Heimsmeistaramóti karla í fótbolta lýkur í kvöld þegar lið Spánar og Argentínu mætast í úrslitaleik mótsins. Mótið hefur staðið yfir í rúmar fimm vikur og er það stærsta frá upphafi. Það hefur þó ekki gengið snurðulaust fyrir sig.
Mótið hefur meðal annars verið gagnrýnt vegna áhrifa Bandaríkjaforseta og ákvarðana forseta alþjóðaknattspyrnusambandsins FIFA, erfiðra samgangna og miðaverðs.
„Grímulaus pólitísk afskipti af mótinu“
Viðar Halldórsson, prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands, segir mótið hafa gengið ágætlega fyrir sig. Það hafi þó verið langt frá því að vera laust við alla pólitík.
„Það er oft sagt fyrir HM að ýmislegt í aðdraganda mótanna gefi til kynna að það verði kannski einhver vandræði, en svo gangi þau alltaf upp. Það hefur líka verið sagt að þetta sé besta mót allra tíma.
Ég er ekki sammála því, ég held að það sé margt í þessu móti sem hafi ekki verið sérstaklega gott,“ segir Viðar sem ræddi heimsmeistarakeppnina í hádegisfréttum útvarps.
„Við sjáum þarna grímulaus pólitísk afskipti af mótinu þar sem leikmaður þurfti ekki að taka út bann og að VAR-dómgæslan er búin að vera að valda miklum heilabrotum. Við sjáum einnig alls konar samsæriskenningar sem hafa farið á flot um að einhverjum sé hampað á kostnað annarra.“
Umfjöllunin ekki alltaf á réttum forsendum
Viðar segir mótið vera stórkostlega markaðsvöru. Þrátt fyrir metfjölda leikja í ár, eða 104, hafi ekki margir leikmenn skráð sig á spjöld sögunnar fyrir að vera frábærir.
„Þannig að ég vil segja að mótið hafi gengið upp. En það er kannski ekki alltaf á réttum forsendum sem umfjöllunin hefur verið og mótsins verður kannski minnst fyrir það frekar en fyrir knattspyrnuna.“
Gianni Infantino, forseti FIFA, hefur verið fyrirferðarmikill á heimsmeistaramótinu. Hann hefur sætt mikilli gagnrýni fyrir fjölda ákvarðana sem sambandið hefur tekið í tengslum við mótið. Viðar segir áhrif forseta FIFA ekki alltaf vera jafn mikil á mótinu og raun bar vitni í ár.
„Hann hefur tekið þessa heimsmeistarakeppni í ákveðnar áttir eins og gerðist í Katar fyrir fjórum árum. Vinnubrögð hans einkennast svolítið af undirlægjuhætti gagnvart pólitískum öflum og pólitík og íþróttir tengjast oft sterkum böndum, sérstaklega þegar það eru svona miklir peningar og völd í húfi,“ segir Viðar.
„Það er kannski ekki endilega mikið traust til staðar. Við sjáum það í öllum þessum samsæriskenningum. Þær bera þess merki að það er ekki traust vegna þess að fólk hefur ekki trú á því að það sé allt með felldu.“
Sem dæmi um lífseiga samsæriskenningu er sú kenning að FIFA vilji að Argentínumenn vinni mótið til að fullkomna arfleifð Lionels Messi. Þetta sjáist á dómgæslunni, en ekki síður leikjaniðurröðuninni, en bent hefur verið á að leið Argentínumanna í úrslitin hafi verið þægilegri en gengur og gerist.
Trump og Sanchéz gætu þurft að horfast í augu
Infantino verður viðstaddur úrslitaviðureignina í kvöld. Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur einnig boðað komu sína en hann hefur ekki mætt á leiki hingað til. Gert er ráð fyrir að þeir tveir afhendi bikarinn eftirsótta.
Pedro Sanchéz, forsætisráðherra Spánar, verður einnig á leiknum. Talsverð spenna hefur ríkt milli hans og Trumps undanfarna mánuði, sem sagðist meðal annars vilja reka Spán úr NATO. Viðar segir erfitt að segja til um hvað gerist þegar leiðtogarnir mætast í kvöld.
„Það hefur andað köldu milli þeirra. Sanchéz er búinn að vera gagnrýnandi Trumps og Trump hefur skotið á hann oft og tíðum. Trump verður líklega í kringum Infantino þegar hann afhendir sigurlaunin og það verður kannski vandræðalegra fyrir hann ef Spánn vinnur heldur en Argentína. Þetta gerðist nú líka á Ólympíuleikunum 1936 þegar Hitler mætti ekki til að taka í höndina á Jesse Owens en það er önnur saga.“
