO, fremur en að afhenda Washington-stjórninni öll yfirráð.