Þið mætið í matarboð eða vinnugleði, skemmtið ykkur svaka vel, komið snemma heim, náið góðri hvíld en samt: Búmm!
Þið eruð bara alveg búin á því!
Daginn eftir er hálfgerð leti allan daginn. Svona eins og kvöldið áður hafi gleðin verið eitthvað djamm fram eftir nóttu.
Okkur langar helst að liggja bara í sófanum allan daginn, nennum jafnvel ekki að svara einföldustu skilaboðum í símanum og sumum finnst líkaminn þungur, og heilinn í þoku.
Veistu: Þetta er alveg eðlilegt…
Sálfræðin kallar þetta „introvert hangover“ eða félagslega örmögnun. Samt er þetta þó eitthvað sem gerist líka hjá fólki sem almennt elskar að vera innan um annað fólk.
Skýringin í stuttu máli er þessi:
Heilinn okkar er stanslaust að vinna úr upplýsingum og eðlilega kalla félagslegar aðstæður á að heilinn þurfi að fara á smá yfirsnúning. Stöðugt að vinna úr upplýsingum um svipbrigði, raddblæ, hljóð, líkamsstöðu og samtöl.
Fyrir taugakerfið er þetta mikil upplýsingavinnsla. Því við erum jú mannfólk; ekki gervigreind!
Þegar áreitið verður meira en taugakerfið ræður við án hvíldar fer líkaminn í ákveðna varnarstöðu. Skilningarvitin verða yfirfull (e. overstimulation), sem lýsir sér ekki bara sem andleg þreyta heldur líka sem líkamlegur drungi.
Þrenn góð ráð til að sporna við þessu:
Það fyrsta er að átta okkur á því að þetta er alveg eðlilegt; svona svipað og stundum vantar okkur meiri hvíld eftir sumar æfingar í ræktinni. Snýst hvorki um almenna félagsfælni né leti.
Til að ná vopnum okkar gæti verið gott að:
Stilla mannamótum og gleðskap í hóf næstu daga eða vikur, eftir því hvað við á. Allt í lagi að sleppa sumu og hér gildir reglan: Þú getur alveg afþakkað gleði eða mannamót án samviskubits. Þú ert einfaldlega í hleðslu!
Hvíld frá áreiti almennt er líka gott ráð. Því áreiti er ekki endilega bara gleði eða mannamót, samfélagsmiðlar eru mikið áreiti og því getur það að takmarka skrollið í símanum eða taka sér smá hlé verið gott ráð. Jafnvel frekar að fara í stuttan göngutúr frekar en að gleyma sér í símanum…
Hvíld leyfð í dagskránni: Næst þegar það er síðan gleði eða mannamót fram undan er ágætt að gefa hvíldinni líka pláss í dagskránni. Ekki bara skrá niður fjörugt matarboð með vinunum á laugardagskvöldi og síðan barnaafmæli heima fyrir á sunnudeginum. Gefðu þér hleðsluna.
