Landsréttur hefur staðfest dóm Héraðsdóms Reykjavíkur um að íslenska ríkinu beri að endurgreiða rekstrarfélagi Hótels Keflavíkur fé sem var hluti af styrk sem ríkið greiddi upphaflega fyrirtækinu, á meðan Covid-heimsfaraldrinum stóð, til að standa straum af greiðslu hluta launa á uppsagnarfresti starfsmanna. Var fyrirtækið krafið af Skattinum um endurgreiðslu á þeim hluta styrksins sem var nýttur til að greiða hluta launa á uppsagnarfresti hótelstjórans og aðaleiganda rekstrarfélagsins og tveggja dætra hans sem störfuðu þá á hótelinu og gera raunar enn. Alls rann um 30 prósent styrksins til þeirra þriggja. Félagið varð við kröfu Skattsins en krafðist í kjölfarið endurgreiðslu fyrir dómi en þó aðeins á þeim hluta upphæðarinnar sem rann til dætranna.
Hótel Keflavík ehf. rekur samnefnt hótel við Vatnsnesveg í Keflavík en í húsnæði hótelsins eru einnig rekin kaffi- og veitingahús auk líkamsræktarstöðvar. Hótelið hefur verið starfrækt frá níunda áratug síðustu aldar og er í dag markaðssett sem lúxushótel. Steinþór Jónsson sem jafnframt er hótelstjóri og framkvæmdastjóri rekstrarfélagsins á 83,4 prósent hlut í félaginu en annarra eiganda er ekki getið í fyrirtækjaskrá. Samkvæmt nýjasta ársreikningi félagsins, sem er fyrir árið 2024, átti Steinþór í lok þess árs 80,06 prósent og bróðir hans Davíð 15,97 prósent en hluta þess tíma sem áhrifa Covid-faraldursins gætti deildu þeir bræður töluvert um eignarhaldið á félaginu og þar með hótelinu, sem faðir þeirra bræðra stofnaði, og sakaði Davíð Steinþór um að reyna að hafa af sér eignarhlut sinn í hótelinu.
Í árslok 2024 áttu síðan dætur Steinþórs, sem báðar starfa á hótelinu, Lilja Karen og Unnur María samtals um fjögur prósent hlut.
Covid
Eins og raunin var með fjölda fyrirtækja í sams konar rekstri varð rekstur Hótels Keflavíkur fyrir töluverðum skakkaföllum vegna áhrifa Covid-faraldursins. Ef það hefði ekki verið fyrir áðurnefndan styrk frá stjórnvöldum hefði rekstrarfélagið verið rekið með tapi árið 2020 en það var síðan rekið með tapi árið 2021. Reksturinn skilaði samtals um 170 milljóna króna hagnaði árin 2022, 2023 og 224 en ársreikningur fyrir síðasta liggur ekki fyrir.
Það kom þó ekki til þess að loka þyrfti hótelinu en í viðtali við Víkurfréttir árið 2022 þakkaði áðurnefnd Lilja Karen Steinþórsdóttir, sem gegnir stöðu aðstoðarhótelstjóra og markaðsstjóra, það „dugnaði starfsfólks og eiganda.“
Árið 2020 þegar faraldurinn skall á heimsbyggðinni greip þáverandi ríkisstjórn til ýmissa aðgerða til að dempa efnahagsleg áhrif faraldursins og þeirra sóttvarnaraðgerða sem gripið var til hans vegna. Meðal þeirra var setning laga um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu hluta launakostnaðar á uppsagnarfresti. Samkvæmt lögunum gátu fyrirtæki, sem höfðu orðið fyrir áhrifum faraldursins og aðgerða hans vegna og uppfylltu ákveðin skilyrði, sótt um styrk úr ríkissjóði til að greiða hluta af launum á uppsagnarfresti til starfsmanna sem hafði verið sagt upp. Stuðningurinn náði til þeirra uppsagna sem höfðu uppsagnardag frá og með 1. maí 2020 og til og með 1. október 2020.
Markmiðið með lögunum var að tryggja réttindi launafólks sem sagt var upp vegna faraldursins og koma í veg fyrir fjöldagjaldþrot fyrirtækja.
Skipti sköpum
Samkvæmt ársreikningi Hótel Keflavíkur ehf. fyrir árið 2020 er augljóst að þessi tiltekni stuðningur ríkisins skipti sköpum við það að reksturinn var réttu megin við núllið þetta ár en hagnaðurinn var 1,79 milljónir króna. Samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjavíkur fékk félagið samtals greiddar 21.678.748 krónur frá ríkinu á grundvelli laganna til að greiða hluta launa starfsmanna sem voru á uppsagnarfresti. Ljóst er því að hefði þessa stuðnings ekki notið við hefði félagið verið rekið með tapi árið 2020.
Árið eftir, 2021, gegndi áhrifa faraldursins enn og þá var félagið rekið með 34 milljóna króna tapi.
Bæði árin var samkvæmt ársreikningum meðalfjöldi starfsmanna 39 og því virðist það ekki hafa haft veruleg áhrif til fækkunar á starfsfólki að nýta styrkinn frá ríkinu fyrra árið til að greiða laun á uppsagnarfresti starfsfólks.
Krafa um endurgreiðslu
Fram kemur í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur sem kveðinn var upp í maí á síðasta ári að í febrúar 2021 hafi Skatturinn krafið Hótel Keflavík ehf. um endurgreiðslu á þeim hluta áðurnefndrar upphæðar sem nýttur var til að greiða hluta launa Steinþórs sjálfs, og dætra hans Lilju Karenar og Unnar Maríu á uppsagnarfresti þeirra.
Það virðist þó aldrei hafa komið til þess að uppsagnir þeirra feðgina hafi á endanum tekið gildi en þau starfa öll enn við hótelið og ekki liggja fyrir upplýsingar um að nokkurt rof hafi orðið á starfstíma þeirra á þeim tíma sem að áhrif faraldursins lituðu rekstur hótelsins. Félagið endurgreiddi ríkinu 6.355.698 krónur en boðaði að það myndi höfða mál til að endurheimta féð. Ljóst er að varla hefði verið ráðist í þann málarekstur án samþykkis Steinþórs sem eiganda meirihluta hlutafjár en í lok árs 2021 nam eignarhlutur hans 72,9 prósent.
Fram kemur í dómnum að 4.371.598 krónur af ríkisstyrknum hafi verið nýttar til að greiða hluta launa Lilju Karenar og Unnar Maríu á uppsagnarfresti þeirra en 1.984.100 krónur hafi verið greiddar til Steinþórs sjálfs. Það þýðir að 29,32 prósent styrksins frá ríkinu var greiddur til þeirra þriggja en eins og áður kom fram var meðalfjöldi starfsmanna hótelsins 39 bæði árin 2020 og 2021.
Félagið krafðist þess þó aðeins að endurheimta þann hluta sem rann til Lilju Karenar og Unnar Maríu en ekki upphæðarinnar sem rann upphaflega til Steinþórs sjálfs en félagið var síðan skikkað til að endurgreiða. Fyrir héraðsdómi krafði Hótel Keflavík því ríkið um greiðslu 4.371.598 króna auk dráttarvaxta.
Fjölskylda
Uppistaðan í málatilbúnaði félagsins var að lögin sem greiðslur ríkisins byggðu á segðu ekkert um fjölskyldutengsl og bent var á að algengt væri að fyrirtæki í ferðaþjónustu eins og Hótel Keflavík, sem urðu svo til öll fyrir skakkaföllum vegna áhrifa Covid-faraldursins, væru fjölskyldufyrirtæki.
Vildi félagið einnig meina að dæturnar hefðu verið á þessum tíma eins og hverjir aðrir launamenn og lögin ættu því við um þær þótt þeir væru dætur aðaleigandans, Steinþórs. Vildi félagið einnig meina að með kröfu um endurgreiðslu hefði jafnræðisregla stjórnarskrárinnar verið brotin.
Ríkið vildi hins vegar meina að lögin hefðu ekki heimilað greiðslur til Steinþórs sem eiganda og dætra hans. Engar jafnræðisreglur hefðu verið brotnar enda væri sá hluti styrksins sem rann til þeirra þriggja ekki eignarréttarvarinn.
Héraðsdómur taldi hins vegar að gögn málsins bentu til að Lilja Karen og Unnur María hefðu verið eins og hverjir aðrir launamenn hjá Hótel Keflavík á þeim sem styrkurinn var greiddur enda hefðu þær fengið launaseðla, en árið 2020 voru þær ekki enn orðnar eigendur í félaginu.
Dómurinn tók ekki undir þá röksemd ríkisins að lögin um stuðning ríkissjóðs vegna hluta greiðslna launa á uppsagnarfresti ættu ekki við um aðila sem væru tengdir eigendum viðkomandi fyrirtækja fjölskylduböndum. Það væri ekkert í lögunum sjálfum eða lögskýringargögnum með þeim sem gæfi það til kynna. Héraðsdómur varð því við kröfu Hótels Keflavíkur ehf.
Ríkið áfrýjaði til Landsréttar sem kvað upp sinn dóm í nýliðinni viku. Rétturinn tekur fyllilega undir með héraðsdómi og ríkið þarf því að endurgreiða Hótel Keflavík áðurnefndar 4.371.598 krónur, auk dráttarvaxta, sem eins og áður segir komu upphaflega frá ríkinu og voru nýttar til að greiða hluta launa dætra hótelstjórans og aðaleigandans á uppsagnarfresti.
