Hallur Hallsson skrifar:

Í hagsmunaskráningu Kristrúnar Mjallar Frostadóttur forsætisráðherra á vef Alþingis kemur fram að engin hagsmunatengsl sem gefa þurfi upp séu til staðar né er getið um eiginmann hennar, Einar Berg Ingvarsson. Einar Bergur hefur setið í stjórn Reyktal AS í Eistlandi frá 8. nóvember 2021. Einar Bergur tók þá við af “já til að sjá“ Hjálmari Vilhjálmssyni sem lét af störfum sama ár eftir yfir tuttugu ár í Eistlandi við störf í Reyktal AS. Einar Bergur er skráður framkvæmdastóri UAB Marlinas í Litháen sem velti 40,1.- milljón evra árið 2025. Marlinas gerir út rækjutogara á úthafsveiðar jafnframt þorsk og grálúðu. Einar Bergur hefur setið í stjórn Reval Seafood frá 21. október 2024, stofnað 2012 um samnefndan togara. Reval Seafood hefur fengið 516.607.- þúsund evra styrk, um 73 milljónir króna úr Evrópska fiskveiðisjóðnum.

Hagsmunavörðurinn og forsætisráðherrann

Einar Bergur Ingvarsson eiginmaður forsætisráðherra er skráður fulltrúi samtaka eistneskra útgerða á úthafsveiðum, LDAC. Um er að ræða formlegan vettvang hagsmunaaðila gagnvart stofnunum Esb sem lúta að sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni og alþjóðlegum veiðum Esb-ríkja. Eiginmaður forsætisráðherra Íslands starfar sem hagsmunavörður eistneskra útgerða innan sjávarútvegskerfis Esb; einn af þrjátíu þúsund án þess að þjóðin hafi verið upplýst. Hagsmunavörður í Brüssel deilir sæng með forsætisráðherra Íslands. Þarna súrnar epli Kristrúnar Frostadóttur.

Feðgarnir Óttar og Yngvi – SKIKI ehf.

Feðgarnir Óttar Yngvason og Yngvi Óttarsson í Íslensku útflutningsmiðstöðinni til húsa í Síðumála 34 eru arkitektarnir að útrásinni í Eystrasaltslöndunum, Reyktal AS og Reval í Tallinn ásamt Marlinas í Vilnius Litháen. Þeir sitja í ráðgjafaráði; Advisory Council Reyktal AS í Eistlandi í gegn um Skika ehf. stofnað aldamótaárið 2000. Skiki ehf. er einn þriggja skráðra eigenda Reyktal AS með 33.33% ásamt Dögun á Sauðárkróki 33.33% og Rækjuveri á Bíldudal 33.33% öll tengd feðgunum. Reyktal AS var stofnað í mars 1997. Rækjuveiðar og vinnsla voru þá að steyta á skerjum Íslands. Leiða var leitað innan Esb. Vel hefur tekist til að byggja upp öfluga útgerð til veiða á alþjóða hafsvæðum. Hagsmunir hafa breyst. Það er athygli vert að Hjálmar réðst til starfa hjá Guðmundi Kristjánssyni í Brimi stærsta sjávarútvegsfyrirtækis Íslands án þess að opinberlega væri tilkynnt um ráðninguna. Brim talaði tveimur röddum sem er áhugavert.

Úthafsveiðar utan efnahagslögsögu

Reyktal AS gerir út þrjá stóra frystitogara á kaldsjávarrækju en einnig grálúðu og þorsk. Veiðar eru á alþjóða hafsvæðum í Barentshafi og á flæmska hattinum NAFO-svæðinu; Northwest Atlantic Fisheries Organization austan Nýfundnalands utan 200 mílna efnahagslögsögu. Afli er frystur um borð og seldur meðal annars til Íslands, Evrópu, Skandinavíu, Bretlands, Japans og Kína. Dögun kynnir rækjur sínar í verslunum sem íslenskar. Reyktal fékk styrki úr Evrópska fiskveiðisjóðnum á árabilinu 2007–2013 vegna fjárfestinga um borð í skipum félagsins. Það var í tíð Hjálmars Vilhjálmssonar sem framkvæmdastjóra. Reyktal fékk í styrki frá Esb samtals 446.558 þúsund evrur, um 63 milljónir króna. Reyktal á 50% í Reval Seafood OÜ á móti danska félaginu Ocean Prawns. Reyktal og Reval Seafood hafa fengið í styrki frá Brussel samtals 963.165 þúsund evrur sem nema 136 milljónum króna.

Af undanþágum „ … svona tæknilega séð“

Þann 9. mars 2026 sagði Kristrún Frostadóttir á Alþingi að sjávarauðlindin væri meðal „grundvallarprinsippa“ sem þyrfti að virða í viðræðum við Esb. Hún treysti sér ekki til að fullyrða hvernig samning Íslendingar fengju, undanþágur eða aðlögun. Þann 27. mars sagði hún á ársfundi samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, SFS að grundvallarprinsipp væru að Íslendingar héldu forræði yfir eigin heimildum og auðlindum í sjávarútvegi. Þann 19. maí kvað Kristrún auðlindamál ekki “risamál“ innan Evrópu þar sem væru ekki fiskveiðiþjóðir eins og Ísland. Esb yrði að gefa mun meira eftir í samningum en Íslendingar. Kristrún kvaðst skynja jákvæðni og vilja til að taka tillit til sérstöðu Íslands. Ríkistjórnin lagði aldrei fram samningsmarkmið. Þann 6. ágúst hafði Vísir eftir Kristrúnu að hún gæti ekki fullyrt hvort Íslendingar fengju undanþágur í aðildarviðræðum við Esb. Þannig hvarf Kristrún frá grundvallarprinsippum yfir í að Esb gæfi meira eftir en Íslendingar til þess að fiskveiðar væru ekki risamál innan Esb. Þremur vikum fyrir kosningar gat hún ekki fullyrt um hvort Ísland fengi undanþágur. Samt kvað hún raunhæfan útgangspunkt að áratuga veiðar Íslendinga yrðu ekki hluti af sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB “…svona tæknilega séð.“

Eftir standa stórar spurningar

Gott væri að fá svör frá þeim hjónum Kristrúnu og Einari Bergi, feðgunum Óttari og Yngva, Hjálmari framkvæmdastjóra og Guðmundi í Brim. Eiginmaður forsætisráðherra Íslands hefur í fimm ár setið í stjórn íslensks-eistnesks útgerðarfyrirtækis sem starfar innan sjávarútvegskerfis ESB. Hann situr í stjórn annars eistnesks sjávarútvegsfyrirtækis og stýrir stýrir stóru sjávarútvegsfyrirtæki í Litháen. Einar Bergur er fulltrúi eistneskrar úthafsútgerða sem eiga samskipti og hagsmuni gagnvart sjávarútvegsstefnu Esb. Þetta samhengi á íslenskur almenningur rétt á að vita. Sérstaklega þar sem sjávarútvegurinn var eitt stærsta álitamálið í Esb-kosningabaráttunni. Hvaða upplýsingar hafði forsætisráðherra um framkvæmd sjávarútvegskerfis Esb? Hvers vegna varð málflutningurinn óræðnari þegar nær dró kosningum? Hvers vegna er hagsmunatengsla þeirra hjóna ekki getið á heimasíðu Alþingis? Gögn eru opinber, fyrirtækin raunveruleg, skipin sigla til veiða, styrkir skráðir, ummæli forsætisráðherra opinber. Gott væri ef forsætisráðherra útskýri planið. Átti sleggjan að negla Esb-aðild?