Þeir fóru saman í stríð gegn Íran, en nú er kominn brestur í samband Donalds Trump og Benjamins Netanyahu eftir að Bandaríkjaforseti er sagður hafa kallað ísraelska forsætisráðherrann „brjálaðan“.

Trump hellti sér yfir Netanjahú í símtali og notaði blótsyrði vegna hótana Ísraels um að varpa sprengjum á Beirút, höfuðborg Líbanons, af ótta við að það myndi grafa undan viðræðum við Íran, að því er fréttastofurnar Axios og ABC News greindu frá í dag.

Þetta undirstrikaði sífellt brothættari tengsl tveggja hægrisinnaðra bandamanna sem hafa miklu að tapa pólitískt vegna stríðsins í Mið-Austurlöndum – og sem báðir sæta gagnrýni fyrir að vera undir hælnum á hvor öðrum.

Fastur í dýru stríði við Íran

Trump vill finna leið út úr stríði sem hefur haft alvarleg áhrif á bandarískt efnahagslíf, innan við sex mánuðum fyrir þingkosningar sem munu ráða því hvort Repúblikanaflokkur hans heldur yfirráðum á þinginu.

Þessi 79 ára gamli forseti, sem er á sínu öðru kjörtímabili, sætir einnig vaxandi gagnrýni frá hluta Make America Great Again (MAGA) bandalags síns fyrir að ganga erinda Ísraels í stríðinu gegn Íran.

Þaulreyndi og umdeildi forsætisráðherra Ísraels stendur á meðan frammi fyrir mögulegu hruni hægrisinnaðrar samsteypustjórnar sinnar og er undir gagnrýni fyrir að lúta vilja Trumps í öryggismálum eftir að hafa hætt við áform um árás á Beirút. Undir forystu Netanjahús hefur hins vegar Ísraelsher gengið sífellt lengra í drápum á almennum borgurum, eyðileggingu byggða í Palestínu og Líbanon og yfirtöku lands.

„Allir hata þig“

„Þú ert fjandans brjálaður. Þú værir í fangelsi ef það væri ekki fyrir mig. Ég er að bjarga afturendanum á þér. Allir hata þig núna. Allir hata Ísrael út af þessu,“ er Trump sagður hafa öskrað á Netanyahu í símtalinu í gær, samkvæmt bandaríska fréttamiðlinum Axios.

Ísraelskir fjölmiðlar hafa þó hafnað þessari frásögn af samtalinu.

Embættismaður í Hvíta húsinu vísaði fréttastofu AFP á færslur Trumps á Truth Social frá gærdeginum þegar hann var beðinn um að staðfesta frásögn Axios af símtalinu og tjá sig um stöðu sambandsins við Netanyahu.

Í færslum sínum þakkaði Trump Netanyahu fyrir það sem hann sagði vera samkomulag um að draga herlið til baka frá Beirút og „hætta skotbardaganum“ við Hezbollah.

Íran er sagt hafa stöðvað friðarviðræður vegna árása Ísraels á Líbanon.

En sérfræðingar sögðu að þetta væri ekki í fyrsta skipti sem þeim hefði sinnast, né yrði það það síðasta.

„Sú staðreynd að persónuleg spenna ríkir milli Netanjahú og Bandaríkjaforseta er ekki ný af nálinni,“ sagði Dan Shapiro, fyrrverandi sendiherra í Ísrael og nú virtur fræðimaður hjá Atlantshafsbandalaginu, við fréttastofu AFP.

„Reyndar hefur hann náð fullkomnum árangri í að reyna á þolrifin í öllum Bandaríkjaforsetum sem hann hefur unnið með.“

Netanjahú hefur í þrjá áratugi reynt að sannfæra Bandaríkjaforseta um að ráðast á Íran vegna kjarnorkuáætlunar þeirra, en í Trump fann hann loksins hugmyndafræðilegan sálufélaga.

Forsætisráðherra Ísraels hitti Trump margoft eftir að hann komst aftur til valda og átti stóran þátt í að draga Bandaríkjaforseta yfir línuna í febrúar þegar hann var enn að ákveða hvort hann ætti að fara í stríð, að því er New York Times greindi frá nýlega.

Eftir því sem stríðið dregst á langinn reynast bæði það og bandalag hans við Netanjahú pólitískt kostnaðarsamt.

„Þyrstir sárlega í að halda völdum“

Fyrrverandi bandamenn Trumps eins og útvarpsmaðurinn Tucker Carlson og fyrrverandi þingkonan Marjorie Taylor Greene saka hann um að láta Ísrael draga Bandaríkin inn í annað stríð í Mið-Austurlöndum.

Þetta, segja þau, er gegn meginreglunni um „Bandaríkin fyrst“ sem MAGA-hreyfingin stendur fyrir.

„Stuðningur við Ísrael virðist þýða að okkar menn muni deyja,“ sagði Megyn Kelly, fyrrverandi þáttastjórnandi Fox News, í þætti sínum nýlega.

Repúblikanaflokkurinn hefur lengi verið eindreginn stuðningsmaður Ísraels en hann verður sífellt klofnari í málinu. Um 57 prósent repúblikana á aldrinum 18 til 49 ára hafa neikvætt álit á Ísrael, samanborið við 50 prósent í fyrra, samkvæmt könnun Pew Research í apríl.

Áhrif Íransstríðsins á verðlag ógnar möguleikum repúblikana í þingkosningunum í nóvember – og ef demókratar ná aftur yfirráðum á þinginu gæti Trump staðið frammi fyrir ákæru til embættismissis í þriðja sinn.

Fyrir Netanjahú – með opnar vígstöðvar í Líbanon, Íran og Gaza, og fjölda spillingarákæra á heimavelli – er vafalaust meira í húfi.

„Netanjahú þyrstir sárlega í að halda völdum,“ sagði Mairav Zonszein hjá International Crisis Group við AFP.

„Trump er að reyna að finna leið út úr þessu og hann hefur greinilega mikið vald yfir Netanjahú. Netanjahú getur ekki bara farið gegn Trump.“

Hún bætti við að Trump væri „að reyna að halda áfram, en Netanjahú er enn að reyna að fara aftur í stríð. Það er helsti ágreiningurinn hér.“