Tölvur hafa hækkað ört í verði síðastliðið ár og geta verið helmingi dýrari í dag en fyrir ári. Eigandi tölvuverslunar hérlendis segir söluverð á tölvum hafa hækkað á bilinu 40-50% á tímabilinu. Skýringin er snarpar verðhækkanir á tölvuíhlutum á borð við vinnsluminni, skjákort og hörðum diskum.
Hækkanirnar má rekja til gervigreindarkapphlaupsins og kapps stórfyrirtækja, eins og gervigreindarfyrirtækisins OpenAI, um að festa kaup á þessum íhlutum í stórum stíl.
„Það sem hratt þessu af stað var í raun og veru yfirlýsing frá OpenAI um að þeir hefðu gert samkomulag við tvo stærstu minnisframleiðendur í heimi um kaup á allt að 40% af heimsframleiðslunni í langan tíma. Það hratt af stað bylgju sem við köllum svona panic buy,“ segir Guðbjartur Nilsson, framkvæmdastjóri og meðeigandi Kísildals, í viðtali.
Panic buy má þýða upp á íslensku sem kvíðakaup. Guðbjartur segir stór fyrirtæki í tölvugeiranum hafa farið að kaupa og hamstra minni eftir yfirlýsingu OpenAI.
„Þá rauk verðið upp. En svo er búið að koma í ljós að minnisþörf fyrir gervigreind er svo gríðarleg að það er bara ekki framleiðslugeta í heiminum fyrir hana.“
Verð á íhlutum margfaldast á einu ári
Guðbjartur segir innkaupaverð á íhlutum hafa rokið upp í fyrrahaust og að um áramótin hafi það verið búið að þrefaldast. Verð hafi náð tímabundnu jafnvægi og sé um fjórfalt það sem var áður.
„Verðhækkun á heilli tölvu gæti hlaupið á svona 40-50%. Ef þú ert þarna í kringum 200 þúsund kallinn þá ertu kannski að kaupa svipaða vél á rétt tæplega 300 þúsund kall núna,“ segir Guðbjartur.
Þá ber einnig á shrinkflation, fyrirbæri sem hefur verið þýtt á íslensku sem magnskerðing eða vöruskerðing. Það er þegar framleiðendur minnka vöru en selja hana á sama verði eða jafnvel hærra en áður.
„Það sem við sjáum stóru framleiðendurna vera að gera er að þeir eru að minnka minnið í fartölvunum í hverri línu fyrir sig. Einhver tölva sem hefði verið með 32 gígabæt á síðasta ári er kannski með helmingi minna, 16 gígabæt, núna í ár.“
Guðbjartur sendi fréttastofu upplýsingar um verðhækkanir á minni hjá Kísildal.
Hann tekur sem dæmi að 2x48GB 5200MHz DDR5 minnissett sem kostaði 44.500 krónur síðasta haust sé til sölu á 249.500 krónur í dag. Það er þrátt fyrir hlutfallslega lægri álagningu en áður. Annað dæmi er 2 x 32GB 6000MHz DDR5 minni. Það var á 39.500 krónur síðasta haust en í dag selur Kísildalur sambærilegt minni á 134.500 krónur. Það var fengið á góðu verði frá öðrum framleiðanda.
Alla jafna lækka leikjatölvur eins og Playstation og Xbox í verði með tíma en staðan hefur valdið því að tölvurnar fara hækkandi í verði. Verð á Playstation 5 Slim í Elko var 89.995 krónur 22. maí síðastliðinn. Í dag kostar tölvan 107.995 krónur.
Framleiðendur gefa í
Guðbjartur segir framleiðendur minnis víða vinna að því að auka framleiðslugetu til að mæta stóraukinni eftirspurn.
„Hynix, sem eru einn af stærstu framleiðendunum af minniskubbum í heiminum, eru búnir að gefa það út að þeir muni þrefalda framleiðslu til ársins 2034. En það er 8 ár fram í tímann,“ segir hann.
Það eigi eftir að taka tíma að mæta þörfinni. Guðbjartur segir málið þó ekki snúast um skort á hráefnum til að framleiða minni.
„Þeir eru búnir að auka framleiðsluna eins og þeir geta í þeim verksmiðjum sem eru til. Þeir eru að vinna allan sólarhringinn á vöktum. Það er verið að gera allt sem hægt er til þess að tryggja nægt rafmagn fyrir verksmiðjurnar. Það eru jafnvel dæmi um það í Suður-Kóreu að öðrum orkufrekum iðnaði hafi verið lokað og fluttur burtu úr héruðum þar sem þessar minnisframleiðslueiningar eru,“ segir Guðbjartur.
„Allar verksmiðjur sem eru til eru að framleiða þessa kubba á fullum afköstum. Það er ekki skortur á hráefni í þessu tiltekna dæmi.“
