Heildarkostnaður Hafnarfjarðarbæjar vegna móttöku flóttafólks og hælisleitenda nam rúmlega 4,3 milljörðum króna á árunum 2020 til maí 2025 samkvæmt gögnum sem Miðflokkurinn í Hafnarfirði hefur fengið afhent frá bænum. Gögnin sýna mikla hækkun útgjalda á fáum árum þar sem kostnaður fór úr tæpum 400 milljónum króna árið 2020 í yfir einn milljarð króna á ári 2023 og 2024.
Oddviti Miðflokksins í Hafnarfirði, Einar Geir Þorsteinsson, mætti í Spjallið með Frosta Logasyni og sagði þar að það hafi lengi verið upplifun bæjarbúa að ekki megi ræða áhrif málaflokksins án þess að vera stimplaðir rasistar. Einar segir engan annan flokk vilja ræða þessi mál og jafnvel minnihlutinn, sem gagnrýni allt annað sem meirihluti bæjarins geri, snerti ekki á gagnrýni þegar kemur að eyðslu í þessum málaflokki.
„Við komum bara hérna inn og við viljum bara umræðu um þetta,“ segir Einar í viðtalinu, en hann segir eftirspurn meðal bæjarbúa um að þessi mál verði rædd.
Ákvað að taka skrefið vegna öryggis barna sinna
Í viðtalinu lýsir Einar persónulegri reynslu sem hann segir hafa haft áhrif á ákvörðun hans um að fara í stjórnmál. Hann segir að á tímabili hafi alltof oft birst fréttir af ofbeldisbrotum í Hafnarfirði og nefnir sérstaklega mál þar sem unglingar voru rændir.
Hann segir einnig að vegna móttökustöðvar í sínu hverfi hafi hann sjálfur upplifað óöryggi með sín eigin börn þegar einstaklingur hafi ráðist að börnum tilefnislaust nálægt fótboltavelli þar sem synir hans æfðu.
„Maður byrjaði að fylgja strákunum á fótboltavöllinn og fylgjast með þeim,“ segir hann og bætir við að hann hafi farið að hafa áhyggjur af því hvort íslenskt samfélag væri að þróast í slæma átt.
Segir félagsþjónustukostnað hafa sprungið út
Sérstaklega vekur athygli þróun félagsþjónustukostnaðar í gögnunum. Samkvæmt þeim fór kostnaður vegna fjárhagsaðstoðar úr um 345 milljónum króna árið 2020 í rúmlega 750 milljónir árið 2024.
Alls námu greiðslur vegna fjárhagsaðstoðar til framfærslu tæplega 3,3 milljörðum króna á tímabilinu og alls fengu 3.648 einstaklingar slíka aðstoð.
Árið 2022 sker sig sérstaklega úr en þá fór heildarfjárhæð fjárhagsaðstoðar úr um 369 milljónum árið áður í tæpar 694 milljónir króna. Á sama tíma fjölgaði viðtakendum úr 419 í 802 einstaklinga.
Stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í heildarsamantekt bæjarins er félagsþjónusta sem nam um tveimur milljörðum króna á tímabilinu. Þar á eftir kemur húsnæðiskostnaður upp á um 815 milljónir króna. Þá nam launakostnaður vegna starfsmanna sem sinna málaflokknum um 877 milljónum og heilbrigðiskostnaður um 435 milljónum króna.
„Segjum sem svo að ef ríkið myndi endurgreiða allan kostnað, þá er Hafnarfjörður orðinn þjónustuaðili fyrir ríkið í þessum málaflokki og við erum bara að benda á það að það var enginn íbúi spurður“
Skóla- og leikskólamál tengd málaflokknum námu einnig um 450 milljónum króna auk þess sem túlka- og þýðingaþjónusta kostaði um 37 milljónir króna.
Allt þetta eru bara útgjöld vegna þjónustu við hælisleitendur.
896 milljónir til einstaklinga með vernd
Í gögnunum kemur einnig fram að 798 einstaklingar með vernd fengu fjárhagsaðstoð á tímabilinu og að greiðslur til þess hóps námu alls um 896 milljónum króna.
Greiðslurnar jukust hratt á tímabilinu. Árið 2020 námu þær um tveimur milljónum króna en árið 2023 voru þær komnar yfir 284 milljónir króna.
Enginn spurður
Einar segir að að bæjarbúar í Hafnarfirði hafi aldrei verið spurðir hvort þeir vildu taka á sig slíka byrði.
Hann gagnrýnir að málaflokkurinn hafi hvorki verið ræddur fyrir síðustu sveitarstjórnarkosningar né á kjörtímabilinu.
Hann segir einnig að eftir fyrstu tvö árin falli einstaklingar að stórum hluta á kerfi sveitarfélagsins án þess að ríkið endurgreiði kostnað eftir það.
„Segjum sem svo að ef ríkið myndi endurgreiða allan kostnað, þá er Hafnarfjörður orðinn þjónustuaðili fyrir ríkið í þessum málaflokki og við erum bara að benda á það að það var enginn íbúi spurður,“ segir Einar.
Vill ekki fleiri samninga
Í desember í fyrra skrifaði Hafnarfjarðarbær undir nýjan samning um móttöku fleiri einstaklinga með vernd. Einar segir Miðflokkinn ætla að hafna frekari samningum komist flokkurinn til áhrifa eftir kosningar.
Einar segir bæinn búinn að gera sitt í þessum málum og rúmlega það.
„Við höfum tekið á okkur svo mikla byrði og nú er bara komið nóg. Við viljum líka að ríkið sé ekki að setja allar þessar móttökustöðvar í Hafnarfjörð. Hafnarfjörður er bara búinn að gera sitt í þessum málaflokki og rúmlega það.“
Hægt er að sjá brot úr viðtalinu hér fyrir neðan en ef þú vilt sjá allan þáttinn geturðu tryggt þér áskrift að Brotkast.is hérna.
