Samtökin ’78 hafa kært til ríkissaksóknara ákvörðun lögreglunnar á Norðurlandi eystra um að hætta rannsókn á bloggskrifum Helgu Daggar Sverrisdóttur og bíður kæran afgreiðslu, samkvæmt gögnum sem Helga Dögg afhenti Fréttinni.
Ákvörðun lögreglu er dagsett 10. september 2026 og samkvæmt tilkynningu ríkissaksóknara frá 29. október, sem Fréttin greinir frá, barst kæran vegna ákvörðunarinnar embættinu 6. október.
Helga Dögg hefur ekki verið ákærð í málinu og tilkynning ríkissaksóknara felur ekki í sér ákvörðun um að hefja rannsókn að nýju.
Kæran bíður afgreiðslu
Samkvæmt tilkynningunni, sem Fréttin vísar til, ber ríkissaksóknara að taka afstöðu til kærunnar innan þriggja mánaða frá móttöku hennar 6. október 2026.
Í umfjöllun Fréttarinnar kemur ekki fram á hvaða forsendum ákvörðunin var kærð.
Lögregla taldi að skrifin myndu ekki leiða til sakfellingar
Samkvæmt rökstuðningi lögreglustjórans, sem Fréttin greinir frá, var ekki talið hægt að draga þá ályktun af skrifunum að Helga Dögg hefði verið að rógbera trans fólk og ekki fallist á að sanna mætti að hún hefði smánað eða ógnað hópnum.
Lögreglan túlkaði skrifin þannig að Helgu Dögg hefði verið umhugað um að benda á hættu sem hún teldi fylgja tilteknum heimildum, fremur en að ljúga sökum á hópinn.
Í ákvörðuninni er lögð áhersla á að túlka beri refsiákvæði þröngt, sérstaklega þegar þau takmarka tjáningarfrelsi, og að sönnunarbyrði um sekt hvíli á ákæruvaldinu.
Mat lögreglustjóra var að þessar tilteknu bloggfærslur myndu ekki leiða til sakfellingar og var rannsókninni því hætt með vísan til 4. mgr. 52. gr. laga um meðferð sakamála.
Upphaflega kæran laut að átta skrifum frá 2023
Samtökin ’78 lögðu upphaflegu kæruna fram hjá lögreglu 8. febrúar 2024 vegna átta tilgreindra skrifa Helgu Daggar á formannslif.blog.is árið 2023, sem vörðuðu meðal annars aðgang að búningsklefum, kynvitund og fræðslu í skólum.
Samtökin töldu ummælin fela í sér háð, róg og smán í garð hinsegin fólks vegna kyneinkenna, kynhneigðar eða kynvitundar og varða við 233. gr. a almennra hegningarlaga og fóru fram á lögreglurannsókn og að Helgu yrði refsað samkvæmt lögum.
Í umfjöllun Heimildarinnar 18. apríl 2024 sagði Bjarndís Helga Tómasdóttir, formaður Samtakanna ’78, að samtökin vildu láta reyna á hvar mörk laganna lægju gagnvart ummælum um hinsegin fólk.
Samkvæmt umfjöllun Mannlífs voru meðal ummæla sem Samtökin ’78 kærðu þessi orð úr bloggfærslu Helgu Daggar frá 13. apríl 2023: „Styttir í að trans aðgerðasinnar verði eins og hryðjuverkamenn. Taka þarf á þeim sem slíkum, fyrr en seinna.“
Á bloggi Helgu Daggar birtust árið 2024 tilmæli lögmanns hennar til lögreglustjórans á Norðurlandi eystra þar sem lögmaðurinn hafnaði því að textinn sem kæran vísaði til félli undir 233. gr. a almennra hegningarlaga.
Gestur í Spjallinu með Frosta
Helga Dögg, fyrrverandi dönskukennari við Síðuskóla á Akureyri, var gestur í Spjallinu með Frosta Logasyni sem Nútíminn birti 2. nóvember 2026, en samkvæmt lýsingu þáttarins ræddi hún þar starfslok sín, viðbrögð við grein sinni um kyn og fræðslu barna og það sem hún upplifði sem einelti og útskúfun á vinnustaðnum.
