Bæði Rússland og Úkraína hafa nú lýst yfir vilja til að taka upp friðarviðræður með milligöngu Bandaríkjanna. Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur þrýst á um lausn deilunnar, en þrátt fyrir nýjar yfirlýsingar eru miklir ágreiningspunktar enn óleystir.

Mikilvæg vending varð í friðarumleitunum vegna stríðsins í Úkraínu miðvikudaginn 21. október þegar rússnesk stjórnvöld tilkynntu að Vladimír Pútín forseti væri reiðubúinn að hefja þríhliða viðræður við Úkraínu og Bandaríkin á ný.

Volodímír Selenskí Úkraínuforseti hefur jafnframt lýst yfir stuðningi við slíkar viðræður og segist tilbúinn að ræða vopnahlé og öryggistryggingar.

Þetta kemur fram í fréttum Reuters og Associated Press.

Pútín samþykkir viðræður eftir fund með sendimanni Trumps

Yfirlýsing rússneskra stjórnvalda kom í kjölfar nærri þriggja klukkustunda fundar Pútíns og Steve Witkoff, sérstaks sendimanns Donalds Trumps Bandaríkjaforseta, í Sankti Pétursborg.

Júrí Úsjakov, ráðgjafi Kremlar, greindi frá því að Pútín hefði í meginatriðum samþykkt að hefja viðræður að nýju, hugsanlega eftir 10. nóvember.

Abu Dhabi í Sameinuðu arabísku furstadæmunum kemur til greina sem fundarstaður.

Viðræðurnar yrðu fyrst um sinn á vettvangi embættismanna og myndu einkum snúast um framtíðarskipan öryggismála í Rússlandi og Úkraínu eftir að átökunum lýkur.

Engar slíkar þríhliða viðræður hafa farið fram síðan í febrúar.

Selenskí vill vopnahlé og fund leiðtoganna

Selenskí lýsti einnig yfir stuðningi við nýjar friðarviðræður í viðtali við bandarísku sjónvarpsstöðina Fox News.

Hann sagði mikilvægt að stöðva átökin og hefja raunverulegar samningaviðræður um varanlega lausn.

Úkraínuforseti vill að hann sjálfur, Donald Trump og Vladimír Pútín komi að viðræðunum og telur æskilegt að Evrópuríki fái einnig aðild að ferlinu.

Hann hefur jafnframt lagt áherslu á að friðarsamkomulag verði að fela í sér trúverðugar öryggistryggingar fyrir Úkraínu.

Bandaríkin í lykilhlutverki

Steve Witkoff fundaði með Selenskí í Ósló á þriðjudag, ásamt leiðtogum Noregs og Finnlands og fulltrúum Evrópuríkja og Atlantshafsbandalagsins.

Samkvæmt bandarískum embættismönnum lagði Úkraína þar fram nýjar hugmyndir um mögulegt friðarsamkomulag.

Daginn eftir hélt Witkoff til Rússlands til að kynna Pútín tillögurnar.

Þótt Kreml hafi ekki tekið öllum hugmyndunum vel var niðurstaðan sú að rússnesk stjórnvöld lýstu sig reiðubúin til frekari viðræðna.

Trump hefur á undanförnum dögum aukið þrýsting á Úkraínu um að ná samkomulagi við Rússland og ítrekað að stríðinu verði að ljúka.

Enn verulegur ágreiningur um friðarskilmála

Þrátt fyrir yfirlýsingar beggja ríkja eru mikilvæg ágreiningsefni óleyst.

Rússland hefur meðal annars krafist yfirráða yfir öllu Donetsk-héraði og þess að Úkraína gangi ekki í Atlantshafsbandalagið.

Úkraína hefur hins vegar lagt áherslu á fullveldi sitt og öryggistryggingar sem komi í veg fyrir frekari árásir.

Einnig er ágreiningur um fyrirkomulag viðræðnanna. Selenskí vill fund leiðtoganna sjálfra en Kreml hefur aðeins lýst yfir vilja til viðræðna á tæknilegu stigi.

Ekki hefur verið samið um vopnahlé, fundardagsetningu eða endanlega dagskrá.

Ný von um frið?

Yfirlýsingar dagsins marka engu að síður mikilvæga breytingu í diplómatískum samskiptum ríkjanna.

Bæði Moskva og Kyiv hafa nú opinberlega lýst yfir vilja til að taka þátt í nýju samningaferli með Bandaríkin í milligöngu.

Hvort það muni leiða til raunverulegs friðarsamkomulags er enn óljóst.

Næstu vikur gætu þó skorið úr um hvort friðarumleitanir Trumps skili áþreifanlegum árangri eða hvort djúpstæður ágreiningur ríkjanna komi enn á ný í veg fyrir samkomulag.

Heimildir:

• Reuters, 21. október 2026: Putin agrees to resume 3-way peace talks with Ukraine and US
• Reuters, 21. október 2026: Zelenskiy supports ceasefire and trilateral talks
• Associated Press, 21. október 2026: Putin agrees to resume three-way talks