Helga Dögg Sverrisdóttir skrifar:

Heimsins besta einhverfu félagið/samtökin á skilið allan þann stuðning sem það getur fengið. Ekki verið að tala um það íslenska, það þegir.

Félagið heitir Autisme- og Aspergerforening og er danskt.

Samtökunum er lýst sem fyrstu einhverfusamtökunum í heiminum sem hafa gagnrýnt meðferð sem kallast ,,kynleiðrétting” einhverfra barna og hugmyndafræðina að baki henni.

Samtökin skera sig úr á alþjóðavettvangi vegna þess að opinber stefnumál þeirra og bæklingar eru samdir af stjórn sem skipuð er einhverfum fagmönnum með bakgrunn í heilbrigðisvísindum og tauga- og uppeldisfræði.

Þar sem andstaða við læknisfræðilega ,,kynleiðréttingu” ungmenna kemur oft frá foreldrahópum eða utanaðkomandi klínískum sérfræðingum má segja að dönsku samtökin þau fyrstu sem gagnrýnahugmyndafræðina frá sjónarhorni einhverfra. 

Samtök, og verkalýðsfélög, hér á landi eru bullandi meðvirk með trans hugmyndafræðinni og þeim afleiðingum sem hún hefur á börn og ungmenni.

Hugsun einhverfra

Í samstarfi við Genspect er varpað ljósi á hvernig kerfisbundin hugsun og svart-hvít hugsun sumra einhverfra ungmenna gerir þau berskjölduð fyrir tilbúnum frásagnarrömmum á netinu, svo sem „að vera fædd í röngum líkama.“

Umrædd einhverfusamtök halda því fram að heilbrigðiskerfið bregðist ungmennunum með því að staðfesta slíkar frásagnir gagnrýnislaust í stað þess að takast á við undirliggjandi vanlíðan sem tengist einhverfunni.

Afstaða samtakanna er, að sögn, talin sögulegt nýmæli innan tengsalnets þeirra á alþjóða vísu, þar sem opinber landssamtök á sviði fötlunar hafi í fyrsta sinn ákveðið að skilgreina læknisfræðilega ,,kynleiðréttandi” meðferð ólögráða einstaklinga sem mögulega misnotkun og „vanrækslu ríkisins á umönnunarskyldu sinni.“

Helstu rök Einhverfu- og Aspergersamtakanna

– Sérstakt varnarleysi gagnvart félagslegum áhrifum og stjórnun: Samtökin benda á að taugafræðileg einkenni einhverfra barna og ungmenna geti gert þau berskjaldaðri fyrir stjórnun, hópþrýstingi og því sem þau kalla hugmyndafræðilega innrætingu á samfélagsmiðlum. Þau halda því fram að hætta sé á, að flókin vandamál tengd kynþroska og óþægindi vegna skynúrvinnslu séu ranglega túlkuð sem ,,kynami” (e. gender dysphoria).

– Þroskastig og upplýst samþykki: Samtökin vísa til rannsókna sem sýna að þroski einhverfra ungmenna geti verið allt að 30% á eftir þroska jafnaldra þeirra. Þess vegna telja þau mjög vafasamt og óábyrgt að 15 ára ungmenni í Danmörku geti hafið ,,kynleiðréttandi” meðferð án samþykkis foreldra.

– Viðvaranir gegn læknisfræðilegum inngripum og sögulegar hliðstæður: Í greinum samtakanna kemur fram mikill uggur um að læknisfræðileg og hormónatengd ,,kynleiðréttandi” meðferð ólögráða einstaklinga leiði í reynd til ófrjósemisaðgerða og efnalegrar geldingar. Samtökin draga hér beinar hliðstæður við myrka kafla í sögu Danmerkur, þegar ríkið heimilaði þvingaða ófrjósemisaðgerð á fötluðu fólki og einhverfum einstaklingum umönnunarkerfis sem var sérhæft. 

– Sálfræðileg fræðsla fremur en lyfjameðferð: Samtökin kalla eftir faglegum og siðferðilegum viðmiðum og telja að í staðinn ætti að nýta samfélagsleg úrræði til vandaðrar sálfræðilegrar fræðslu og sálfélagslegs stuðnings. Markmiðið ætti að vera að hjálpa ungmennum til að skilja og sætta sig við eigin taugafræðilega staðreynd, fremur en að grípa til óafturkræfra læknisfræðilegra inngripa. Þau hafna því eindregið að slík stuðningssamtöl og könnun á undirliggjandi orsökum geti talist „umbreytingarmeðferð“ (e. conversion therapy).

– Áhersla á fólk sem hefur hætt eða snúið við á ,,kynleiðréttingarferlinu” og fordóma gegn því: Samtökin fjalla einnig um vandamál sem snúa að ungmennum sem sjá eftir því að hafa farið í gegnum slíkt ferli, hætta því eða snúa við (detransitioners). Þau vara við vaxandi tilhneigingu til svokallaðra detrans-fordóma, þar sem fólk sem sér eftir ákvörðun sinni verður fyrir félagslegri útskúfun úr hugmyndafræðilegum hópum.

Að fyrirsögninni, hvar er einhverfufélagið á Íslandi? Horfið eða er það helsýkt af trans hugmyndafræðinni og lætur kasta einhverfum börnum upp á trans-lestina. Með hvaða afleiðingum?

Takk til Ulf Baldrian Kudsk Harbo fyrir að vekja athygli á þessu félagi/samtökum einhverfa.