Ofbeldisalda hefur viðgengist í Mjóddinni í þónokkurn tíma og hefur farið stigvaxandi því sem á hefur liðið. Fréttin ræddi við nokkra strætóbílstjóra sem telja öryggi sínu ógnað og kvarta þau yfir því að lögreglan hafi lítið sem ekkert gert í málinu. 

Strætóbílstjórarnir sem kjósa að koma undir nafnleynd öryggis síns vegna segja ástandið orðið það alvarlegt að þeir íhugi að hætta störfum, og kvarta yfir því að hafa talað fyrir daufum eyrum og ítrekað reynt að kvarta til lögreglu, sem segist vita hvaða gengi sé um að ræða en geti lítið gert.

Um er að ræða erlent unglingagengi sem bílstjórarnir kalla „arabagengið“ og unglinga á aldrinum 11-15 ára sem hafa sýnt bæði ógnandi hegðun, beitt ofbeldi, valdið skemmdum á húsnæði og einnig ráðist á strætóbílstjóra og farþega með grófu ofbeldi.

Bílstjórarnir sem Fréttin ræddi við eru sjálf af erlendu bergi brotin og segjast hafa talið að Ísland væri öruggt land, en það sé því miður ekki staðan og telja þau að grípa verði strax inn í áður en eitthvað alvarlegra hlýst af.

Bílstjórar finna fyrir algjörum vanmætti

Einn bílstjórinn greinir frá því að um nokkurt skeið hafi hann orðið var við vaxandi öryggisvandamál á svæðinu við skiptistöðina í Mjódd sem og í almenningssamgöngum Strætó, og skrifar hann eftirfarandi til ritstjórnar: 

„Á undanförnum mánuðum hafa orðið mörg árásargjörn atvik - bæði gagnvart ökumönnum og farþegum. Æ oftar eru gerendurnir hópar unglinga, aðallega börn innflytjenda, sem haga sér á árásargjarnan hátt eru ögrandi og virðast komast upp með algeru refsileysi. Vandamálið takmarkast ekki lengur við einstök tilvik. Það er fyrirbæri sem er farið að valda raunverulegum ótta.

Oft, þegar ég vinn síðdegisvaktir og á kvöldin sé ég hópa ungmenna standa nálægt Mjódd, er ég hræddur við að fara úr strætó og taka mér pásu. Margir bílstjórar eru sammála, þó fáir tali um það opinberlega. Ekki vegna þess að vandamálið er ekki til staðar, heldur vegna þess að við finnum að enginn vill hlusta. Enginn stendur með okkur til að verja okkur. Við höfum engar árangursríkar varnir gegn ofbeldi eða árásum.

Ég er sannfærður um að margir strætóbílstjórar myndu staðfesta orð mín í einlægu samtali. Starfsmenn á næturvöktum hjá Nettó hafa líklega svipaða reynslu, þar sem þeir sjá reglulega hvað er að gerast á þessu svæði á kvöldin.

Það sem er þó ógnvænlegast er að verið er að bæla niður atvik sem koma ítrekað upp. Lögreglan grípur oft ekki til neinna raunverulegra aðgerða. Jafnvel þegar hún mætir á vettvang eru viðbrögð hennar stundum óhófleg miðað við aðstæður. Biðsvæðið í Mjódd hefur oft orðið fyrir skemmdarverk af ungmennum - rúður eru reglulega brotnar, strætisvagnar eru kastaðir með steinum. Ég hef persónulega upplifað aðstæður þar sem strætisvagninn minn var þakinn hvítri málningu. Ég hef líka myndað börn brjóta rúður í Mjódd af hörku.

Ætti þetta virkilega að teljast eðlilegt?

Bílstjórar finna fyrir algjörum vanmætti. Forsvarsmenn Strætó virðast einnig vera meira upptekin af því að forðast umfjöllun en að tryggja öryggi starfsmanna sinna og farþega.

Það er erfitt að fá ekki þá tilfinningu að öllu sé sópað undir teppið - þangað til raunveruleg hörmung á sér stað. Og þá munu allir spyrja: „Af hverju vakti enginn athygli á þessu fyrr?“

Ég skrifa þetta bréf vegna þess að ég tel að almenningur eigi rétt á að vita hvernig veruleikinn er fyrir ökumenn og farþega almenningssamgangna. Við erum líka hrædd og við erum á engan hátt vernduð.

Þetta snýst ekki um að dreifa hatri gegn neinum eða ráðast á heila hópa fólks. Þetta snýst um öryggi. Um réttinn til eðlilegrar vinnu án ótta. Um að vernda farþega, börn, konur og aldraða sem nota strætisvagna.

Ef við höldum áfram að láta sem vandamálið sé ekki til staðar, þá mun fyrr eða síðar hörmung eiga sér stað sem hefði mátt koma í veg fyrir,“ segir bílstjórinn.

Skjáskot af umfjöllun Visis um ofbeldið í Mjóddinni.

Ofbeldi í Mjóddinni - lögreglan neitar að bregðast við

Annar bílstjóri greinir frá fyrstu kynnum sínum af arabísku unglingunum, hann var að vinna næturvakt á leið 4, síðustu ferðinni lauk við skiptistöðina í Mjódd um miðnætti, hann skrifar:  

„Ég lauk ferð minni í Mjódd, lagði bílnum við strætóstöðina, slökkti ljós, GPS og svo framvegis. Þrír unglingar komu að dyrunum og fóru að berja á þær, stelpa og tveir strákar. Annar strákanna var svartur, hinn var arabískur. Stelpan var annað hvort pólsk eða íslensk, ég get ekki sagt það með vissu. Ég opnaði dyrnar og sagði þeim að lokaferðin væri búin og ég væri á leið aftur á bækistöðina. Þau fóru að öskra og bölva á mig. Ég stóð upp úr sætinu mínu og sagði þeim að fara í burtu eða ég myndi hringja í lögguna. Þau hörfuðu aðeins svo ég notaði tækifærið til að læsa hurðinni. En á meðan vélbúnaðurinn var að loka hurðinni hljóp arabíski strákurinn inn í strætó og festist við hreyfanlega hurðina. Öryggisvél opnar hurðina ef eitthvað lokar henni svo hann slapp. Þá hljóp hann í átt til mín og reyndi að hrækja á mig, en hann hitti ekki og hrækti á plexiglerið. Ég stökk úr sætinu mínu til að grípa hann en hann hljóp í burtu. Í smá stund langaði mig að reyna að ná honum en það voru tíu eða fimmtán unglingar í viðbót í kringum strætó, að öskra, bölva og taka upp myndbönd með símunum sínum. Ég ákvað að fara aftur inn, læsa hurðinni og keyra í burtu en svarti krakkinn og sá arabíski greip steypubita sem lág við strætóskýlið og kastaði honum inn sem olli því að tvær af rúðunum brotnuðu. Ég hringdi í bækistöð Strætó og bað þau um að hringja í lögguna en þau svöruðu ekki símtali mínu í gegnum talstöðina. Eftir það hringdi ég á lögregluna og beið í langan tíma eftir þeim en hún neitaði að gera eitthvað í málinu og sögðu mér að hafa aftur samband við bækistöðina.“

Daginn eftir fór bílstjórinn á lögreglustöðina á Hlemmi til að gefa skýrslu, en var þá sagt að þetta væri ekki í fyrsta skipti sem þetta gerðist, „þeir vissu hverjir þeir væru, hvernig þeir litu út en gætu ekkert gert,“ segir bílstjórinn.

Skjáskot af umfjöllun visir vegna árásar gengisins á konu á fimmtugsaldri í Mjóddinni.

Kýldi bílstjórann beint í andlitið

Annað atvik átti sér stað í desember síðastliðnum, á sömu leið nr. 4. Þar var um að ræða sama bílstjóra og segist hann nokkuð viss um að árásaraðilinn var sami arabíski unglingurinn og réðst á hann fyrir nokkrum mánuðum.

„Hann reyndi að fá frítt far, ég neitaði honum og þurfti að glíma aðeins við hann til að fá hann út úr strætó. Hann var auðvitað að ljúga, hann er 11 ára gamall, næstum jafn hár og ég. Og þannig tókst mér að koma honum út um dyrnar, og þegar ég náði því kýldi hann mig beint í andlitið. Ég lét vaktstjórann minn vita, sem þá hafði umsjón með vaktinni, hann skráði niður árásina en ekkert kom út úr þeirri rannsókn og lögreglan virtist ekki hafa verið látin vita af atvikinu.“

Bílstjórinn hafði samband við lögregluna vegna atviksins sem sagðist vita hverjir þessir drengir eru og þeir hefðu ekki nöfn þeirra eða neitt sem gæti hjálpað þeim að hafa upp á þeim. „Mér fannst það ekki rökrétt því þeir sögðust líka hafa átt í samskiptum við þessa unglinga áður. „Ég held að þeir viti nákvæmlega hverjir þeir eru en kannski neita þeir að gera eitthvað, af einhverjum ástæðum. Við fengum myndband úr strætó en eftir því sem ég best veit var það ekki sent lögreglunni,“ segir bílstjórinn. 

Hann greinir svo frá nokkrum atvikum sem hafa átt sér stað undanfarna mánuði og skrifar:

„Það eru myndbönd tekin af farþegunum næstum í hverri viku, það er alltaf einhver sem er ráðist á. Fyrir nokkrum dögum var bílstjóri að verja sig gegn tveimur Aröbum og fyrir nokkrum mánuðum stakk Arabi eldri mann í strætisvagninum. Fyrir nokkrum dögum var miðaldra kona ráðist á í Mjódd og Í dag kom kona að mér í Skarðshlíð. Hún sagði mér að hún væri kennari í nálægum skóla og hún hefði tekið upp arabíska menn sem áreittu bílstjóra og farþega á því svæði. Hún spurði mig líka hvort ég hefði einhvern tímann verið áreittur af hálfu Araba á þessu svæði. Þannig að ég tel að fleiri og fleiri séu orðnir leiðir á þessari hegðun.“

Kalla eftir tafarlausum aðgerðum

Bílstjórarnir kalla því eftir umræðu og aðgerðum tafarlaust áður en eitthvað alvarlegra hlýst af. Þeir undra sig á algerri þöggun þegar kemur að þessu alvarlega ofbeldi sem unglingagengið hefur fengið að komast upp með, og að bæði lögregla og forsvarsmenn Strætó hafa látið sem ekkert sé og vandamálið hafi aukist og telja bílstjórarnir aðgerðarleysið valda því.

Það hlýtur því að skjóta skökku við að almenningur sé hvattur til að nota Strætó þar sem borgarlínan hefur verið efst á baugi hjá flestum stjórnmálaflokkum borgarinnar í umræðum fyrir komandi borgarstjórnarkosningar, en engin vill taka ábyrgð á því alvarlega ofbeldi sem bæði farþegar og bílstjórar hafa orðið fyrir. 

Ekki náðist í lögreglu né Jóhannes Svavar Rúnarsson forstjóra Strætó, við vinnslu fréttarinnar þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir og fyrirspurnum hefur heldur ekki verið svarað með tölvupósti. Hins vegar náðst í Alexöndru Briem stórnarformann Strætó og pírati, sem sagðist ekki vilja tjá sig um málið en vísaði blaðamanni að ræða við framkvæmdastjóra eða upplýsingafulltrúa sem eins og áður segir hafa ekki látið ná í sig. 

Hér og hér má lesa umfjöllun Vísis af ofbeldisgenginu í Mjóddinni sem bílstjórarnir segja aðeins brot af því sem er að gerast á svæðinu og víðar um borgina og því sé mikilvægt að bregðast við tafarlaust.

Fréttin tekur á móti reynslusögum er tengjast ofbeldisbrotum í og við Strætó, fullum trúnaði er heitið. Sendið tölvupóst á [email protected] 

Uppfært:

Jóhannes Svavar Rúnarsson forstjóri Strætó hafði samband við Fréttina og staðfesti upplýsingar bílstjórana og segir að þetta ástand hafi varað í nokkuð langan tíma. Erfitt sé fyrir lögreglu að bregðast við með afgerandi hætti því krakkarnir séu undir sakhæfisaldri. Hann segir jafnframt að Strætó sé mjög umhugað um öryggi starfsfólks og farþega og hafi reynt eftir bestu getu að tryggja þeim öryggi. Jóhannes segir til skoðunar í næstu kaupum á strætisvögnum að þeir innihaldi öryggisgler sem yrðu alveg lokaðir, en núverandi vagnar séu einungis lokaðir að hluta. Hann segist ánægður með umfjöllun um málið,  því þörf sé á henni og segist fordæma allt ofbeldi sem eigi hvergi að líðast.