Rússland gerði eina umfangsmestu samhæfðu loftárás síðustu vikna á Úkraínu aðfaranótt þriðjudagsins 3. nóvember. Árásunum var einkum beint að raforkuframleiðslu og dreifikerfi landsins, en einnig urðu skemmdir á járnbrautarmannvirkjum og öðrum innviðum.

Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, greindi frá því að rússneskar hersveitir hefðu sent 289 árásardróna, 17 skotflaugar og 59 stýriflaugar að skotmörkum í landinu.

Árásirnar beindust að orkuinnviðum á víðfeðmu svæði, allt frá hafnarborginni Odesa í suðri til Rivne í vesturhluta landsins.

Þrjú af fimm orkuverum DTEK úr rekstri

Stærsta einkarekna orkufyrirtæki Úkraínu, DTEK, staðfesti að þrjú af fimm varmaorkuverum fyrirtækisins hefðu stöðvað raforkuframleiðslu vegna skemmda í árásunum.

Fyrirtækið sagði skemmdirnar umfangsmiklar og að unnið væri að því að meta stöðu mannvirkja og hefja viðgerðir.

Samkvæmt Reuters urðu rafmagnstruflanir í höfuðborginni Kænugarði og að minnsta kosti sex öðrum héruðum landsins.

Í Zhytomyr-héraði voru yfir 180 þúsund notendur án rafmagns eftir árásirnar, að sögn yfirvalda.

Í Odesa-héraði varð einnig verulegt tjón á orkumannvirkjum í eigu DTEK.

Orkumannvirki í tíu héruðum urðu fyrir árásum

Orkumálaráðuneyti Úkraínu greindi frá því að árásir hefðu verið gerðar á orkumannvirki í tíu héruðum.

Þar á meðal voru Vinnytsia, Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia, Zhytomyr, Rivne, Odesa, Chernihiv, Chernivtsi, Khmelnytskyi og Kharkiv.

Árásirnar beindust meðal annars að raforkuverum, spennistöðvum og mannvirkjum sem sjá íbúum fyrir rafmagni og hita.

Mestar truflanir á raforkuafhendingu voru í Vinnytsia, Zhytomyr og Kharkiv.

Yfirvöld gripu til neyðaraðgerða og tímabundinna rafmagnslokana til að koma í veg fyrir frekara álag á raforkukerfið.

Sjúkrahús og járnbrautir urðu einnig fyrir skemmdum

Árásirnar höfðu ekki aðeins áhrif á orkuinnviði.

Í Kharkiv varð heilbrigðisstofnun fyrir árás og samkvæmt úkraínskum yfirvöldum slösuðust tugir manna.

Járnbrautarmannvirki urðu einnig fyrir skemmdum. Í Zaporizhzhia skemmdust farþegavagnar, eimreiðar og járnbrautarstöð.

Starfsmenn neyðarþjónustu, orkufyrirtækja og járnbrauta unnu að björgunar- og viðgerðarstörfum á þriðjudag.

Zelensky segir tímasetninguna ekki tilviljun

Árásirnar voru gerðar sama dag og bandarísku þingkosningarnar fara fram.

Zelensky vakti sérstaka athygli á tímasetningunni og sagði hana afar lýsandi.

Hann taldi að rússnesk stjórnvöld væru að senda Bandaríkjunum skilaboð með árásunum og hvatti alþjóðasamfélagið til að styrkja loftvarnir Úkraínu.

Ekki hefur verið staðfest með óháðum hætti að tímasetning árásanna hafi verið ákveðin með bandarísku kosningarnar í huga.

Rússar segja skotmörkin tengjast hernaðariðnaði

Rússneska varnarmálaráðuneytið staðfesti að árásir hefðu verið gerðar á raforkumannvirki í Úkraínu.

Ráðuneytið hélt því fram að mannvirkin sæju meðal annars hergagnaverksmiðjum og úkraínska hernum fyrir rafmagni.

Úkraínsk stjórnvöld segja hins vegar að árásir á orkukerfið hafi víðtæk áhrif á almenna borgara, sjúkrahús og aðra nauðsynlega þjónustu.

Árásir á raforkumannvirki hafa ítrekað valdið alvarlegum truflunum á daglegu lífi í Úkraínu frá því að Rússland hóf allsherjarinnrás sína í febrúar 2022.

Áhyggjur aukast þegar vetur nálgast

Nýjustu árásirnar koma á viðkvæmum tíma fyrir Úkraínu.

Veturinn er fram undan og raforkukerfið hefur þegar orðið fyrir miklum skemmdum í fyrri árásum.

Truflanir á raforkuframleiðslu geta haft áhrif á húshitun, vatnsveitur, heilbrigðisþjónustu og aðra mikilvæga innviði.

Viðgerð á stórum orkuverum og spennistöðvum getur tekið langan tíma, sérstaklega þegar endurteknar árásir torvelda viðgerðarstarf.

Friðarviðræður fyrirhugaðar í næstu viku

Samkvæmt Reuters er stefnt að því að fulltrúar Bandaríkjanna, Rússlands og Úkraínu hittist til viðræðna í Abu Dhabi í næstu viku.

Þar er meðal annars búist við umræðum um mögulegt samkomulag um að hætta árásum á orkumannvirki.

Donald Trump Bandaríkjaforseti hafði áður lýst því yfir að aðilar hefðu fallist á að stöðva slíkar árásir, en hvorki Rússland né Úkraína höfðu staðfest það samkomulag.

Nýjustu árásirnar undirstrika hversu viðkvæm staðan er og hve erfitt getur reynst að ná samkomulagi um vernd mikilvægra innviða.

Á meðan halda úkraínsk orkufyrirtæki og neyðarþjónusta áfram að vinna að því að koma rafmagni aftur á heimili og fyrirtæki víða um land.