Bjarni segir tómstundir ýmis konar og lestur teljist til dæmis til tómstunda, félagslíf sé ýmist skipulagt eða óskipulagt, til dæmis sé hittingur í félagsmiðstöð skipulagður en að fara í minigolf með vinum óskipulagt. Svo sé þriðja hugtakið, skuggafélagslíf, sem er þá tengt vímuefnanotkun og áfengi.
„Það getur verið formlegt og óformlegt, eins og bjórkvöldin eru ágætlega formleg, en um leið og þú ert kominn með eitthvað sem er ekki endilega jákvætt þá er þetta komið undir þessa skilgreiningu,“ segir hann og að það eigi sérstaklega við um börn sem eru þá undir lögaldri. Bjarni var til viðtals í Bítinu á Bylgjunni um málið.
Hann segir þetta meira notað um félagslíf í framhaldsskólum til að lýsa því sem á sér stað bak við tjöldin en sé þó nokkuð nýlegt hugtak. Hann segir ákveðinn hóp í áhættu og þau kannski takist ekki vel á við drykkju og þess vegna séu á böllum „dauðaherbergi“ því það séu börn og ungmenni sem séu að drekka of mikið.
Bjarni Gautur fjallar um þetta á fyrirlestri síðar í dag. Vímuefnanotkun ungmenna hafi minnkað en það sé enn töluverður fjöldi sem sé farinn að drekka og neyta vímuefna áður en þau koma í framhaldsskóla.
„Það eru líka nikótínpúðarnir og veip, það fer hækkandi, þessi notkun,“ segir hann.
Hann segir unglingadrykkjuna vera að aukast og hún sé meira áberandi en það sé leiðinlegt að fyrir marga einstaklinga sé þetta stór partur af félagslífinu.
„Það eru margir krakkar sem tengja félagslífið við djammið.“
Bjarni Gautur bendir á að það sé samfélaglega viðurkennt að drekka frekar en að neyta vímuefna og það kannski hjálpi ekki. Það sé ólöglegt að auglýsa áfengi en það sé gert á erlendum miðlum eða auglýst núll prósent léttöl í stað þess að auglýsa bjórinn. Bjarni Gautur segir að það verði að passa hvernig talað er um áfengi í kringum ungmenni.
Hann segir það geta verið erfitt fyrir foreldra að taka eftir þessu og að margir foreldrar telji þetta eflaust hluta af félagslífinu. En það sem geri þetta líka spennandi sé þegar foreldrar stanslaust banna.
„Það sem er mikilvægara er að byggja upp jákvætt félagslíf sem tengist ekki drykkju.“
Geri lítið til að stöðva bjórkvöldin
Hann segir framhaldsskóla þurfa að ýta undir félagslíf sem ekki tengist drykkju en hann hafi komist að því, þegar hann rannsakaði efnið fyrir lokaverkefni sitt, að það þurfi aðeins einn skóla til að líta fram hjá bjórkvöldum og þá sé horft til hans.
Hann segir suma framhaldsskóla gera mjög lítið í að stöðva bjórkvöldin sem haldin eru á vegum nemenda. Það sé ekki löglegt fyrir þessi ungmenni að drekka.
„Þessi bjórkvöld eru alls ekki „official“ partur,“ segir hann af félagslífinu og að margir skólar líti fram hjá þeim því þau séu skipulögð utan skóla og því geti þeir lítið gert.
Hann segir að eitt sinn hafi nemendur alltaf verið látnir blása á böllum en það sé litið á það í dag sem brot á persónuvernd. Hann segir flesta skóla reyna að gera sitt besta í að reyna að stöðva þau en í sumum skólum séu nemendur sem eru orðnir tuttugu ára og það sé erfitt að gera eitthvað í því þegar þeir eru að hittast og drekka.
Bjarni Gautur fjallar klukkan níu um skuggafélagslíf og áhættudrykkju í framhaldsskólum á fundi í húsnæði Hjálpræðishersins í dag.
