Recep Tayyip Erdogan Tyrklandsforseti segir aðgerðir Ísraels í Sýrlandi og Líbanon hafa umtalsverð áhrif á önnur lönd, þar á meðal Tyrkland.
Erdogan hefur gagnrýnt framferði ísraelskra yfirvalda harðlega að undanförnu, bæði í átökunum í Mið-Austurlöndum og í átökunum fyrir botni Miðjarðarhafs. Þar að auki hefur hann slitið öllum viðskiptasamböndum milli ríkjanna og hvatt alþjóðasamfélagið til þess að gera slíkt hið sama.
Í samtali við tyrkneska ríkisfjölmiðilinn Anadolu segir forsetinn öryggi Tyrklands langt frá því að vera að fullu tryggt innan landamæra þess. Hann segir Tyrki ekki geta horft framhjá árásum sem beinist að löndum bræðra sinna.
Þá sagði Erdogan Ísraela halda fast í „blekkinguna um fyrirheitna landið“ og að Tyrkir væru fullkomlega meðvitaðir um það hvert sitt lokatakmark væri. Hann varaði við því að ef „bófar Ísraels yrðu ekki stöðvaðir fengi allur heimurinn að finna fyrir afleiðingunum.“
Benjamin Netanjahú, forsætisráðherra Ísraels, hefur svarað ummælum Erdogan. Í svari sínu sagði Netanjahú Tyrklandsforseta vera einræðisherra, uppfullan gyðingahaturs. Hann sagði hann jafnframt vera „síðasta manninn sem prédikað gæti siðferði fyrir Ísraelsríki.“
Netanjahú hét því að Ísrael héldi áfram að beita sér gegn Íran og áhangendum þess með valdi.
Friðarviðræður milli Bandaríkjanna og Ísraels eru enn í pattstöðu og erfiðlega gengur að ná málamiðlunum um lykilatriði samninga. Þá standa upptök árása á síðustu sólarhringum í vegi fyrir frekari framgangi viðræðna.
Í dag fór sendinefnd frá Katar til Teheran, höfuðborgar Írans, að hitta íranska fulltrúa írönsku samninganefndarinnar, í viðleitni til þess að brúa bilið í samningaviðræðum milli ríkjanna.
Í umfjöllun CNN er haft eftir heimildamanni að heimsóknin gefi til kynna að friðarviðræður séu enn á borðinu þrátt fyrir árásir ríkjanna í nótt.
Fyrr í dag sagði Donald Trump Bandaríkjaforseti í færslu á samfélagsmiðlinum X að Íranar ættu eftir að gjalda fyrir það að eyða of löngum tíma í að semja við Bandaríkin. Fyrir fáeinum dögum, áður en árásir ríkjanna hófust að nýju, sagði forsetinn í samtali við fjölmiðla að samningar ættu að geta verið í höfn á næstu dögum.
Þrettán hafa látið lífið og fimmtán særst í árásum ísraelska hersins í grennd við Týros í suðurhluta Líbanon í dag.
Samkvæmt líbönskum fjölmiðlum létust níu manns og sjö særðust í bænum Tirdaba en í bænum Deir Qanoun létust þrír og þrír særðust.
Þá lést að minnsta kosti einn og fimm særðust í Týros, þar sem björgunarsveitir vinna að því að hreinsa til í rústunum.
Mannréttindaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna ætlar að senda teymi rannsakenda til Líbanons í næstu viku til þess að meta hvort þar hafi verið framin brot á alþjóðalögum á undanförnum mánuðum.
Þetta segir Volker Türk, yfirmaður mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna.
Í byrjun mars réðust Hezbollah-samtökin á Ísrael og sýndu þannig fram á samstöðu samtakanna með Íran, sem þá sat undir árásum Bandaríkjanna og Ísraelsmanna.
Eftir árás Hezbollah svaraði Ísraelsher með umfangsmiklum loftárásum og innrásum í Líbanon.
Donald Trump Bandaríkjaforseti segir Írana eiga eftir að gjalda fyrir það að hafa tekið of langan tíma í samningaviðræður um endalok stríðsins.
„Íran talar bara og gerir ekkert,“ segir forsetinn í færslu á samfélagsmiðlinum X.
„Harðsstjórinn í Mið-Austurlöndum er DAUÐUR!!! Þeir hafa tekið of langan tíma í að semja um samning sem hefði verið frábær fyrir það, nú verða þeir að greiða verðið!!!.“
Í færslunni tilgreinir Trump ekki hvernig Íranar komi til með að gjalda fyrir árásir sínar á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. Hann hefur ítrekað sagt að Bandaríkin séu nálægt því að landa samkomulagi við Íran um lok stríðsins en litlar blikur eru á lofti um að framfarir hafi náðst að undanförnu.
Masoud Pezeshkian, forseti Írans, segir brýnt að friðarumleitanir haldi áfram. Í samtali við íranska fjölmiðla í dag segir forsetinn fyrrverandi æðsta leiðtoga íslamska ríkisins Ali Khamenei hafa ítrekað lagt áherslu á mikilvægi þess að reyna að semja til þess að komast hjá því að festast í ástandi sem fæli hvorki í sér stríð né frið.
„Ef við viljum komast yfir þetta ástand þar sem hvorki stríð né friður er, hvað ættum við þá að gera? Ef við tökum ekki þátt í viðræðum, hvaða kosti eigum við þá?“ segir Pezeshkian.
„Það var á þessum forsendum sem Khamenei féllst á það að viðræðurnar héldu áfram og á lokastigum voru fyrirmæli hans að við ættum að fara og leysa málin.“
Fjöldi ríkja hefur gagnrýnt hefndarárásir Írana á þrjú ríki í Persaflóa í nótt. Árásirnar beindust að bandarískum hernaðarskotmörkum í Kúveit, Jórdaníu og Barein.
Í yfirlýsingu frá utanríkisráðuneyti Egyptalands segir að stjórnvöld þar í landi fordæmi árásirnar harðlega. Með þeim hafi verið brotið á fullveldi og landhelgi „systurlanda“ Egyptalands. Ráðuneytið segir árásirnar afar hættulegar og að þær ógni bæði öryggi og stöðugleika svæðisins í heild sinni.
Utanríkisráðuneyti Sameinuðu arabísku furstadæmanna hefur kallað árásirnar „hryðjuverkaárásir“ og lýst yfir fullum stuðningi sínum við löndin þrjú sem fyrir þeim urðu.
Utanríkisráðuneyti Katar segir árásirnar gróft brot á reglum alþjóðalaga. Í yfirlýsingu ráðuneytisins draga stjórnvöld í Katar einnig fram mikilvægi þess að hlífa svæðinu við „afleiðingum óréttmætra árása“ og því að vinna markvisst að því að endurheimta öryggi á alþjóðavettvangi.
Herstjórnin í Barein hefur virkjað hæsta viðbúnaðarstig landsins vegna árása íranska hersins í nótt. Yfirvöld segja markvissar árásir á óbreytta borgara og einkaeignir vera gróft brot á alþjóðlegum mannúðarlögum.
Í samtali við fjölmiðla segja yfirvöld í Barein loftvarnir hersins hafa stöðvað og eytt fjölda hættulegra loftárása Írans í viðleitni til þess að vernda konungsríkið. Þar segir jafnframt að Teheran haldi kerfisbundnum árásum sínum áfram með eldflaugum og drónum sem miði á óbreytta borgara.
Herinn þar í landi hefur hvatt almenning til að gæta varúðar og að snerta hvorki né fara nálægt „grunsamlegum hlutum sem stafi frá leifum hinnar grimmu írönsku árásar.“
Esmaeil Baghai, talsmaður utanríkisráðuneytis Írans, segir alþjóðasamskipti ekki eiga sér stað í tómarúmi. Þau þurfi að eiga sér stað við ásættanleg skilyrði til þess að skila árangri.
„Síoníska stjórnin er einnig að skaða þetta ferli með því að brjóta endurtekið á vopnahléinu í Líbanon,“ segir Baghai í samtali við fjölmiðla.
„Öll ferli stjórnmála hljóta skaða af þegar valdbeiting og ólöglegar aðgerðir eru í forgrunni.“
Baghai segir árásir Írans á Persaflóaríkin Kúveit, Barein og Jórdaníu sýna það að „herinn hiki ekki við að verja landið“. Hvar sem þess þurfi bregðist herir landsins við óvinum af styrk og ákveðni.
Ísraelski herinn hóf í dag röð árása í suðurhluta Líbanon eftir að hafa hótað áframhaldandi aðgerðum í morgun. Þá fyrirskipaði herinn íbúum þó nokkurra sveitarfélaga að flýja heimili sín tafarlaust.
Árásirnar hafa meðal annars hafnað á þremur sveitarfélögum nærri hafnarborginni Týros. Samkvæmt upplýsingum frá heilbrigðisráðuneyti Líbanon hafa átta manns fallið í árásunum.
Fyrr í vikunni hótuðu írönsk stjórnvöld því að ráðast á Ísrael ef það hætti ekki aðför sinni að Líbanon. Ísraelsk stjórnvöld svöruðu hótunum Írana með því að heita áframhaldandi árásum sínum gegn Hezbollah-samtökunum. Meira en 3.660 hafa verið drepnir og 11.300 særðir frá því Ísraelsher jók umsvif árása sinna á Líbanon í mars. Um tvær milljónir hafa þurft að yfirgefa heimili sín.
Esmaeil Baqaei, utanríkisráðuneytis Írans, segir árásir Bandaríkjamanna á skotmörk í suðurhluta Íran í nótt gera það að verkum að erfitt verði að tryggja áframhaldandi framgang friðarumleitana milli ríkjanna.
„Því miður eru Bandaríkjamenn að skaða þetta diplómatíska ferli með því að senda frá sér mótsagnarkennd skilaboð, breyta afstöðu sinni og kröfum endurtekið, og verst af öllu, með endurteknum brotum á vopnahléinu,“ segir Baquaei í myndskilaboðum sem íranskir fjölmiðlar birtu í morgun.
Hann segir það óhjákvæmilegt að valdbeiting og ólöglegar aðgerðir muni hafa neikvæð áhrif á framgang friðarviðræðna.
Samkvæmt írönskum fjölmiðlum hafa að minnsta kosti 20.000 Íranar misst aðgang að drykkjarvatni eftir að Bandaríkjamenn skutu niður tvö vatnsból í eldflaugaárásum sínum í nótt.
Í umfjöllun írönsku fréttastofunnar Tasnim er haft eftir Abdul Hamid Hamezehpour, forstjóra Hormozgan-vatns- og skólpsveitunnar, að tveir stærðarinnar steinsteyptir vatnsgeymar í Bamani-héraði hafi verið skotnir niður af eldflaugum Bandaríkjamanna og séu nú gereyðilagðir.
Forstjórinn segir vatnsbólin hafa útvegað bænum Kouhestak og 10 nærliggjandi þorpum drykkjarvatn. Hann segir neyðaraðgerðum hafa verið ýtt úr vör til þess að vinna á tjóninu. Þær feli meðal annars í sér flutning vatns á tankbílum og uppsetningu tímabundinna dælukerfa.
Kínversk og rússnesk stjórnvöld hafa brugðist við fregnum af átökunum milli Íran og Bandaríkjanna í nótt.
Stjórnvöld í Kína hafa lýst yfir þungum áhyggjum vegna átakanna og varað við slæmum afleiðingum þess ef ekki takist að koma í veg fyrir áframhaldandi árásir beggja vegna.
„Þeir sem málið varðar ættu að halda ró sinni, sýna hófsemi og grípa til raunhæfra aðgerða til að draga úr spennunni,“ sagði talsmaður kínverska utanríkisráðuneytisins á blaðamannafundi.
Rússnesk yfirvöld hafa einnig hvatt til þess að Íran og Bandaríkin haldi aftur af sér.
„Við höfum miklar áhyggjur af nýrri umferð vopnaðra átaka milli Bandaríkjanna og Íran, sem hófust með tilefnislausri árás Bandaríkjanna og Ísraels gegn íslamska lýðveldinu Íran,“ er haft eftir talskonu rússneska utanríkisráðuneytisins.
„Við hvetjum bæði ríki til þess að sýna aðgát og hætta árásum sínum tafarlaust.“
Góðan daginn og velkomin á þessa fréttavakt. Ég heiti Mist Grönvold og fylgist með framvindu mála í átökunum í Mið-Austurlöndum í dag.
Átökin milli Íran og Bandaríkjanna stigmögnuðust í nótt og hafa ekki verið harðari frá því í byrjun apríl þegar vopnahlé var komið á.
Á mánudag grandaði íranski herinn bandarískri þyrlu við strendur Óman. Í hefndarskyni segist miðstjórn Bandaríkjahers í Mið-Austurlöndum hafa gert nákvæmar árásir á loftvarnarkerfi Írana, stjórnstöðvar á jörðu og ratsjárstöðvar við Hormússund.
Í nótt gerði Íransher eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í þremur ríkjum við Persaflóa, Barein, Jórdaníu og Kúveit, til þess að hefna fyrir árásir Bandaríkjanna. Hermálayfirvöld beggja ríkja hafa greint frá árásunum og segja loftvarnarkerfum landanna hafa tekist að bægja hættunni frá í bili.
Íranar segja Persaflóaríkin bera lagalega og siðferðislega ábyrgð á því að koma í veg fyrir atlögur herja Bandaríkjanna og Ísraels.
Hér að neðan má lesa fréttavakt næturinnar.
