Margir opinberir starfsmenn mæta aðgerða- og úrræðaleysi þegar þeir tilkynna um ofbeldi og áreitni í starfi, segir formaður BSRB. Hún segir mál starfsmanna Matvælastofnunar grafalvarlegt og kallar eftir því að stjórnvöld taki málið föstum tökum.
Áreitni í garð starfsmanna Matvælastofnunar hefur aukist að undanförnu. Yfirdýralæknir greindi frá því í fréttum í gær að starfsmenn yrðu fyrir ofbeldi og hótunum við eftirlitsstörf og ærumeiðingum á samfélagsmiðlum. Þar að auki hefur börnum þeirra og öðrum fjölskyldumeðlimum verið hótað.
„Þetta eru auðvitað grafalvarleg mál og eins og gefur að skilja í svona málum hefur þetta víðtæk áhrif á einstaklinga sem verða fyrir því og fjölskyldur þeirra. En það má heldur ekki gleyma því að þetta er bara dýrt fyrir samfélagið,“ segir Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Sonja segir vandamálið vel þekkt. Þjónusta hjá ríki og sveitarfélögum, á borð við lögreglu, fangaverði, félagsþjónustu og heilbrigðisstarfsfólk, sé oft við fólk í viðkvæmum hópum. Sömuleiðis ýti skautun í samfélagsumræðunni og neikvæð orðræða í garð opinberra starfsmanna undir þessa hegðun.
„Að fólk leyfi sér meira í samskiptum, og sérstaklega eins og þetta að þau eigi tilkall til einhvers. En opinberir starfsmenn eru auðvitað bara að fylgja lögum og reglum í sínum störfum og gera sitt allra besta, oft undir gríðarlegu álagi.“
Ákall eftir samræmdri viðbragðsáætlun
Að sögn Sonju hafa fjölmargir félagar BSRB leitað til félagsins vegna mála af þessu tagi. Hún segir rannsókn hafa verið gerða árið 2024 sem leiddi í ljós að fólk óski eftir samræmdri viðbragðsáætlun vegna ofbeldismála. Rannsóknin hafi einnig sýnt fram á mikilvægi þess að að slíkt sé tekið föstum tökum þar sem fólk upplifi gjarnan úrræðaleysi og aðgerðarleysi.
Þá segir hún stjórnvöld ekki hafa tekist á við vandann, þrátt fyrir að ýmislegt sé hægt að gera til að fyrirbyggja hann.
„Það hefur auðvitað verið þannig að bæði erum við að benda á svona aðstæður sem opinberir starfsmenn eru að lenda í og bara almennt varðandi vinnuvernd,“ segir Sonja.
„Í fyrsta lagi þarf einhvers konar samræmd viðbrögð. Þannig að stjórnvöld þurfa að koma og stíga fast inn í þetta og taka þetta alvarlega. Síðan þarf auðvitað sértækari úrræði undir þessum samræmdu viðbrögðum og forvarnaráætlunum, eftir því hvort þetta sé innan heilbrigðisstofnana eða hjá fangavörðum eða lögreglu eða álíka.“
