Í nýju fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2027 er gert ráð fyrir að verja samtals 691 milljón króna í íslenskukennslu útlendinga og námskeið fyrir flóttafólk. Upphæðin skiptist í 491 milljón króna almenna fjárveitingu undir framhaldsfræðslu og 200 milljóna króna tímabundið framlag til eins árs í gegnum Vinnumálastofnun.
Þegar horft er yfir fimm ára tímabil má sjá verulegar sveiflur í fjármagni, en á þessum tíma hafa tvær ólíkar ríkisstjórnir stýrt ríkisfjármálunum.
Fyrri ríkisstjórn (fjárlög 2023–2025):
- 2023: Íslenskukennsla fyrir útlendinga fékk 310 milljónir króna samkvæmt ársreikningi ríkisins.
- 2024: Fjárveitingin nam 307,1 milljón króna.
- 2025: Heildarframlögin voru hækkuð í 564 milljónir króna. Sú hækkun skýrðist af tímabundnu 250 milljóna króna aukaframlagi til að efla kennsluna.
Núverandi ríkisstjórn (fjárlög 2026–2027):
- 2026: Á fyrsta heila ári núverandi ríkisstjórnar lækkuðu framlögin niður í 361 milljón króna. Það gerðist þegar tímabundna 250 milljóna króna viðbótin féll niður. Að auki lækkaði framlag til inngildingar um 150 milljónir króna. Eiríkur Rögnvaldsson, fyrrverandi prófessor í íslensku, kallaði þennan niðurskurð „algerlega forkastanlegan“.
- 2027: Almenni grunnurinn hækkar varanlega um 130 milljónir króna (og fer í 491 milljón). Þar að auki er bætt við tímabundinni 200 milljóna króna fjárveitingu til eins árs fyrir flóttafólk, sem á að mæta sams konar heimild sem féll niður árið 2026.
Stjórnvöld segja að nýju framlögunum sé ætlað að tryggja nægilegt framboð og aðgengi að námskeiðum. Fulltrúar Rauða krossins og tungumálaskóla benda á að gríðarleg eftirspurn sé eftir kennslu og að mæta þurfi stórri innviðaskuld sem hafi myndast á þessu sviði til langs tíma.
Í september 2024 benti Sólveig Hildur Björnsdóttir, framkvæmdastjóri Mímis, á að eftirspurn eftir íslenskukennslu hefði verið gríðarleg og aukist að meðaltali um 10 til 15 prósent á undanförnum árum. Úthlutað fjármagn til íslenskukennslu hjá Mími hefði verið við það að klárast strax í september, sem varð til þess að fólk þurfti að bíða fram í janúar eftir námskeiðum.
Í nóvember 2025 fjallaði Kjartan Jónsson, framkvæmdastjóri Múltikúlti, um fjármögnunina á landsvísu. Hann benti á að námið á Íslandi skorti samfellu miðað við nágrannalöndin og að innflytjendur þyrftu oftast að greiða stóran hluta íslenskunámsins sjálfir, gjarnan með því að fullnýta starfsmenntasjóði stéttarfélaga sinna.
Gagnvirkar tæknilausnir og sjálfboðastarf
Fólk á flótta lýsir miklum vilja til að læra en kvartar oft undan að fá of fá tækifæri til að æfa sig í að tala íslensku í daglegu lífi. Til að brúa þetta bil leiðir Rauði krossinn sérstaka spjallhópa með sjálfboðaliðum. Samhliða þessu hafa stjórnvöld og RÚV þróað nýstárlegar tæknilausnir á borð við vefinn RÚV ORÐ.
Þar geta notendur horft á sjónvarpsefni og notað gagnvirka máltækni til að læra íslensku út frá tíu ólíkum tungumálum og sex ólíkum færnistigum. Nýja fjárlagafrumvarpið gerir einnig ráð fyrir áframhaldandi stuðningi við þróun máltæknilausna og sjálfvirka textun í rauntíma á íslensku tal- og myndefni til að auðvelda inngildingu.
