Ég heiti Jón og ég er (í þessu ímyndaða dæmi) markaðsstjóri ÁTVR. Ég hef verið í þessu starfi í þó nokkur ár við góðan orðstír þar sem hlutirnir hafa gengið áberandi vel, unglingadrykkja er í lágmarki, við höfum aldrei verið gripin við að selja börnum áfengi, allir þurfa að sýna gild skilríki til að fá afgreiðslu og við höfum lítið þurft að auglýsa okkar vörur enda selja þær sig sjálfar.
Ég á líka barn með Down heilkenni og geng um með mynd af drengnum mínum í vasanum. Á hverjum einasta degi fer ég um skrifstofuna og sýni öllum mínum yfirmönnum myndina, ég er að springa úr stolti. Ég er óþreytandi við að segja að drengurinn minn, sem er með Downs, sé ástæða þess að ég mæti í vinnuna á hverjum einasta degi og geri mitt besta!
Svo endurtek ég leikinn við alla þá sem vinna á gólfinu í fyrirtækinu. Allir, og ég meina bókstaflega allir, vita nú hversu mikið ég elska strákinn minn og sumir eru jafnvel orðnir svolítið leiðir á mér, þó þeir kunni ekki við að segja það við mig.
Bakslagið hefst
Einn stjórnandi á skrifstofunni gekk meira að segja svo langt að segja mér það einn daginn. Hann dirfðist að segja við mig að nú væri ég búinn að sýna honum sömu myndina á hverjum morgni í næstum því ár og spyrja hann í hvert einasta skipti hvort drengurinn minn væri ekki fallegur, hann þyrfti ekki að segja mér það í enn eitt skiptið.
Ósvífnin var algjör.
Maðurinn hataði augljóslega fólk með Downs og ég sendi umsvifalaust inn kvörtun til hans yfirmanns, eftir að ég hafði látið alla starfsmenn fyrirtækisins vita af fordómunum! Í matsalnum í hádeginu var þessi sami stjórnandi látinn standa upp fyrir framan alla starfsmenn á fyrirtækisins og látinn biðjast afsökunar á hatri sínu, réttilega.
Einnig var það tilkynnt að til að bregðast við þessari auknu andúð á börnum með Downs yrði fjármagn til markaðsdeildarinnar tvöfaldað.
Fordómafullir foreldrar
Ég hafði séð fréttir þess efnis að kollegar mínir erlendis væru farnir að markaðssetja sitt efni til barna í grunnskólum og hættir að biðja um skilríki þegar aðilar sem væru augljóslega börn kæmu að kaupa áfengi.
Mér fannst frábært framtak að markaðssetja þetta en kannski full langt gengið að byrja að selja þeim án skilríkja. Mér fannst jafnvel ekki nógu langt gengið að auglýsa og byrja að senda auglýsingar á alla grunnskóla landsins þar sem við leiðbeinum börnum hvernig á að meðhöndla áfengi á ábyrgan hátt.
Það byrja að berast tilkynningar frá reiðum foreldrum. Þeim finnst eitt að fullorðið fólk fái slíkar auglýsingar en finnst ósmekklegt af mér að auglýsa í grunnskólum. Þau dirfast jafnvel að kalla eftir því að auglýsingar okkar séu fjarlægðar!
Á stjórnarfundinum þar sem foreldrarnir fá að viðra áhyggjur sínar við stjórnina segja þeir að enginn hafi verið að amast yfir störfum okkar áður en við byrjuðum að auglýsa í skólum landsins.
Þarna reiðist ég auðvitað mikið. Ég tek upp myndina af fallega drengnum mínum og segi þeim að ég mæti í vinnuna á hverjum degi til að berjast fyrir hann, að heimurinn sé nógu grimmur fyrir fólk eins og hann, allt sem ég geri það geri ég fyrir hann!
Stjórnin gerir það rétta í stöðunni og skammar foreldrana fyrir fordóma sína gagnvart börnum með Downs og biður mig afsökunar, þau fullvissa mig um að þetta komi ekki fyrir aftur. Nokkrir foreldrar biðja mig líka afsökunar, réttilega!
Til öryggis tökum við mynd af þessum foreldrum og birtum á heimasíðu fyrirtækisins sem fordæmi, þetta má ekki koma fyrir aftur. Bakslagið gegn fólki með Downs er óþolandi!
„Þetta er bara bjór“
Svo virðist sem markaðsherferðirnar í skólana séu að skila árangri. Unglingadrykkja hefur stóraukist og að mínu frumkvæði þá erum við byrjuð að selja stundum áfengi til unglinga jafnvel þó þeir séu ekki með skilríki.
En bara bjór!
Okkur dytti ekki í hug að selja þeim sterkt áfengi því enginn með öllum mjalla myndi gera slíkt!
Við erum með risastóra markaðsherferð í gangi þar sem við segjum áhyggjufullum foreldrum að ef unglingarnir þeirra fái ekki að kaupa bjór þá séu stórauknar líkur á að þeir kaupi landa á svörtum markaði í staðinn og verði líklega alkóhólistar.
Allir kyrja möntruna okkar: „Viltu virkilega að barnið þitt byrji að drekka landa og verði alkóhólisti?“
Bakslagið versnar enn!
Nú er stærri hópur foreldra farinn að mæta á skrifstofuna okkar til að lýsa yfir áhyggjum af markaðsherferðinni okkar. Það virkaði greinilega ekki að gera fordæmi úr seinasta hóp. Áfengisneysla er fín í hófi segja þau, en hafa verulegar áhyggjur af því hvernig við högum okkar markaðsaðgerðum og nú vilja þau ekki bara að við fjarlægjum auglýsingarnar heldur að mér verði sagt upp.
Hatrið er yfirþyrmandi.
Ég dreg upp mynd af barninu mínu og sýni öllum viðstöddum.
„Allt sem ég geri, geri ég fyrir hann,“ garga ég. „Hvað hafið þið eiginlega á móti börnum með Downs?“
Þau reyna að ljúga að mér að þau hati ekki börn með Downs, heldur hafi þau bara áhyggjur af aðferðum okkar. Þessi var góður, þvílík og önnur eins ósvífni!
Ég er í þann mund að fara að öskra mig hásan á þetta hatursfulla pakk þegar tveir meðlimir úr stjórninni taka undir með þeim og benda mér á að ekki nokkur maður hafi verið að kvarta yfir okkur áður en við byrjuðum að auglýsa í skólunum. Þeir segjast líka vera orðnir leiðir á því að ég beri sífellt fyrir mig þessari tilfinningalegu kúgun og noti barnið mitt sem skjöld fyrir réttmætri gagnrýni á störf mín.
Ég lít auðvitað til hinna fimm sem eru í stjórninni og spyr hvort það sé virkilega afstaða fyrirtækisins gagnvart börnum með Downs?
Sem betur fer bregðast þeir skjótt við og vísa þessum hatursfullu stjórnarmeðlimum úr húsi.
Foreldrarnir eru ávíttir. Við notum áhrif okkar til að tryggja að tveir þeirra missi starf sitt. Það verður að búa til fordæmi, þetta má ekki koma fyrir aftur, starf okkar er of mikilvægt! Við stóðum af okkur þetta skelfilega bakslag gegn börnum með Downs….. Í þetta skiptið!
Hvað getum við gert ef það er að valda svona miklum deilum að við séum að auglýsa í grunnskólum og selja unglingum bjór, það er ekki eins og við séum að selja þeim Vodka!
Ég fæ frábæra hugmynd: Eina leiðin til að sefa áhyggjur þessa sívaxandi hóps er að gera meira, ganga enn lengra, við verðum að yfirstíga hatrið.
Við byrjum að kenna leikskólabörnum að drekka pilsner á ábyrgan hátt, það er ekki eins og við séum að selja þeim bjór……
Jón Þormar
Höfundur er fimm barna faðir og atvinnunöldrari
