Um miðjan júní var sagt frá því í fréttatilkynningu að Bláa lónið og ferðaþjónustufyrirtækið Arctic Adventures ætluðu sér að sameinast. Ef af þessum samruna verður verður til risastórt fyrirtæki á ferðaþjónustumarkaði. Samanlagður starfsmannafjöldi fyrirtækjanna tveggja er rúmlega 1100.
Bláa lónið er eitt þekktasta vörumerki Íslands í ferðaþjónustu og Arctic Adventures hefur um árabil verið eitt stærsta fyrirtæki landsins á sínu sviði. Arctic selur rútuferðir sem fara Gullna hringinn með ferðamenn, býður upp á snjósleða- og köfunarferðir, rekur hótel, Kerið í Grímsnesi og fjölmargt fleira. Í fréttatilkynningu um viðskiptin kom fram að samanlagðar tekjur þessara tveggja fyrirtækja væru 34,3 milljarðar króna.
Eitt af því sem vekur athygli við þessa fyrirhuguðu sameiningu Bláa lónsins og Arctic Adventures er að fjárfestingarfélagið Stoðir er einn stærsti hluthafi beggja þessara fyrirtækja. Stoðir eru langstærsti hluthafi Arctic Adventures með tæplega 42 prósenta hlut og fyrirtækið er þriðji stærsti hluthafi Bláa lónsins með 7,3 prósenta hlut. Fjárfestingarfélagið er með stjórnarmann í báðum þessum stóru fyrirtækjum. Jón Sigurðsson, forstjóri Stoða, er stjórnarmaður í Bláa lóninu og Lárus Welding, rekstrarstjóri Stoða, er stjórnarmaður í Arctic Adventures.
Fjallað er um þennan fyrirhugaða samruna Bláa lónsins og Arctic Adventures og stærð fjárfestingarfélagsins Stoða í íslensku viðskiptalífi í fréttaskýringaþættinum Þetta helst. Þáttinn má hlusta á hér:
Snorri segir Stoðir í vera eins og lítinn lífeyrissjóð
Ef af þessari sameiningu verður mun fjárfestingarfélagið Stoðir því verða risastór hluthafi í hinu sameinaða fyrirtæki. Hversu stór liggur vitanlega ekki fyrir á þessu stigi.
Fjárfestingarfélagið Stoðir er nú stærsta fjárfestingarfélag landsins, segir fjármálagreinandinn Snorri Jakobsson sem rekur greiningarfyrirtækið Jakobsson Capital. Fjárfestingarfélagið SKEL, sem Jón Ásgeir Jóhannesson og tengdir aðilar fara fyrir, er þó ekki langt undan segir Snorri.
Um stærð Stoða segir hann:
„Fjárfestingareignir eru um 53 milljarðar. Ef við setjum þetta í eitthvað samhengi þá er SKEL fjárfestingarfélag svipað að stærð. Þó er einn munur á og hann er sá að SKEL fjárfestir fyrst og fremst í óskráðum eignum á meðan Stoðir eru meira í skráðum bréfum. Ef við lítum á lífeyrissjóðina þá eru Stoðir í dag eins og allra minnstu lífeyrissjóðir,“ segir Snorri.
Snorri segir að fjárfestingarfélagið sé það sem hann kallar áhrifafjárfesti því Stoðir hafi gjarnan mikil áhrif innan þeirra fyrirtækja sem þeir hluthafar í.
Stærsti einkafjárfestirinn í Kviku og Arion
Auk stórra hluta í Arctic Adventures, Bláa lóninu, Arion banka og Kviku eru Stoðir stærsti hluthafi Símans með nítján prósenta hlut. Meðfjárfestar Stoða í Símanum eru aðallega lífeyrissjóðir.
Auk þess standa Stoðir í stærstu einkafjárfestingu sem sést hefur í Íslandssögunni í Ölfusi á Suðurlandi þar sem fjárfestingarfélagið byggir upp landeldi á eldislaxi. Þessi fjárfesting kostar vel á annað hundrað milljarða króna og eru einungis fjárfestingar íslenska ríkisins í virkjunum stærri hingað til. Stoðir eru því risastórt fjárfestingarfélag.
Eigendur Stoða er stór hópur þekktra fjárfesta eins og Jóns Sigurðssonar, eiginkonu hans Bjargar Fenger, bróður hennar Ara Fenger, Magnúsar Ármanns, Örvars Kærnested, Einars Arnar Ólafssonar, Helga Magnússonar, Kára Guðjóns Hallgrímssonar, Guðbjargar Matthíasdóttur útgerðarkonu og fleiri.
Saga Stoða er að mörgu leyti áhugaverð. Fyrirtækið er með kennitölu frá árinu 1973 og var áður hluti af samstæðu Icelandair. Stoðir hétu áður FL Group og var fjárfestingararmur Icelandair sem var klofinn frá flugrekstrinum á árunum fyrir bankahrunið 2008. Þá stýrðu Hannes Smárason, Jón Ásgeir Jóhannesson og einnig Jón Sigurðsson, sem nú er forstjóri Stoða, félaginu.
FL Group var eitt stærsta fjárfestingarfélag Íslands og var hluthafi í fyrirtækjum eins og Íslandsbanka, sem skipti um nafn og var kallaður Glitnir, Tryggingamiðstöðinni, ýmsum fasteignafélögum, flugfélaginu EasyJet, hollenska drykkjarvöruframleiðandanum Refresco og stórum hlut í móðurfélagi bandaríska flugfélagsins American Airlines.
Stoðir var mjög skuldsett fyrirtæki og var yfirtekið af kröfuhöfum þess eftir bankahrunið árið 2008. Jón Sigurðsson, forstjóri Stoða, var hins vegar forstjóri félagsins áfram og vann með kröfuhöfum fyrirtækisins. Árið 2017 keypti fjárfestingarfélagið S121 ehf. Stoðir af kröfuhöfum og hefur félagið vaxið mikið síðan.
Þó að Stoðir séu eignamikið fyrirtæki með tæplega 60 milljarða eignir þá er það aðeins lítill hluti af þeim skráðu eignum fyrirtækisins þegar félagið hét FL Group fyrir bankahrun. Þá voru eignirnar metnar á 450 til 600 milljarða króna.
Stoðir hafa gefið það út að félagið stefni að skráningu á hlutabréfamarkað með tíð og tíma. Nákvæm tímasetning liggur hins vegar ekki fyrir.
Sameining fyrirtækja sem eru að hluta til í eigu Stoða, eins og til dæmis Bláa lónsins og Arctic Adventures, hjálpar til við að auka verðmæti eigna fyrirtækisins.
Stjórnendur Bláa lónsins áttu frumkvæðið segir Sigríður
Sigríður Margrét Oddsdóttir, forstjóri Bláa lónsins, segir í skriflegu svari til fréttastofu þegar hún er spurð að því hver hafi átt frumkvæði að sameiningunni að það hafi verið stjórnendur Bláa lónsins. „Stjórnendur Bláa lónsins hf. áttu frumkvæði að þessum viðskiptum, þau eru fyrst og síðast góð fyrir Bláa lónið hf., enda eru þetta strategísk viðskipti í samræmi við þá stefnu sem félagið hefur markað. Það eru forréttindi að starfa hjá félagi sem hefur jafn skýra stefnu og Bláa lónið hf., félagið hefur bæði haft langtímasýn og hugrekki til þess að ráðast í fjárfestingar og uppbyggingu undanfarna áratugi sem staðsetja Ísland sem heilsu- og vellíðunarland. Ævintýraferðir, afþreying og uppbygging áfangastaða sem eru ólíkir öllu öðru er mikilvægur hluti af þeirri framtíðarsýn.“
Þessi sameining er aðeins hluti af stækkun og vexti Bláa lónsins og stendur fyrirtækið meðal annars fyrir stórfelldri uppbyggingu baðlóns og hótels í Þjórsárdal, eins og rætt hefur verið um í fréttum.
Sigríður Margrét segir í svörum sínum til fréttastofu að til standi að skrá Bláa lónið á hlutabréfamarkað síðar á þessu ári en að nákvæm tímasetning liggi ekki fyrir.
