Borgarráð samþykkti tillögu Hildar Björnsdóttur borgarstjóra í gær um að skipa nefnd til að semja við lóðarhafa bensínstöðvalóða um uppbyggingu og endurgjald á markaðsvirði fyrir aukinn og breyttan byggingarrétt ásamt nýjum lóðarleiguréttindum. Fyrri borgarstjórn lét lóðarhöfunum þær eftir endurgjaldslaust árið 2021 gegn því að þar yrðu byggð íbúðarhús en lítil uppbygging hefur orðið síðan.
Samninganefndina skipa Óttar Pálsson lögmaður, Bjarki Rafn Eiríksson hjá fjármála- og áhættustýringasviði, Glóey Helgudóttir Finnsdóttir hjá umhverfis- og skipulagssviði og Ebba Schram borgarlögmaður. Óttar er formaður nefndarinnar.
Starfshópnum er gert að skila ábyrgðarmanni tillögum fyrir lok fyrsta nóvember á þessu ári.
2021 samþykkti borgarráð að olíufélögin fengju ákveðnar bensínstöðvalóðir með byggingarrétti án sérstaks endurgjalds. Samhliða þessu var tilkynnt að bensínstöðvum í Reykjavík myndi fækka um þriðjung og að íbúðir yrðu byggðar á lóðunum í staðinn.
Þetta var í borgarstjóratíð Dags B. Eggertssonar, þegar Samfylkingin, Píratar, Viðreisn og Vinstri græn voru í meirihluta. Fimm árum síðar hefur lítil uppbygging verið á reitunum. Olíufélögin og félög þeim tengd hafa selt einhverjar lóðanna og eiga enn nokkrar þeirra.
Innri endurskoðun taldi samkomulög ekki fela í sér endanlegar ákvarðanir um byggingarheimildir
2024 var Innri endurskoðun og ráðgjöf Reykjavíkurborgar falið að gera úttekt á aðdraganda og fyrirkomulagi samningaviðræðna borgarinnar við rekstraraðila og lóðarhafa eldsneytisstöðvalóða í Reykjavík.
Á síðasta ári var tólf úrbótatillögum IER vegna eldsneytisstöðvalóða vísað til sviða og skrifstofa innan borgarinnar til frekari málsmeðferðar.
„Samkvæmt 1. úrbótatillögu er lagt til að borgarlögmaður meti lagalega hvort samkomulög Reykjavíkurborgar við rekstraraðila og lóðarhafa bensínstöðvalóða frá júní 2021 og febrúar 2022 samrýmist reglum um samkeppni og ríkisaðstoð. Í kjölfar slíkrar greiningar skuli taka afstöðu til þess hvernig niðurstöðurnar kunna að hafa áhrif á ákvarðanir um frekari uppbyggingu á þeim bensínstöðvalóðum þar sem veittar ívilnanir hafa ekki enn komið til framkvæmda,“ segir í greinargerð með tillögu borgarstjóra.
Innri endurskoðun taldi samkomulög við lóðarhafa ekki hafa falið í sér endanlegar ákvarðanir um uppbyggingu eða byggingarheimildir. Því hafi flest samkomulögin enn ekki leitt til ívilnana sem kunni að brjóta gegn reglum um ríkisaðstoð eða jafnræði.
„Þó er bent á að samkomulögin hafi gengið skemur en samningsmarkmiðin gerðu ráð fyrir og einnig hafi skort lagalegar greiningar á mögulegri ívilnun, sérstaklega í þeim tilvikum þar sem samið var um breytta nýtingu á bensínstöðvalóðum sem voru með útrunna samninga,“ segir í greinargerðinni.
Í fréttatilkynningu segir að borgarráð hafi fengið trúnaðarmerkta umsögn borgarlögmanns til kynningar í gær.
„Niðurstaða umsagnarinnar er á þá leið að Reykjavíkurborg þurfi að fela sjálfstætt starfandi sérfræðingum að leggja mat á eftirgjöf réttinda, þ.e. annars vegar þau réttindi er lóðarhafar halda á og koma til með að gefa eftir nái aðilar samkomulagi um uppbyggingu lóðanna og hins vegar þau réttindi sem fyrirhugað er að veita þeim með nýju og breyttu deiliskipulagi lóðanna nái það fram að ganga. Í þeim tilvikum þar sem verðmæti þeirra réttinda er lóðarhafar eiga að fá í hendur eru verðmætari en þau réttindi sem þeir halda á þurfi að semja um endurgjald lóðarhafa sem taki mið af mismuninum,“ segir þar.
Á borgarráðsfundi var einnig samþykkt að skipa starfshóp sem skal móta og skila tillögum um reglur og verklag um greiningar á hagrænum og lagalegum afleiðingum á þeim verðmætum sem eru látin í té þegar samið er við lóðarhafa um uppbyggingu á lóðum í Reykjavík.
„Jafnframt verði unnar tillögur að almennum reglum um fyrirkomulag, útboð og útreikninga á söluverði byggingarréttar fyrir íbúðar- og atvinnulóðir í Reykjavík, svo auka megi gagnsæi í gjaldtöku borgarinnar til framtíðar,“ segir í tilkynningunni.
