Ástríður Jóhannesdóttir framkvæmdastjóri landskjörstjórnar segir landskjörstjórn ekki vera í aðstöðu til þess að segja til um hvort lög og reglur um meðal annars fjármögnun og netbaráttu hafi verið í lagi áður en blásið var til þjóðaratkvæðagreiðslunnar um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið 29. ágúst.
„En almennt séð er afar mikilvægt að leikreglur séu skýrar og vel kynntar, óháð því hvert málefnið er sem sé til umræðu.“
ÖSE vill senda sérfræðingateymi til landsins
Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, ÖSE, vill senda sérfræðingateymi til að fylgjast með þjóðaratkvæðagreiðslunni.
Stofnunin telur að skoða þurfi nánar kosningabaráttu, fjármögnun hennar, netumhverfi og fjölmiðlaumfjöllun. Mikið traust ríki þó til framkvæmdar atkvæðagreiðslunnar.
Þetta kemur fram í nýrri skýrslu sem fréttastofa óskaði eftir að fá afhenta í dag. Fyrr í sumar kom hingað til lands sendinefnd á vegum ÖSE og ræddi við forsvarsmenn ráðuneyta, stofnana og fjölmiðla. Skýrslan er afrakstur þeirrar heimsóknar.
Segir skýrsluna vera mjög áhugaverða
Ástríður segir skýrsluna vera á margan hátt mjög áhugaverða. „Þetta er vissulega forathugun sem leiðir þá til þessa kosningaeftirlits að þessu sinni. Þess má geta að það hefur ekki farið fram kosningaeftirlit hér á vegum ÖSE síðan 2017, þó að þeir hafi framkvæmt nokkrar athuganir:“
Hún segir ÖSE lýsa trausti á kosningaframkvæmdina og telja að kosningakerfið hafi fulla burði til að inna hana af hendi faglega og á gagnsæjan hátt.
Fordæmi fyrir að ábendingar ÖSE hafi leitt til breytinga á löggjöf
Ástríður segir að fordæmi hafi verið fyrir því að tilmæli eða ábendingar frá ÖSE hafi leitt til þess að breytingar verði gerðar á löggjöf en landskjörstjórn verði að sjá til hvort svo verði þegar lokaskýrsla ÖSE kemur. Þá sé málið á borði Alþingis.
Hún segir óljóst hvort gerð verði krafa um að baráttuhópar „já“- og „nei“-sinna opni bókhald sitt, þar sem sú löggjöf sé ekki á verksviði landskjörstjórnar.
„En hafið þið áhyggjur af þessu? Núna eru rúmar þrjár vikur í þessar kosningar og kannski lítið hægt að gera núna?“
„Það er mjög mikilvægt að þetta fari allt fram á góðan og heiðarlegan hátt og við væntum þess að svo verði,"segir Ástríður.
Í spilaranum að neðan má horfa á umfjöllun sjónvarpsfrétta um skýrslu Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu sem endar á viðtali við framkvæmdastjóra landskjörstjórnar.
