Ragnar Rögnvaldsson skrifar:
Í ágúst verður kosið um það hvort Ísland eigi að hefja innleiðingarviðræður við Evrópusambandið á ný. Ég tel mikilvægt að segja það skýrt: Ég mun segja nei – og ég vil hvetja aðra Íslendinga til að gera það sama.
Ég kalla þetta innleiðingarviðræður af ástæðu.
Þegar ríki sækir um aðild að ESB snúast viðræðurnar ekki um það hvort sambandið breyti sér til að henta viðkomandi landi. Þær snúast fyrst og fremst um hvernig umsóknarríkið innleiðir regluverk, stefnu og skipulag Evrópusambandsins. Það er í raun kjarninn í ferlinu.
Þetta er því ekki bara spurning um samstarf eða viðskipti. Þetta er spurning um það hvort við viljum halda áfram að taka sem flestar ákvarðanir hér heima á Íslandi – eða færa sífellt meira vald út fyrir landsteinana.
Umræðan má vera hreinskilnari
Mér finnst líka mikilvægt að við ræðum þetta mál af meiri hreinskilni en oft hefur verið gert.
Um leið og einhver efast um inngöngu Íslands í ESB er viðkomandi oft stimplaður sem gamaldags, þröngsýnn eða hræddur við breytingar. Eins og það sé sjálfkrafa „framsækið“ að vilja færa meira vald til Brussel en tortryggilegt að vilja halda ákvörðunum á Íslandi.
En þetta er ekki einfalt hægri eða vinstri mál. Þetta er lýðræðismál. Fullveldismál. Og spurning um það hvernig land við viljum vera til framtíðar.
Lítið ríki með takmörkuð áhrif
Ef Ísland gengi í ESB myndi stór hluti ákvarðana færast til stofnana sem íslenskir kjósendur hafa afar takmörkuð áhrif á. Ísland yrði eitt minnsta ríkið í sambandinu og áhrif okkar myndu eðlilega verða mjög lítil miðað við stærstu ríkin.
Það er líka mikilvægt að fólk átti sig á því að þetta snýst ekki bara um „viðskipti“. ESB er pólitískt samband með sameiginlega stefnumótun á fjölmörgum sviðum. Með aðild fylgir aukin samþætting og meiri miðstýring.
Heimurinn er stærri en Evrópusambandið
Og það sem mér finnst oft gleymast í umræðunni er þetta: Heimurinn er miklu stærri en Evrópusambandið.
Stundum er talað eins og Ísland hafi enga framtíð nema innan ESB. Eins og utan sambandsins taki bara við einhver einangrun. En það er einfaldlega ekki rétt.
Ísland hefur byggt upp viðskipti og tengsl út um allan heim. Við eigum fríverslunarsamninga við fjölmörg ríki utan Evrópusambandsins í gegnum EFTA, auk fjölda annarra samninga við ríki á borð við Kína og önnur hagkerfi sem munu skipta sífellt meira máli á komandi árum.
Ef Ísland gengi í ESB myndu margir af þeim samningum falla niður eða færast undir sameiginlega viðskiptastefnu sambandsins. Þá værum við ekki lengur sjálf að semja um okkar eigin viðskipti við ríki utan Evrópu. Það yrði gert fyrir okkur sem hluti af stærri heild þar sem hagsmunir stærstu ríkjanna vega þyngst.
Það eitt og sér ætti að fá fólk til að staldra við.
Sveigjanleiki smáríkja skiptir máli
Við eigum ekki að takmarka okkur við eina átt í heiminum. Ísland hefur hingað til haft styrk í því að vera sveigjanlegt, sjálfstætt og geta byggt upp tengsl víða um heim eftir því sem hentar þjóðinni hverju sinni.
Litlar þjóðir þurfa oft einmitt þann sveigjanleika.
Þess vegna tel ég að það sé röng leið að hefja innleiðingarviðræður við ESB á ný.
Þegar þjóðin gengur til atkvæða í ágúst vona ég að fólk hugsi málið út frá langtímahagsmunum Íslands — ekki slagorðum eða tímabundnum pólitískum stemningum.
Því þetta snýst um miklu meira en bara viðræður.
Þetta snýst um það hvort við viljum að Ísland haldi áfram að ráða sem mestu um eigin framtíð.
