Páll Vilhjálmsson skrifar:

Úrslit kosninga eru mælikvarði á fylgi framboða. Kosningabarátta er mælikvarði á vinsældir málefna. Málefni stjórnmálaflokka í kosningabaráttu þjóna tveim markmiðum. Megintilgangurinn er að afla framboðinu fylgis. Sjálfstætt hliðarmarkmið er að undirstrika sérstöðu viðkomandi stjórnmálaflokks - við erum ekki eins og hinir. Markmiðin fylgjast að og ráða miklu, ef ekki mestu, um árangurinn. Flokkur með vinsæl málefni og sérstöðu í ofanálag er líklegur til afreka.

Stjórnmálaflokkar starfa eftir þeirri forskrift að málefnin séu aðalatriði hverrar kosningabaráttu ásamt því, auðvitað, að koma málefnaáherslum framboðsins til skila á sem áhrifaríkastan hátt.

Ekki eru það flokkarnir einir sem ákveða hvaða mál komast á dagskrá. Fjölmiðlar eiga sína aðkomu sem og almenn umræða í samfélaginu. Í byggðakosningum eru sumir dagskrárliðir fastir póstar. Fjármál og rekstur sveitarfélaga, leik- og grunnskóli og samgöngur eru sjálfkrafa umræðuefni.

Til skamms tíma voru lofslagsmál í brennidepli kosninga, hvort heldur til byggða eða alþingis. Nú nefnir varla nokkur maður í pólitík loftslagsvá sem heitt mál. Frambjóðandi Vinstrisins í Hafnarfirði er miður sín að hamfarahlýnun sé ekki á dagskrá. Hann kennir RÚV um að svíkja málstaðinn.

Vinsældir loftslagsmála eru á hraðri niðurleið, ekki aðeins á Fróni. Aktívistar eins og Al Gore og Gréta Thunbreg efldu málaflokkinn til áhrifa í samvinnu við vinstrielítur innan og utan Sameinu þjóðanna. Loftslagsgrýlan hræddi líftóruna úr fólki um skeið. Margendurteknar tröllasögur um heimsendi missa trúverðugleika er ragnarök láta á sér standa.

Sérviskumál er fanga athygli alþjóðar um stund hverfa yfirleitt ekki með hvelli heldur hægt og rólega. Eftir fáein ár verður spurt hvers vegna menn óttuðust koltvísýring í andrúmslofti jarðar. 97 prósent koltvísýrings verður til í náttúrunni  - aðeins þrjú prósent af mannavöldum. Þess utan er koltvísýringur jarðvist mannsins lífsnauðsynlegur. Án CO2 er engin ljóstillífun og enginn gróður. Náttúruleysi vinstrimanna verður ekki afhjúpað með skýrari hætti. Þeir ímynda sér að maðurinn stjórni loftslagi jarðar. Í reynd eru reginöfl náttúrunnar að verki.

Trans, sú kenning að sumir séu fæddir í röngum líkama og kyn sé hugsun en ekki líffræðilegur og efnislegur veruleiki, er annað málefni sem ekki á lengur upp á pallborðið eftir að hafa gert það gott í umliðnum kosningum. Transarar viðurkenna að vera innan við eitt prósent mannfjöldans. En þeir stjórna, eða hafa stjórnað, hvað hinum 99 prósentunum eigi að finnast um sérviskuna.

Nútíminn tók fyrir lýsandi dæmi um öfga transara og fylgjenda þeirra. Á Seltjarnarnesi er, líkt og í fjölda annarra byggðalaga, starfrækt spjallsíða um málefni íbúanna. Manni varð það á að nefna nýja finnska rannsókn, sem er alþjóðlega viðurkennd, er sýnir fram á að geðheilbrigði þeirra sem transa sig yfir í annað kyn versnar stórum eftir aðgerð og lyfjameðferð. Voru þó andlegu bágindin ekki lítil fyrir.

Maðurinn fékk á sig holskeflu skammaryrða fyrir að vekja athygli á vísindarannsókn er gefur tilefni til að staldra við og spyrja hvað sé eiginlega verið að kenna blessuðum börnunum. Enn lifir í transglæðum. Talsmenn sérviskunnar sýna með orðbragðinu að vanstilltir halda í blekkinguna að sumir fæðist í röngum líkama og trúa að kynin séu legíó en ekki aðeins tvö. Hlutlæg sannindi þurfa ekki upphrópanir og illyrði.

Í hamfarakreðsum loftslagsmála sem og í transi er talað um bakslag þegar sérviskunni er andæft. Nær er að tala um leiðréttingu á bábiljum er teknar voru sem almenn sannindi í skipulagðri áróðursherferð. Byggðakosningar eftir hálfa aðra viku staðfesta leiðréttinguna. Trans og loftslagsvá eru einfaldlega tekin af dagskrá sem umræðuefni. Meira að segja á RÚV. Fallbarátta málefnanna blasir við er aðgerðamiðstöðin á Efstaleiti kippir að sér hendinni.