Innviðaráðuneytið hefur engin viðmið eða skilyrði um hvort halda eigi uppi skólastarfi í Grindavík. Ríkisstjórnin telur ekki vera forsendur til að hefja að nýju skólahald í Grindavík að svo stöddu eða stuðla að aukinni búsetu barna í bænum.
Bæjarstjórn Grindavíkur hefur ákveðið að halda úti skólastarfi í haust og í ályktun íbúafundar í Grindavík í vikunni er þess krafist að stjórnvöld tryggi skólahald í bænum í haust.
Ekkert skólahald hefur verið í Grindavík frá því að bærinn var rýmdur 2023 en um 80 börn hafa verið forskráð í leik- og grunnskóla í Grindavík í haust.
Engin lagaheimild til að banna skólahald
Sveitarfélög bera ábyrgð á skólahaldi í leik- og grunnskólum og það er í höndum mennta- og barnamálaráðuneytisins að meta hvort skólahald í Grindavík samræmist lögum. Ráðuneytið hefur eftirlitsheimildir en getur ekki komið í veg fyrir skólahald. Samkvæmt upplýsingum frá ráðuneytinu getur það hafið eftirlitsmál og lýst áliti um hvort sveitarfélög fari að lögum.
Ef sveitarfélög vanrækja lögbundnar skyldur sínar getur innviðaráðuneytið brugðist við á grundvelli sveitarstjórnarlaga. Samkvæmt ákvæði um vanrækslu sveitarfélaga getur ráðuneytið, að undangenginni áminningu, stöðvað greiðslur úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga eða beitt sveitarfélagið dagsektum, sem renna í sjóðinn.
Innviðaráðuneytið hefur hins vegar ekki lagalega heimild til að banna skólahald og engin viðmið eða skilyrði um hvort halda eigi uppi skólastarfi í Grindavík, að því er fram kemur í skriflegu svari ráðuneytisins við fyrirspurn fréttastofu.
Ekki mælt með skólahaldi
Grindavíkurnefndin sagði í rammaáætlun um endurreisn Grindavíkur að ekki væri mælt með því að hefja skólahald í bænum fyrr en áhættumat gæfi tilefni til.
„Skólinn hefur mikilvæga þýðingu sem verndandi þáttur í kjölfar hamfara. Rof á samfellu í skólagöngu, einkum ef það verður ítrekað, getur haft áhrif á öryggi og stöðugleika barna og leitt til uppsafnaðra áhrifa með tímanum,“ segir í áætluninni.
Kvikusöfnun heldur áfram undir Svartsengi og samkvæmt nýjasta hættumati Veðurstofu Íslands hafa nú um 25 milljónir rúmmetra af kviku safnast fyrir – mesta magn sem safnast hefur frá því að eldgosahrinan hófst á Sundhnúksgígaröðinni.
Miklar líkur á gosupptökum og hraunflæði
Í nýjasta hættumati Veðurstofu Íslands er hætta í Grindavík metin töluverð. Hættuþættir eru meðal annars hraunflæði, gasmengun, jarðskjálftar og jarðfall ofan í sprungu. Kvikuhlaup og eldgos á Sundhnúksgígaröðinni eru áfram líklegasta sviðsmyndin og að mati Veðurstofunnar þýða hæg kvikusöfnun og langt goshlé ekki að eldgosahrinunni sé lokið.
Grindavík og Hveragerði teljast í mesta hættuflokki í nýbirtu mati Veðurstofu Íslands á hraunavá á Reykjanesi og á höfuðborgarsvæðinu. Grindavík er eina þéttbýlið sem er útsett bæði fyrir mjög miklum líkum á gosupptökum og hraunflæði.
Óásættanlegt að börn bíði í óvissu
Í ályktun íbúafundar í Grindavík í vikunni segir að rök um að skólastarf þar sé of hættulegt standist ekki. Að neita barnafjölskyldum sem vilji snúa heim um grunnþjónustu jafngildi því að stöðva endurreisn bæjarins. Öryggi barna sem dvelji í bænum sé betur tryggt í skipulögðu skólastarfi en í frítíma.
„Stærsta áfall barnanna í Grindavík er að hafa misst tengslanet og vini. Að dæma þau til óvissu í heilt ár í viðbót er óásættanlegt,“ segir í ályktuninni.
„Við skorum á ríkisstjórn og þingmenn Suðurkjördæmis að hlusta á íbúana og vinna með okkur, en ekki gegn okkur. Þá fyrst getur endurreisn samfélagsins í Grindavík hafist fyrir alvöru.“
