Deilur þingmanna meirihluta og minnihluta snúa meðal annars að því hvort aðildarviðræður feli einfaldlega í sér að kanna hvaða samningar eru í boði eða slíkar viðræður leiði strax til aðlögunar íslensks stjórnkerfis og lagaumhverfis að ESB.
Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hefur kallað eftir svörum um aðlögunarstyrki og rammasamninga ESB. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hafnar því að eitthvað óafturkræft muni gerast ef meirihluti kjósenda velur að ganga til viðræðna.
Guðlaugur Þór bendir á að ríkisstjórnin gangi út frá því að kosið sé um að halda áfram með viðræður við ESB sem hófust í tíð þáverandi ríkisstjórnar Samfylkingar og Vinstri grænna.
„Ókei, komið þá með allt það sem gerðist síðast þegar við fórum í þessa vegferð. Hvað þýddi það að klára ákveðna kafla, hverjir stóðu út af og svo framvegis. Það sem ég var að spyrjast fyrir um í dag var einfaldlega þetta: „Heyrðu, það eru hérna samningar sem liggja fyrir og það var þingsályktun sem var samþykkt á sínum tíma“ sem ég taldi nú vera úr gildi fallna en ríkisstjórnin segir í gildi.“
„Þar er bara samningur sem segir skýrt að Evrópusambandið er að útdeila fjármunum á Íslandi til að aðlaga okkur að evrópsku regluverki. Þetta voru 8.000 milljónir sem fóru í það. Og ég spurði bara: „Hvenær á að kynna þetta?“ Því auðvitað á almenningur rétt á að fá að vita hvað felst í því að segja já, hvað gerðist síðast og á hverju ríkisstjórnin er að byggja þessa atkvæðagreiðslu á,“ sagði Guðlaugur í kvöldfréttum Sýnar.
Vilborg Ása Guðjónsdóttir, alþjóðastjórnmálafræðingur og fyrrverandi verkefnastjóri Evrópuvefs HÍ, hefur sagt að bæði sé um að ræða aðildar- og aðlögunarviðræður en ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hafi fengið það í gegn að fresta aðlögunarhlutanum þangað til að sjálf innganga í ESB væri samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu.
Sek um hræðsluáróður
Sigmar Guðmundsson, þingflokksformaður Viðreisnar, segir stjórnarandstöðuna stunda hræðsluáróður.
„Mér finnst stjórnarandstaðan og kannski ekki síst Guðlaugur vera svolítið upptekin af öðru heldur en að ræða ávinninginn af mögulegri aðild. Þetta snýst auðvitað um það að þjóðin segi til um það hvort hún vilji halda þeim áfram eða ekki. Þá skulum við ræða hvaða möguleikar fylgja þeirri stöðu. Viljum við ekki lægri vexti? Viljum við ekki lægri verðbólgu? Viljum við ekki að heimili, fyrirtæki, lítil og meðalstór fyrirtæki njóti betri vaxtakjara eins og tíðkast í löndunum í kringum okkur?
Þetta á auðvitað umræðan að einhverju leyti að snúast um. En ég ætla samt auðvitað að taka undir með Guðlaugi að formið skiptir auðvitað líka máli. En ávinningurinn hlýtur alltaf að vera það sem við kannski beinum sjónum okkar helst að,“ svarar Sigmar.
Feli í sér framsal valds
Guðlaugur Þór segist gjarnan vilja ræða kosti og galla Evrópusambandsins. Forsætisráðherra hafi í dag staðfest að aðild að sambandinu fæli í sér að ESB-réttur tæki gildi hér á landi.
„Það þýðir til dæmis og mikilvægt að fólk viti af því að við getum ekki samið nein lög sem eru í andstöðu við ESB-lögin. ESB-lögin sjálfkrafa gilda. Öll gömlu lögin sem eru í andstöðu við ESB-lögin, þau munu falla úr gildi. Við munum líka framselja mjög mikið framkvæmdarvald sem og dómsvald.
Erum við ekki sammála um það að fólk fái að vita um þetta? Ég er alltaf til í að ræða við Sigmar um vexti og annað slíkt en það er svolítið áhugavert hins vegar af því að þeir byrjuðu að tala um að þeir vissu ekki hvað fælist í þessu. Núna er allra handa ávinningur. Ræðum það en það verður líka að leggja spilin á borðið því að það er sagt að það á að byggja þetta á gömlu aðildarumsókninni. Það var í gangi í þrjú ár það ferli. Það er mikið af gögnum sem liggja fyrir. Er ekki sanngjarnt að fólk fái að sjá það?“
Sigmar segir þetta snúast um að gangast undir sama regluverk og Danir, Svíar, Finnar, Þjóðverjar og aðrar aðildarþjóðir Evrópusambandsins hafa innleitt.
„Þetta hefur kallað fram mikla hagsæld og ávinning í þessum löndum og um það þarf auðvitað umræðan að einhverju leyti að snúast því þessi ríki eru auðvitað að nýta fullveldi sitt til hagsbóta fyrir þjóðir sínar efnahagslega.“
