Snorri Másson, varaformaður Miðflokksins, nýtti lokauppgjör þingvetrarins á Alþingi til að flytja harðorða ræðu þar sem hann gagnrýndi ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur, efnahagsstjórn hennar, stefnu í innflytjendamálum og Evrópuáform.
Í ræðunni sagði Snorri að væntingar um nýtt upphaf í íslenskum stjórnmálum hefðu brugðist og að ekki væri lengur hægt að horfa fram hjá versnandi efnahagsástandi.
„Það er ekki lengur hægt að þræta fyrir stórversnandi efnahagsástand eða snúa sér út úr raunveruleika almennings í landinu með spuna almannatengla,“ sagði hann.
Gagnrýndi hann meðal annars ríkisútgjöld, skattahækkanir og það sem hann kallaði „veislu ríkisvaldsins“ og sagði hagvöxt hafa dregist saman á sama tíma og atvinnuleysi færi vaxandi.
Segir ríkisstjórnina líta á samfélagið sem Excel skjal
Eitt helsta stef ræðunnar var gagnrýni Snorra á það sem hann lýsti sem tæknikratahugsun í stjórnmálum.
„Hér tók við ríkisstjórn tæknikrata sem fannst afskaplega æsispennandi tilhugsun að fá að reka íslenskt samfélag eins og Excel skjal,“ sagði hann. Snorri hélt því fram að stjórnvöld litu á Íslendinga sem „hreyfanlegt vinnuafl“ fremur en samfélag með sérstöðu, menningu og sögu.
„Ísland er ekki bara eitthvert evrópskt efnahagssvæði eins og hvað annað. Íslendingar eru ekki útskiptanlegar einingar. Við erum þjóð,“ sagði hann.
Gagnrýnir innflytjendastefnu stjórnvalda
Hann sleppti ekki innflytjendamálum. Þar gagnrýndi Snorri ríkisstjórnina fyrir að ætla ekki að breyta stefnu sinni þrátt fyrir aukinn fjölda innflytjenda og áhyggjur almennings. Hann vísaði meðal annars til þess að tæplega 1.100 einstaklingar hefðu fengið íslenskan ríkisborgararétt árið 2025 og sagði stjórnvöld ekki hafa náð markmiðum sínum í málaflokknum, sem væru þó með endemum metnaðarlaus þar sem þau snerust ekki um að ná tökum á ástandinu heldur að almenningur upplifði að búið væri að ná tökum á ástandinu..
„Öllu heldur fer vaxandi ónotatilfinning á meðal almennings um að sjálf þjóðmenning okkar til þúsund ára hafi mögulega aldrei verið í eins brothættri stöðu,“ sagði hann.
Varpði fram spurningum um þjóðerni og sjálfsmynd
Í ræðunni gagnrýndi Snorri einnig umræður sem hann telur gera lítið úr muninum á innflytjendum og þjóðinni sem fyrir er.
„Er einhver munur á landnema og innflytjanda? Er einhver munur á Íslendingi og útlendingi? Eða jafnvel, er eitthvað til sem heitir Íslendingur?“ spurði hann. Hann sagði slíkar hugmyndir endurspegla alþjóðlega frjálslynda hugsun sem setji allar skilgreiningar í uppnám.
Endaði á tilvitnun í Íslandsklukkuna
Í lok ræðunnar vísaði Snorri til Íslandsklukkunnar eftir Halldór Laxness og hvatti forsætisráðherra til að nýta sumarið til að rifja upp bókina.
Hann lauk máli sínu á orðum Jóns Hreggviðssonar:
„Það sem maður tekur ekki hjá sjálfum sér, tekur maður hvergi.“
