Lúðvík Bergvinsson, fyrrverandi þingmaður Samfylkingarinnar í Suðurkjördæmi og hæstaréttarlögmaður, segir forsetann fyrrverandi vera mann stórra yfirlýsinga í skoðanagrein sem birt var á Vísi fyrr í dag.
Ólafur Ragnar hafi þá tilhneigingu að þurfa að útskýra fyrir öðrum hvernig heimurinn virki en finni sig ekki knúinn til að útskýra hvernig eigin spádómar hafi staðið tímans tönn. Hann gagnrýnir Ólaf Ragnar fyrir þá þörf að þurfa ávallt að svara þeim sem gagnrýna orð hans eða gjörðir. Ætla mætti að staða Ólafs Ragnars í þjóðfélaginu og reynsla hafi skilað honum öryggi, virðingu og sátt við sjálfan sig.
„En einhvern veginn virðist utan frá séð innri friðurinn alltaf rétt handan við hornið. Enn þarf hann að verja þjóðina. Enn þarf hann að leiðbeina ráðamönnum og útskýra fyrir almenningi hvernig heimurinn virkar. Og enn þarf hann að svara þeim sem leyfa sér að gagnrýna hann,“ skrifar Lúðvík.
Tilefni greinarinnar eru ummæli Ólafs Ragnars um Þorgerði Katrínu utanríkisráðherra eftir að hún gagnrýndi endurbirtingu hans á færslu Sergejs Lavrov utanríkisráðherra Rússlands. Ólafur Ragnar kallaði orð Þorgerðar í kjölfarið „götustelpustíl“ sem Lúðvík segir „einstaklega óviðeigandi uppnefni“ og segir svar hans hvorki vera efnislegt né rökstutt. Engum dytti í hug að nota slíkt orðalag um karlráðherra.
Þegar menn nýti sér stöðu sína til að vekja athygli á málflutningi Rússa
Lúvík segir sérkennilegt að heyra mann eins og Ólaf Ragnar, sem hafi lengi talað fyrir og einblínt á fullveldi smáríkisins Íslands í málflutningi sínum, leggja áherslu á samtal stórveldanna, Rússlands og Bandaríkjanna, þegar fullveldi Úkraínu sé undir. Þegar menn velji að nýta stöðu sína til að vekja athygli á málflutningi rússneskra stjórnvalda hljóti að mega spyrja gagnrýnna spurninga.
„Það er ekki persónuleg árás heldur eðlileg krafa um ábyrgð í opinberri umræðu. Og þá ætti að svara með rökum, ekki uppnefnum. En hvers vegna þarf gagnrýnin að vera sprottin af biturleika? Gæti hún ekki einfaldlega verið pólitísk gagnrýni á málflutning fyrrverandi forseta?“
„Flugstjórinn, flugfreyjan og ræstitæknirinn.“
Í kringum efnahagshrunið hafi Ólafur Ragnar farið með þrjú hlutverk auk þess að leikstýra. Á meðan vel hafi gengið hafi hann farið með hlutverk „flugstjórans“. Hann hafi verið forseti útrásarinnar og kynnt íslenskt efnahagslíf og athafnamenn fyrir heiminum. Þegar hrunið skall á hafi komið í ljós að í raun hefði hann verið „flugfreyja“ allan þennan tíma.
„Þegar vélin brotlenti kom í ljós að hann hafði í raun verið flugfreyja allan tímann. Hann hafði aldrei séð kompásinn, aðeins sinnt þörfum farþega. Flugstjórabúningurinn rataði í ruslið og flugfreyjugallinn kom í staðinn,“ skrifar hann.
Þegar rykið settist eftir hrun hafi hann brugðið sér í þriðja búninginn, búning ræstitæknisins „sem þurfti að ryksuga upp eftir aðra og koma þjóðinni aftur á réttan kjöl.“
„Það er ekki lítið afrek að halda öllum þessum hlutverkum til haga án þess að þurfa nokkru sinni að svara spurningunni um eigið hlutverk í þeirri sögu sem maður tók sjálfur þátt í að skrifa. En það er auðvitað auðveldara þegar maður leikstýrir sjálfur.“
Í kjölfarið hafi hann brugðið sér í stærsta hlutverkið, hlutverk „bjargvættarins“, þegar Icesave-málið bar sem hæst. Hann hafi orðið „maðurinn sem stóð einn vörð um íslenska skattgreiðendur gegn erlendum kröfuhöfum“ þegar hann synjaði Icesave-lögunum og vísaði málinu til þjóðaratkvæðagreiðslu í tvígang.
„En veruleikinn reyndist flóknari en einfalda hetjusagan. Þrotabú Landsbankans greiddi forgangskröfur innstæðueigenda að fullu og EFTA-dómstóllinn sýknaði íslenska ríkið. Þetta voru mikilvægar niðurstöður. En greiðslurnar komu úr eignum þrotabúsins og sýknan var niðurstaða sjálfstæðs dómsmáls. Hvorugt var persónulegt afrek forsetans.“
Virðing sé ekki ævilöng eftir embætti
Þá rifjar Lúðvík einnig upp að Ólafur hafi barist gegn EFTA-aðild Íslands á sínum tíma, hann hafi verið andvígur NATO og greitt atkvæði gegn EES-samningi Íslendinga. Hann hafi séð hættur þar sem aðrir hafi séð tækifæri. Þá hafi hann endurtekið leikinn í sumar þegar hann beitti sér gegn því að Íslendingar tækju upp aðildarviðræður við Evrópusambandið á nýjan leik.
„Maður skyldi ætla að sá sem hefur horft upp á allar stóru viðvaranirnar sínar ekki rætast, aftur og aftur, yrði ögn varfærnari næst þegar hann lýsir því yfir að þjóðin standi á barmi glötunar verði hans leið ekki farin.“
Ekkert sé athugavert við að fyrrverandi forseti taki þátt í samfélagsumræðunni enda geti reynsla hans verið dýrmæt. Mikill munur sé þó á að vera forseti Íslands og fyrrverandi forseti Íslands. Titillinn veiti Ólafi Ragnari ekki friðhelgi gagnvart gagnrýni.
„Titlar veita mönnum stöðu. Verk þeirra, dómgreind og ábyrgð skapa virðingu. Og virðing er ekki ævilöng eftirlaun frá embætti. Kannski væri ekki úr vegi að Ólafur Ragnar liti í bakspegilinn áður en hann tekur enn einu sinni að sér að leiðbeina þjóðinni. Þar gæti hann fundið ýmislegt sem vert væri að ræða,“ skrifar Lúðvík Bergvinsson.
