Verkfall flugmanna Icelandair hefst eftir þrjá daga – enginn samningafundur hafði verið boðaður

Aðeins þrír dagar eru þar til ótímabundið verkfall flugmanna Icelandair í leiguflugi fyrir þriðja aðila á að hefjast. Samkvæmt síðustu staðfestu upplýsingum frá ríkissáttasemjara hafði enginn samningafundur verið boðaður síðdegis á mánudag og ekki hafði verið haldinn formlegur fundur í kjaradeilunni í rúmar tvær vikur.
Verkfallið á að hefjast klukkan 00:01 föstudaginn 20. nóvember, náist ekki samkomulag fyrir þann tíma.
Aðgerðirnar beinast eingöngu að tilteknu leiguflugi Icelandair og Loftleiða fyrir þriðja aðila og eiga ekki að hafa bein áhrif á hefðbundið áætlunarflug Icelandair.
Tæplega 94 prósent samþykktu verkfall
Félagsmenn Félags íslenskra atvinnuflugmanna (FÍA) samþykktu verkfallsaðgerðirnar með afgerandi meirihluta í atkvæðagreiðslu sem lauk 11. nóvember.
Alls greiddu 555 félagsmenn atkvæði af 621 á kjörskrá, eða 89,4 prósent.
Af þeim samþykktu 520 verkfallsaðgerðirnar, eða 93,69 prósent. Aðeins 25 greiddu atkvæði gegn þeim og tíu skiluðu auðu.
FÍA tilkynnti niðurstöðuna 12. nóvember og boðaði í kjölfarið ótímabundnar aðgerðir.
Enginn fundur boðaður hjá ríkissáttasemjara
Ástráður Haraldsson ríkissáttasemjari staðfesti við RÚV 16. nóvember að embættinu hefði borist verkfallsboðun flugmanna föstudaginn 13. nóvember.
Næsta skref væri að boða samningsaðila til fundar, en Ástráður gat ekki sagt til um hvenær slíkur fundur yrði haldinn.
Síðasti formlegi fundur í kjaradeilunni fór fram 28. október.
Þótt óformleg samskipti hafi átt sér stað milli samningsaðila hefur ekki tekist að ná samkomulagi.
Ekki liggur fyrir ný staðfesting á fundastöðunni í dag, 17. nóvember.
Deilt um flutning starfa til útlanda
Ágreiningurinn snýst ekki eingöngu um launakjör heldur einnig um skipulag flugrekstrar, forgangsrétt flugmanna og áform Icelandair um starfsemi erlendis.
FÍA hefur gagnrýnt áform Icelandair um að nýta flugrekstur á Möltu og telur hættu á að verkefni verði færð frá íslenskum flugmönnum til áhafna sem starfa samkvæmt öðrum kjarasamningum.
Icelandair hefur keypt 49 prósenta hlut í Fly Play Europe, sem hefur flugrekstrarleyfi á Möltu.
FÍA telur að fyrirhuguð nýting þess félags geti grafið undan forgangsrétti flugmanna samkvæmt íslenskum kjarasamningum.
Stjórnendur Icelandair hafna því hins vegar að tilgangurinn sé að sniðganga íslensk lög eða kjarasamninga.
Þeir segja uppbyggingu starfsemi á Möltu og í Litháen miða að því að þróa rekstur félagsins og styrkja samkeppnisstöðu þess á alþjóðlegum mörkuðum.
Flugmenn segjast hafa boðið launafrystingu
FÍA hefur lýst því yfir að félagið hafi lagt fram nokkrar leiðir til lausnar kjaradeilunni.
Meðal annars hafi flugmenn boðist til að semja á svipuðum grunni og aðrir starfshópar, gera tímabundinn samning með hóflegum kjarabótum eða jafnvel samþykkja launafrystingu.
Forsenda síðasta kostsins hafi verið að allir starfshópar, stjórnendur þar með taldir, tækju þátt í að bera byrðarnar.
FÍA segir Icelandair hafa hafnað þessum leiðum.
Stjórnendur Icelandair hafa hins vegar sagt að kröfur stéttarfélaganna geti haft neikvæð áhrif á samkeppnishæfni félagsins.
Þeir hafna því að skortur sé á samningsvilja og segja félagið tilbúið til áframhaldandi viðræðna.
Stjórnendur og stéttarfélög skiptast á yfirlýsingum
Ágreiningurinn hefur harðnað undanfarna daga.
Formenn FÍA, Flugvirkjafélags Íslands og Flugfreyjufélags Íslands sendu frá sér sameiginlega yfirlýsingu þar sem þeir gagnrýndu afstöðu stjórnenda Icelandair í kjaraviðræðum.
Þeir lýstu áhyggjum af því að fyrirtækið hygðist færa störf úr landi og veikja stöðu íslenskra starfsmanna.
Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair, og Guðmundur Hafsteinsson, stjórnarformaður félagsins, svöruðu gagnrýninni og sögðu lýsingu stéttarfélaganna villandi og ósanngjarna.
Þeir lögðu áherslu á að Icelandair yrði að geta starfað á samkeppnishæfum grundvelli og að stjórnendum bæri skylda til að tryggja langtímahagsmuni fyrirtækisins.
Hvaða flugferðir verða fyrir áhrifum?
Verkfallið nær til leiguflugs þar sem bæði brottfararstaður og áfangastaður eru utan Íslands og þriðji aðili annast sölu sæta eða fraktrýmis.
Það getur því náð til bæði farþega- og vöruflutninga í slíkum verkefnum.
FÍA hefur sérstaklega lagt áherslu á að takmarka aðgerðirnar þannig að þær raski ekki hefðbundnu áætlunarflugi Icelandair.
Í tilkynningu Icelandair til Kauphallarinnar 12. nóvember kemur fram að verkfallið muni ekki hafa bein áhrif á áætlunarflug félagsins.
Félagið segir jafnframt að ekki sé enn hægt að meta fjárhagsleg áhrif hugsanlegs verkfalls.
Óvissa þremur dögum fyrir verkfall
Kjarasamningur flugmanna Icelandair rann út 30. september 2025 og hefur deilan verið til meðferðar hjá ríkissáttasemjara frá því í vor.
Þrátt fyrir langvarandi viðræður hefur ekki tekist að ná nýjum samningi.
Verkfallsboðun flugmanna setur nú aukinn þrýsting á samningsaðila, en óljóst er hvort viðræður næstu daga muni skila niðurstöðu.
Náist ekki samkomulag hefjast aðgerðirnar aðfaranótt föstudagsins 20. nóvember.