Þjóðir sem undirbúa sig ekki undir almyrkva á sólu lenda alltaf í vandræðum, segir Sævar Helgi Bragason. Hann lýsir miklum vonbrigðum með undirbúning íslenskra stjórnvalda í aðdraganda almyrkvans.
„Þetta er alltaf miklu meira fár heldur en fólk gerir sér grein fyrir,“ segir Sævar Helgi Bragason. „Þær þjóðir sem undirbúa sig lítið sem ekki neitt þær lenda alltaf í vandræðum.“
Sævar hefur sjálfur séð almyrkva fjórum sinnum í þremur löndum. Eftir deildarmyrkvann sem sást á Íslandi 2015 hóf hann að benda stjórnvöldum á að undirbúa þyrfti almyrkvann sem verður 12. ágúst í ár. Hann segir erlenda ferðamenn ekki eina áhyggjuefnið, heldur líka ferðalög heimamanna.
„Það verður gríðarlega mikil umferð á vegum úti og hún hefst yfirleitt svona 15 mínútum eftir að almyrkvinn klárast.“
Hann bendir á að almyrkvinn í ágúst gangi yfir þéttbýlustu svæði landsins.
„Besta mögulega sviðsmynd væri að það væri heiðskírt út um allt land þannig að fólk á höfuðborgarsvæðinu þyrfti ekki að fara neitt. Ef svo illa fer að það sé bara einn ákveðinn staður þar sem allt sést, þá verður þar mjög mikið kaos, vægast sagt.“
Seinagangur stjórnvalda veldur vonbrigðum
Sævar segir stjórnvöld hafa valdið sér vonbrigðum með seinagangi og áhugaleysi á undirbúningi. Hann segir ljóst að það séu varasamir staðir á landinu þar sem myrkvinn muni sjást vel og lengi og þangað sé líklegt að ferðafólk fari en þekki ekki vel aðstæður.
Sárast þykir honum að stjórnvöld hafi sýnt lítinn áhuga á að fræða börn um náttúrufyrirbærið sem hann segir ógleymanlega upplifun.
Talið er að margir leggi leið sína á vestasta hluta Vestfjarða, Snæfellsness og Reykjaness.
Náttúruverndarstofnun fékk auka fjárveitingu til að sinna Látrabjargi, Snæfellsjökulsþjóðgarði og friðlöndum á Reykjanesi - og samráðshópur á vegum Almannavarna og stýrihópur innan stjórnarráðsins samhæfa undirbúning fyrir almyrkvann.
- En að öðru leyti hafa stjórnvöld ekki gert ráð fyrir viðbótarfjármagni vegna atburðarins.
Bæjarráð Vesturbyggðar bókaði nýlega um áhyggjur sínar af undirbúningnum. Þau vilja að ríkið tryggi Vegagerðinni fjármagn í viðhald malarvega í sveitarfélaginu.
Gerður Björk Sveinsdóttir, sveitarstjóri í Vesturbyggð, segir ekki gert ráð fyrir auknu fjármagni í aðra vegi en þann sem liggur út að Látrabjargi.
Starfsfólk Náttúruverndarstofnunar hefur bent á að erfitt verði að komast út á Látrabjarg. Þar eru fá bílastæði og fólk gæti þurft að ganga langar leiðir. Engin þjónusta verður þar og ekkert vatn í boði. Fólki sem vill leggja ferðalagið á sig er bent á að búa sig þannig að það geti verið úti í sólarhring.
Aðrir vegir í Vesturbyggð, líkt og sá sem liggur út á Rauðasand, út Tálknafjörð og Arnarfjörð þoli ekki mikið. Gerður segir vegina ekki þola rútur. Þetta eru fáfarnir vegir og eina viðhaldið sem Vegagerðin gerir ráð fyrir er að hefla þá einu sinni á ári.
Ekki gert ráð fyrir að greiða björgunarsveitarfólki fyrir þeirra framlag
Þá vekur Gerður sérstaka athygli á fjarskiptasambandi.
Ekki er gert ráð fyrir auknu fjármagni til viðbragðsaðila að vera til taks. Gerður bendir á að heilbrigðisstofnunin sé fáliðuð en þurfi að sinna viðbragði á stóru svæði. Fjöldi skemmtiferðaskipa verður líka við Vestfirði.
Gerður tekur sérstaklega fram að ekki hafi verið gert ráð fyrir að greiða björgunarsveitum fyrir þeirra framlag.
