Sóttvarnalæknir á engin gögn um fjölda berklasmitaðra á Íslandi, aðeins fjölda berklaveikra sem sýna einkenni.
Um 10-20 greinast árlega með berklaveiki á Íslandi og fjöldinn hefur haldist stöðugur síðustu ár. Engar tölur eru þó til um tilfelli svokallaðra sofandi berkla þar sem þau eru ekki tilkynningaskyld.
Berklabakterían getur legið í dvala ævilangt án þess að sjúkdómur komi fram, þar sem heilbrigt ónæmiskerfi getur haldið smitinu í skefjum. Við veiklað ónæmiskerfi geta bakteríurnar fjölgað sér og sjúkdómurinn tekið sig upp. Berklabakterían er mjög útbreidd og er talið að um þriðjungur jarðarbúa sé með berklasmit.
Aðeins staðfest berklaveikindi eru tilkynningaskyld og því ekki til gögn um smit sem greinast í skimunum. Guðrún Aspelund sóttvarnalæknir telur að það væri mjög gott ef slík smit yrðu gerð tilkynningaskyld. Hún segir líklegt að því verði breytt.
Breyting á skráningu myndi veita upplýsingar um hvort sá sem veikist af berklum hafi verið smitaður áður. Eins væri hægt að fylgja eftir fólki sem þiggur ekki fyrirbyggjandi meðferð eftir greiningu.
Þurfti sjálfur að óska eftir skimun þó að smitrakning hafi gengið mjög vel
Fréttastofa greindi frá því í síðustu viku að lögreglumaður hefði greinst með sofandi berkla eftir samskipti við berklaveikan einstakling. Hann þurfti sjálfur að óska eftir skimun eftir að hafa heyrt af „hálfgerðri smitrakningu“.
Guðrún getur ekki svarað fyrir einstaka tilfelli en segir að smitrakning gangi almennt vel. „Það fer fram viðamikil rakning. Spítalinn og heilsugæslan hafa séð um það fyrir sóttvarnalækni. Það er ekkert rakningarteymi hjá sóttvarnalækni eins og var í covid. En þetta hefur gengið mjög vel,“ segir Guðrún. Ekkert kerfi sé fullkomið og að það geti komið fyrir að ekki náist í alla.
Embætti sóttvarnalæknis kemur ekki beint að sóttvörnum hjá lögreglunni en veitir leiðbeiningar og ráðgjöf, til dæmis varðandi skimanir og notkun hlífðarbúnaðar. „Það væri ekkert óeðlilegt að lögreglan myndi skima hjá sér ef hún hefði áhuga á því. “
Spítalinn að gera margt gott
Í febrúar var greint frá því að starfsfólk á bráðamóttöku Landspítala hefði verið útsett fyrir berklum og að átta hefðu greinst með sofandi berkla. Í maí greindist bráðalæknir einnig með berkla eftir að hafa verið útsettur í vinnunni og einn starfsmaður til viðbótar. Bráðalæknirinn segir litlar breytingar hafa orðið á sýkingavörnum eftir að smit kom upp á deildinni í febrúar.
Sóttvarnalæknir hefur ekki eftirlit með sóttvörnum á spítalanum en getur leiðbeint ef á þarf að halda. „Ég held að spítalinn sé fullfær um að sinna þessum málum en hann fær auðvitað ráðgjöf og leiðbeiningar. Við erum í góðu samtali við spítalann. Ég held að þau séu að gera margt mjög gott,“ segir Guðrún.
Hún segir aðstæðurnar á spítalanum þó erfiðar. „Það hefur verið beðið eftir nýjum spítala og búið að bíða í mörg ár. Vonandi batnar það þá en það hjálpar náttúrlega ekki núna.“
