Prófessor í hagfræði telur það vera ranga ákvörðun að hækka stýrivexti frekar. Enn hærri vextir gætu dregið óþarflega mikið úr hagkerfinu og komið illa niður á heimilum, fyrirtækjum og byggingariðnaðinum.
Flestir greiningaraðilar telja að vextir verði hækkaðir um 0,25 prósentustig á miðvikudag, í 8%, þegar vaxtaákvörðun peningastefnunefndar Seðlabankans verður kynnt. Miðað við verðbólguvæntingar er útlit fyrir að raunstýrivextir verði 4% eftir ár.
Síðasta verðbólgumæling vel yfir meðaltali
Már Wolfgang Mixta, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, segir líklegt að stýrivextir verði hækkaðir á miðvikudag. Þá fari álag stýrivaxta á verðbólgu upp í 2,7% miðað við síðustu verðbólgumælingu sem sé vel yfir meðaltali.
„Eftir hrun hafa stýrivextir aldrei verið jafn háir og einmitt núna og síðustu tólf mánuði. Þannig að stýrivaxtaálagið er alveg hreint gríðarlegt þessa stundina,“ segir Már sem var gestur í Morgunútvarpi Rásar 1 í morgun.
„Þó svo að verðbólga hér væri aðeins yfir meðaltali og hafi valdið vonbrigðum hefur munurinn á verðbólgu hér og erlendis engu að síður hjaðnað síðustu tvö ár. Þannig að þó svo að það væri betra að hafa verðbólguna lægri hefur hún engu að síður ekki verið alslæm miðað við þróunina erlendis.“
Verktakar sitji á óseldum íbúðum
Már segir ástandið í byggingariðnaði sérlega slæmt. Verktakar sitji margir hverjir á óseldum íbúðum og eigi erfitt með að losa sig við þær.
„Þeir eru í slæmri stöðu og það er erfitt fyrir suma að lækka verðin verulega því að bæði hefur byggingarkostnaður aukist og auk þess eru stýrivextirnir að bíta efnahagsreikning þessara verktaka afar illilega af því að þeir sitja með þessar tómu íbúðir.
Spurður hvort aðrar leiðir standi til boða til að sporna gegn verðbólgu segir Már svo vera.
„Það er í raun og veru bara aðhald og samdráttur og í fljótu bragði má segja að það séu þá auknar skattheimtur, að hækka skatthlutfallið, draga úr umsvifum, jafnvel greiða niður skuldir og í raun og veru bara hægja á framgangi atvinnulífsins.“
Már segist sjálfur hafa meiri áhyggjur af hugsanlegum áhrifum hærri stýrivaxta heldur en háu vaxtastigi.
„Ég sjálfur myndi frekar vilja hafa aðeins hærri verðbólgu en væntingar eru, til dæmis miðað við önnur lönd, og hafa kröftugan efnahagsvöxt í stað þess að hér dragist allt saman.“
