Fyrstu ráðherrar Skotlands, Norður-Írlands og Wales undirrituðu í dag sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna. Í fyrsta sinn eru sjálfstæðissinnar við völd í öllum þessum þremur löndum.
Í yfirlýsingunni segir: „...þjóðir okkar eru með rétt til sjálfsákvörðunar. Engin stjórnvöld í Westminster hafa rétt til þess að kæfa lýðræði okkar eða grafa undan þeirri reglu að íbúar hér ráða eigin framtíð.“
Fundir þessara leiðtoga eru nokkuð fátíðir. Allir vilja þeir, leiðtogar Skoska þjóðarflokksins, Plaid Cymru í Wales og Sinn Féin á Norður-Írlandi, ganga úr ríkjasambandi við Bretland. Skiptar skoðanir eru þó milli landanna um hvenær og með hvaða hætti það skuli gert.
„Þau skilaboð gætu ekki verið skýrari,“ segir jafnframt í yfirlýsingunni, „...að tími Westminster er á enda“.
Leiðtogarnir þrír hittust í Cardiff í morgun, sem leiðtogar flokka sinna, ekki sem fyrstu ráðherrar. Vert er að nefna í því sambandi, að Mary Lou McDonald, írskur leiðtogi Sinn Fein, var sömuleiðis á fundinum.
Skotar kusu um sjálfstæði árið 2014 og vildu 55% vera áfram hluti Bretlands. Andy Burnham, forsætisráðherra Bretlands, virtist segja fyrir breska þinginu nýverið að skoða mætti að halda aðra þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann áréttaði síðar að slíkt væri ekki inni í myndinni.
Í sáttmálanum sem kenndur er við föstudaginn langa og batt enda á óöldina á Norður-Írlandi fyrir hartnær 30 árum, er kveðið á um að þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði eða samband við Írland megi halda ef ríkur meirihluti er til þess meðal þjóðarinnar. Óvíst er hvort hann sé fyrir hendi.
Og í Wales hefur fyrsti ráðherrann, Rhun ap Iorwerth [Rín Ap Jorverð], sagt að á hans fyrsta kjörtímabili, sem er nýhafið, verði engin þjóðaratkvæðagreiðsla. Fyrst verði langt og gott samtal að eiga sér stað meðal þjóðarinnar.
Fyrstu ráðherrarnir hitta Andy Burnham á fundi í næsta mánuði.
