Anna Lúðvíksdóttir, framkvæmdastjóri Amnesty International á Íslandi, segir að Amnesty, Sameinuðu þjóðirnar og mannréttindasamtök greini aukningu í beitingu kynferðisofbeldis í stríðsátökum víða um heim. Grafalvarlegt ástand sé í Súdan og Eþíópíu þar sem kynferðisofbeldi er beitt með kerfisbundnum hætti. Hún segir að bæði Amnesty og Sameinuðu þjóðirnar hafi greint að kynferðisofbeldi sé beitt í Ísrael og Palestínu.
„Það má draga af því ályktanir að það sé með auknum hætti verið að beita þessu á kerfisbundinn hátt til að brjóta niður samfélög, valda skömm og niðurlægja, tortíma hreinlega mennskunni eða svona tilraun til þess. Svo já, það er greind aukning,“ segir Anna.
Lýstu skelfilegu ofbeldi Ísraela
Nicholas Kristof blaðamaður greinir frá viðtölum sínum við 14 palestínska fanga í aðsendum pistli í The New York Times nýverið. Hann segir ofbeldi gegn Palestínumönnum, konum og börnum, útbreitt af hálfu hermanna, landtökumanna, við yfirheyrslur hjá sérsveitum og af fangavörðum.
Viðmælendur Kristofs lýsa grófu og niðurlægjandi ofbeldi sem þeir urðu fyrir í haldi Ísraela. Áhöldum og vopnum er beitt við ofbeldið, hundum er sigað á fólk og þeir látnir ráðast á það.
Ísraelsk stjórnvöld hafa hafnað þessum ásökunum og ætla að fara í mál við New York Times fyrir umfjöllunina – sem þau segja að séu lygar einar.
Alvarlegir glæpir
Anna segir að kynferðisofbeldi sem beitt sé markvisst í vopnuðum átökum geti flokkast sem glæpur gegn mannúð. Það sé mikilvægt að draga gerendur til ábyrgðar hvar sem þessi brot eru framin.
„Ofbeldi þrífst í þögninni og það verður að draga brotin fram í dagsljósið. Það er það sem Amnesty auðvitað gerir, Sameinuðu þjóðirnar og fleiri samtök. Það verður að taka allar lagalega mögulegar leiðir.
Þessir glæpir, kynferðisofbeldi, nauðganir og hópnauðganir, eins og við höfum verið að greina að er beitt í vopnuðum átökum, þetta geta verið stríðsglæpir eða glæpir gegn mannúð og glæpir gegn mannúð eru einn alvarlegasti glæpur sem hægt er að fremja,“ segir Anna.
Það gilda reglur í vopnuðum átökum
Alþjóðleg mannréttindalög og mannúðarlög eru alltaf í gildi, sama hvort um ræðir friðartíma, vopnuð átök eða stríð. „Þó að það séu átök á einhverjum svæðum þá ber ríkjum alltaf skylda til að virða, vernda og tryggja mannréttindi hvort sem það eru stríð eða vopnuð átök í gangi. Það er það sem alþjóðleg mannréttindalög og mannúðarlög ná yfir. Það er ekki hægt að leggja þessar skyldur ríkja til hliðar til að réttlæta það að brjóta á réttindum fólks,“ segir Anna Lúðvíksdóttir, framkvæmdastjóri Amnesty International á Íslandi.
