Umboðsmaður Alþingis hefur komist að þeirri niðurstöðu að ekkert sé athugavert við að Bílastæðasjóður Reykjavíkur hafi lagt gjald á bifreið sem stöðvuð var í gjaldskyldu bílastæði í minna en þrjár mínútur. Vildi ökumaðurinn hins vegar meina að álagningin væri óheimil þar sem að samkvæmt umferðarlögum sé það aðeins heimilt ef bifreið hafi verið stöðvuð í hinu gjaldskylda stæði í þrjár mínútur eða meira en ökumaðurinn sagðist hafa stöðvað bifreiðina í stæðinu í tvær mínútur.
Samkvæmt bréfi umboðsmanns til ökumannsins lagði sá síðarnefndi fram gögn til að varpa ljósi á það hve lengi bifreiðin stóð í stæðinu. Þá vildi ökumaðurinn einnig meina að álagningin stríddi gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga. Bifreiðin er samkvæmt kvörtuninni í umsjá ökumannsins en eigandinn er bílaleiga og lá fyrir umboð leigunnar til ökumannsins þess efnis að honum væri heimilt að leggja fram kvörtun í tilefni álagningarinnar.
Bifreiðin var stöðvuð á gjaldskyldu stæði við Ingólfsstræti í Reykjavík. Farið var fram á endurupptöku ákvörðunar Bílastæðasjóðs um álagningu gjaldsins en henni var hafnað.
Reglur
Umboðsmaður segir að í umferðarlögum segi meðal annars að sveitarstjórn sé heimilt að setja reglur um notkun stöðureita og gjaldtöku fyrir hana á landi í umráðum hennar og að reglur um notkun stöðureita í umráðum sveitarstjórnar þurfi samþykki lögreglustjóra. Innheimti sveitarstjórn gjald samkvæmt lögunum á stöðureitum á landi í umráðum hennar og á þjóðlendum innan marka sveitarfélagsins.
Segir umboðsmaður að Reykjavíkurborg hafi á grundvelli heimildar til þess í umferðarlögum sett reglur um notkun stöðureita og gjaldtöku. Í reglunum komi fram að skylt sé að greiða fyrir afnot af gjaldskyldum stöðureit á gjaldskyldutíma. Þá segi einnig í reglunum að óheimilt sé að nota gjaldskyldan stöðureit án heimildar og sé slíkur stöðureitur notaður án heimildar á gjaldskyldutíma, skuli leggja á aukastöðugjald fyrir notkunina í samræmi við umferðarlög.
Vísar umboðsmaður til þeirra röksemda ökumannsins að samkvæmt umferðarlögum þurfi bifreið að hafa verið lagt í stæði í meira en þrjár mínútur til að heimilt sé að leggja á gjald. Segir umboðsmaður að í þessu ákvæði laganna sé lagning ökutækis skilgreind þannig að því teljist lagt ef það er í kyrrstöðu með eða án ökumanns en teljist ekki lagt ef það er stöðvað í minna en þrjár mínútur eða til að hleypa farþegum inn eða út eða vegna lestunar og losunar farms.
Það er hins vegar niðurstaða umboðsmanns að þrátt fyrir þetta ákvæði umferðarlaga um hvenær bifreið teljist hafa verið lagt sé ekki nauðsynlegt að ökutæki sé lagt í skilningi laganna til að skylda stofnist til greiðslu á gjaldskyldutíma. Þannig sé í umferðarlögum vísað til notkunar stöðureita og gjaldtöku fyrir hana og í reglum borgarinnar um afnot af gjaldskyldum stöðureit á gjaldskyldutíma. Ljóst sé að gjaldskylda stofnist ekki aðeins þegar um lagningu ökutækis í skilningu umferðarlaga sé að ræða. Því sé ekki ástæða til að gera athugasemd við álagningu gjaldsins og telur umboðsmaður að meðalhófsregla stjórnsýsluréttar hafi ekki verið brotin í málinu.
