Í máli sem gæti reynst tímamótamál fyrir bandaríska háskóla hefur kviðdómur í Maryland komist að þeirri niðurstöðu að karlmaður, sem ranglega var sakaður um kynferðisbrot, hafi sjálfur orðið fyrir kynferðislegri áreitni.
Karlkyns háskólanemi, sem ranglega var sakaður um kynferðisbrot, vann mikilvægan sigur í síðasta mánuði þegar kviðdómur komst að þeirri niðurstöðu að Maryland-háskólinn (University of Maryland) hefði ekki verndað hann gegn alvarlegri áreitni eftir að hann var ranglega sakaður og síðar sýknaður af ásökununum í Title IX-málsmeðferð háskólans sjálfs.
Kviðdómurinn féllst á málflutning nemandans, sem nefndur er John Doe. Hann sakaði Maryland-háskóla um að hafa brugðist skyldu sinni til að vernda hann gegn alvarlegri áreitni, þar á meðal ófrægingarherferð annarra nemenda, eftir að hann hafði verið sýknaður að fullu af ásökunum kvenkyns nemanda.
Háskólinn brást ekki við alvarlegri áreitni
Kviðdómurinn komst að þeirri niðurstöðu að fyrir lægju sannanir um að áreitnin sem maðurinn varð fyrir hefði verið „svo alvarleg, útbreidd og hlutlægt séð svo móðgandi að hún svipti hann jöfnum aðgangi að námsmöguleikum eða ávinningi af námi við University of Maryland“.
Kviðdómurinn komst jafnframt að þeirri niðurstöðu að University of Maryland hefði „af ásettu ráði látið hjá líða að bregðast við áreitninni“.
„Þetta er í fyrsta sinn sem kviðdómur hefur komist að þeirri niðurstöðu að rangar ásakanir um nauðgun geti falið í sér kynferðislega áreitni og í fyrsta sinn sem háskóli hefur verið talinn ábyrgur fyrir því að hafa af ásettu ráði látið hjá líða að bregðast við slíkri áreitni,“ sagði lögmaður nemandans. „Þetta er tímamótamál fyrir karla sem hafa verið ranglega sakaðir í háskólum.“
Krafðist aðeins eins dollars í skaðabætur
Lögmaður nemandans sagði að málshöfðun John Doe hefði ekki snúist um peninga heldur um að hreinsa nafn hans að fullu og tryggja að Title IX verndaði alla nemendur. Hann krafðist aðeins eins dollars í skaðabætur en niðurstaðan þýðir jafnframt að háskólinn greiðir lögmannskostnað hans.
Mikilvægt er að niðurstaðan gæti skapað fordæmi fyrir mun hærri skaðabætur í framtíðinni ef skólar neita að vernda nemendur sem hafa verið ranglega sakaðir.
„Vonandi hefur þessi kviðdómur sent háskólum um allt land þau skilaboð að Title IX verndar alla nemendur, bæði karla og konur, og að þeir geti ekki horft fram hjá opinberum niðurlægingarherferðum þar sem farið er með rangar ásakanir um kynferðisbrot eins og þær séu sakfelling,“ sagði hann.
„Skóli sem leggur allt í sölurnar fyrir þann sem ber fram ásökun en lýsir sig síðan vanmáttugan þegar hinn sakaði hefur verið sýknaður og mannorð hans er eyðilagt opinberlega hefur mismunað á grundvelli kynferðis,“ sagði lögmaðurinn.
Niðurstaðan sett í samhengi við „Cornell 7“-málið
Niðurstaðan hefur sérstaka þýðingu í ljósi svokallaðs „Cornell 7“-máls, þar sem sjö karlmenn við Cornell University eru sakaðir um að hafa átt þátt í því að byrla kvenkyns nemanda ólyfjan og nauðga henni.
Mennirnir, sem allir halda fram sakleysi sínu, hlutu ýmiss konar refsingu af hálfu háskólans, en þyngsta refsingin var brottrekstur. Héraðssaksóknarinn sem hafði málið til meðferðar á sínum tíma komst að þeirri niðurstöðu, m.a. á grundvelli frásagnar konunnar sjálfrar, að um samþykkt kynferðislegt samneyti hefði verið að ræða og að ekki væru nægar sannanir til ákæru.
Konan í Cornell-málinu hefur nú, tveimur árum eftir meint brot, höfðað einkamál gegn háskólanum sem gæti leitt til hárrar bótagreiðslu. Myndir af karlmönnunum voru birtar í skólablaðinu en konan hefur fengið að halda nafnleynd, þrátt fyrir að þrír mannanna sem tengdust atvikinu haldi því fram að konan hafi átt frumkvæðið.
Einn þeirra segist meira að segja hafa verið of ölvaður til að geta veitt samþykki og telur sig sjálfan hafa orðið fyrir kynferðislegu misferli af hálfu konunnar.
Segist ekki hafa fengið tækifæri til að verja sig
Þá hefur einn hinna sökuðu höfðað mál gegn Cornell eftir að nefnd háskólans sýknaði hann af þeim tveimur ásökunum sem bornar höfðu verið á hann en taldi hann engu að síður hafa gerst brotlegan vegna háttsemi sem hann hafði aldrei verið sakaður um.
Nemandinn, sem segist aldrei hafa fengið tækifæri til að verja sig gegn þeirri ásökun, hefur áfrýjað niðurstöðunni.
Rannsókn Maryland-háskóla lauk án ábyrgðar nemendanna
Í máli University of Maryland var John Doe ranglega sakaður um kynferðisbrot af kvenkyns nemanda, sem nefnd er Jane Roe, í október 2020. Samkvæmt stefnunni voru Doe og annar karlkyns nemandi sakaðir um að hafa brotið gegn Roe en rannsókn háskólans samkvæmt Title IX lauk með þeirri niðurstöðu að hvorugur maðurinn bæri ábyrgð.
Í málshöfðun John Doe kemur fram að rannsóknin hafi leitt í ljós misvísandi frásagnir, vitnisburð, textaskilaboð og jafnvel niðurstöður réttarrannsókna sem drógu úr trúverðugleika frásagnar Roe. Þar á meðal voru rannsóknir sem leiddu í ljós að ekkert sæði fannst á fatnaði sem hún hafði sagt geyma sönnunargögn.
Lögfræðikostnaður yfir 100.000 dollarar og áframhaldandi áreitni
Athygli vekur að samkvæmt málshöfðun Doe þurfti hann að greiða yfir 100.000 dollara í lögfræðikostnað á meðan á hinu erfiða, tíu mánaða langa Title IX-ferli stóð til að hreinsa nafn sitt.
Þrátt fyrir að Doe hefði verið hreinsaður af ásökununum sagði hann að Roe og forystumenn nemendasamtakanna Preventing Sexual Assault hefðu haldið áfram að áreita hann opinberlega og staðið fyrir ófrægingarherferð gegn honum.
Hann var kallaður nauðgari, ráðist var að honum með ásökunum á börum og öskrað á hann og nornaveiðurunum tókst að fá hann rekinn úr lacrosse-liði háskólans. Þrátt fyrir allt þetta neitaði háskólinn að grípa inn í og vernda hann.
Segir háskólann hafa hunsað kvartanir sínar
Eftirfarandi er bein tilvitnun úr stefnu John Doe:
„Þrátt fyrir að John Doe hafi verið sýknaður að fullu af hræðilegum og illgjörnum röngum ásökunum neitaði University of Maryland ítrekað að vernda réttindi hans sem nemanda. Háskólinn leyfði nemendum sem unnu náið með Title IX-skrifstofu hans að sverta mannorð Doe opinberlega með því að kalla hann nauðgara. Þegar John Doe lagði fram kvartanir til háskólans vegna meintra brota á reglum skólans, þ.á.m. vegna hefndaraðgerða og kynferðislegrar áreitni, hunsaði háskólinn kvartanir hans. Þar sem Doe átti engra annarra kosta völ höfðar hann þetta mál gegn stefndu vegna mismununar á grundvelli kynferðis sem leiddi til fjölmargra brota gegn Title IX í Education Amendments of 1972 (20 U.S.C. § 1681 o.áfr.), brota gegn rétti hans til jafnrar verndar, meiðyrða og þess að honum hafi af ásetningi verið valdið tilfinningalegu tjóni.“
Íris Erlingsdóttir fjölmiðlafræðingur þýddi úr grein Daily Wire.
