„Staðan er skelfileg,“ segir Dr. Younis Al-Khatib, forseti palestínska Rauða hálfmánans (PRCS), um stöðuna á Gasa í dag.
Frá október 2023 hefur palestínski Rauði hálfmáninn sinnt lykilhlutverki í veitingu mannúðaraðstoðar á Gaza við gífurlega erfiðar aðstæður, ferðatakmarkanir, hömlur á flutningi nauðsynlegra hjálpargagna og óöruggt ástand. Yfir 30 starfsmenn og sjálfboðaliðar palestínska Rauða hálfmánans hafa verið drepnir við störf sín á Gaza. Tveir hafa verið drepnir á Vesturbakkanum á sama tímabili.
AL-Khatib var á Íslandi í síðustu viku í boði Rauða krossins á Íslandi. Í heimsókninni hitti hann Höllu Tómasdóttur forseta Íslands, Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra auk þess sem hann fundaði með fulltrúum utanríkismálanefndar, landsnefndar um mannúðarrétt og þróunarsamvinnunefndar. Al-Khatib hefur verið forseti palestínska Rauða hálfmánans frá árinu 2000. Hann hefur þó starfað í þágu félagsins mun lengur eða allt frá árinu 1982 er hann gerðist fyrst sjálfboðaliði. Palestínski Rauði hálfmáninn sinnir víðtæku og lífsbjargandi mannúðarstarfi. Félagið rekur meðal annars neyðarlínu, sjúkrabíla, sjúkrahús og heilsugæslustöðvar og gegnir stóru hlutverki í dreifingu neyðaraðstoðar.
Staðan ekkert betri eftir vopnahlé
Al-Khatib segir að í október í fyrra, þegar samið var um vopnahlé, hafi verið von um að ástandið myndi batna en í dag megi sjá að frá þeim tíma hafi fyrir þúsund almennir borgarar verið drepnir og að enn sé erfitt að koma hjálpargögnum inn á svæðið.
„Það er alvarlegur skortur á lyfjum, lækningatækjum og hjálpargögnum. Staðan verður enn verri eftir því sem vetur nálgast,“ segir hann.
Fjöldi fólks búi í tjöldum í dag eftir að loftárásir Ísraela gjöreyðilögðu heimili þeirra. Þá segir hann aukna hættu á því að sjúkdómar berist á milli fólks og að skordýr og rottur komist inn til þeirra.
„Almennt séð hefur staðan þannig ekkert batnað,“ segir Al-Khatib.
Rauði krossinn hafi búist við því að betra flæði yrði á þessum tíma en að ísraelsk stjórnvöld takmarki enn fjölda bíla sem megi aka um landamærin en þrjár landamærastöðvar eru við Gasa sem er stjórnað af Ísraelum. Hann segir því enn erfitt að koma hjálpargögnum inn á svæðið.
Hann segir auk þess fjölda fólks á Gasa þurfa á læknisaðstoð að halda. Fjöldi þurfi að komast í aðgerð, sé slasaður eða þurfi að fara í krabbameinsmeðferð.
„Þannig að staðan er enn nokkuð skelfileg.“
Hann segir aðgengi það sem helst stöðvi Rauða krossinn í að veita hjálp á Gasa auk þess sem hann skorti öryggi fyrir starfsfólk sitt.
„Við höfum misst 58 samstarfsmenn í þessu stríði sem Ísraelsher hefur af ásettu ráði ráðist að,“ segir hann og að önnur mannúðarsamtök hafi misst hundruð starfsmanna, lækna og sjálfboðaliða í stríðinu.
„Okkar helsta hindrun er að það er ekkert öryggi fyrir þessi teymi,“ segir hann en að auk þess skorti þau hjálpargögn til að geta aðstoðað fólk.
Verði að komast inn og út af Gasa
Spurður hvað íslensk stjórnvöld geti gert núna segir hann að það snúist ekki um fjármagn eða hjálpargögn, það sem mestu skiptir sé að þrýsta á og neyða Ísrael, með lögum, til að hleypa mannúðarsamtökum inn á Gasa.
„Svo lengi sem Ísraelar fá frelsi til að gera það sem þeir vilja, takmarka hreyfingu fólks, takmarka aðgengi sjúkrabíla og takmarka aðgengi að lækningagögnum, hafa þeir yfirhöndina og fleiri munu láta lífið vegna skorts á þjónustu.“
Al-Khatib fundaði í síðustu með utanríkismálanefnd þingsins og ræddi stöðuna á Gasa við hana. Hann segir nauðsynlegt fyrir alþjóðasamfélagið, og Ísland sem hluta af því, að bregðast við og kalla eftir því að Ísrael hleypi þeim inn með hjálpargögn og fólki út sem þarf á læknisaðstoð að halda.
„Ísland var eitt fyrsta ríkið sem viðurkenndi ríkið Palestínu 2011 svo að það getur enn spilað hlutverk hér,“ segir hann.
