Sigurður Árni Reynisson, kennari, segir skólakerfið byggja á forni hugmyndafræði. Margir drengir passi einfaldlega ekki inn í það.
„Umræðan um drengi í íslensku skólakerfi er orðin að eins konar þreytandi bergmáli áhyggna, neikvæðrar tölfræði og klínískra greininga. Við tölum um þá í opinberri umræðu eins og flókna gátu sem þarf að leysa, eða eins og bilaðan vélbúnað í kerfi sem þarf á tafarlausri viðgerð að halda,“ segir Sigurður Árni í grein á bloggsíðu sinni. „Við rýnum í lesskilningsmælingar, ræðum um brottfall á framhaldsskólastigi og veltum okkur upp úr agavandamálum eins og þetta séu einangruð mein sem búi inni í drengjunum sjálfum, óháð því umhverfi sem þeim er boðið upp á. En þegar ég sit í skólastofunni minni og horfi á þá, dag eftir dag, sé ég eitthvað allt annað en þessa dökku tölfræði. Ég sé ekki vandamál sem þarf að laga, heldur sé ég lifandi spegil sem endurkastar mynd af kerfi sem er að renna út á tíma.“
Sigurður Árni segist ekki ætla að reyna að sannfæra neinn um að þessi vinna sé auðveld. Þvert á móti þá reyni drengirnir á allt hans þol.
„Það eru dagar þar sem ég kem heim algjörlega tæmdur, hávaðinn, frammíköllin og hinn stöðugi kliður sitja enn eftir í eyrunum og hugurinn nær ekki að þagna þrátt fyrir kyrrðina heima,“ segir hann.‘
Hvers vegna mætast þessir heimar?
Hann þurfi að gefa hverja einustu taug af sjálfum sér og stundum eigi hann ekkert eftir til að mæta sínu eigin lífi. En þá vaknar spurningin hvers vegna sé verið að eyða orku í að þvinga saman tvo heima sem eigin ekki að mætast með þessum hætti.
„Skólakerfið okkar hvílir á fornri hugmyndafræði um að hægt sé að fínstilla börn með atferlisfræðilegum takti yfir tíma, þar sem umbun og refsing eru helstu tækin til að ná fram æskilegri niðurstöðu,“ segir Sigurður Árni. „Við setjum upp flókin kerfi til að stýra hegðun, mæla hlýðni og verðlauna þá sem geta þagað lengst, í þeirri von að við getum „lagað“ þá sem skera sig úr. Við gerum kröfu um að þeir læri að sitja kyrrir og fylgja línunni, því kerfið segir okkur að það sé ekki hægt að gera kröfu um annað innan þess ramma sem okkur er skammtaður. En með því að einblína eingöngu á að breyta ytri hegðuninni með pressu, erum við oft bara að setja plástur á djúpan skurð. Við erum að nota mælitæki iðnbyltingarinnar, sem voru hönnuð til að framleiða hlýðna verksmiðjustarfsmenn á kynslóð sem á að leiða okkur í gegnum tæknibyltingu, þar sem allt aðrir eiginleikar munu skipta sköpum fyrir afkomu mannkyns.“
Nýr heimur
Í stofunni hans sitja drengir sem passa ekki inn í þennan ferkantaða heim. Þeir eru ekki óhlýðnir í eðli sínu heldur að reyna að lifa af í umhverfi sem er þeim framandi. Framtíðin er mætt með sinni gervigreind og sjálfvirkni. Hæfileikinn til að tengja ólíka hluti, sýna frumkvæði og bregðast hratt við er runninn upp.
„Við verðum að þora að horfast í augu við að sú kyrrseta, þolinmæði og vélræna hlýðni sem við pískum þá áfram í nútíðinni eru nákvæmlega þeir eiginleikar sem munu skipta minnstu máli í þeim heimi sem þeir munu erfa og móta,“ segir hann.
Greinina í heild má lesa hér.