Júlíus Valsson skrifar:

Það er einkenni vandaðra sjónvarpsþátta að ganga aftur. Næturvaktin hefur nú gert það á ólíklegasta stað, þ.e í þingflokksherbergi Viðreisnar, og það án þess að nokkur hafi beðið um endursýningu.

Jón Gnarr var spurður að því í Spursmálum hvort hann hefði sjálfur viljað vera Georg Bjarnfreðarson í þingflokknum. Svarið kom hægt og rólega, eins og vera ber hjá manni sem hefur staðið margar vaktir: „Ég er Ólafur Ragnar Hannesson en ég hefði viljað að Georg væri ekki þarna.“ Hann nefndi engin nöfn í þessari setningu og þurfti þess ekki. Rétt áður hafði hann gagnrýnt forystu flokksins og minnt á að formaðurinn bæri á endanum ábyrgðina. Þeir sem muna eftir bensínstöðinni þurfa ekki frekari leiðbeiningar um hver fékk húfuna og hver stendur úti á planinu.maður. Georg var sérstæður maður. Hann hafði fimm háskólagráður og trú á kerfinu sem hvorki nótt né viðskiptavinir fengu haggað. Reglurnar voru réttar og skipulagið var rétt, og þegar veruleikinn á planinu féll illa að hvoru tveggja var það veruleikinn sem átti sökina. Hann lærði aldrei neitt af vöktunum, því að þar var ekkert að læra. Það var aðeins að útskýra.

Þráhyggja Þorgerðar

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er enginn Georg í daglegu fasi. En hún á sér eitt mál sem hún hefur borið með sér árum saman, flokka á milli, úr Sjálfstæðisflokki yfir í Viðreisn og þaðan inn í utanríkisráðuneytið: Ísland skal ganga í Evrópusambandið me góðu eða illu. Flokkurinn var stofnaður utan um þetta eina erindi, þótt annað hafi verið látið í veðri vaka á hátíðarstundum.

Henni tókst það sem fáum tekst. Hún knúði fram þjóðaratkvæðagreiðslu um að taka upp þráðinn við Brussel og talaði í aðdragandanum fallega um að þjóðin ætti að fá að ráða. Þjóðin tók hana á orðinu 29. ágúst. Nei sögðu 52,8 prósent. Ráðherrann sagði niðurstöðuna skýra og kvaðst virða hana, og skýr var hún vissulega. Vaktinni var lokið. Málið var tapað.

Vaktin heldur samt áfram

Og þó. Aðildarviðræður verða ekki hafnar á ný af þessari ríkisstjórn; það hefur ráðherrann staðfest og ber að þakka. En Evrópusambandið lifir áfram í utanríkisráðuneytinu eins og ljósið sem aldrei slokknar á bensínstöðinni. Nú skal samstarfið styrkt og tengslin ræktuð og dýpkuð, og Ísland fært nær hinu evrópska kerfi eftir leiðum sem ekki þarf að kjósa um. Þjóðin kaus um eitt atriði, er sagt, en stærri sýnin stendur óhögguð. Kerfið veit áfram hvert stefna ber. Bókun 35 er málið!

Þetta hefði Georg orðað nákvæmlega svona. Fólkið á planinu hefði misskilið spurninguna. Það sagði nei við dyrunum en alls ekki við húsinu. Og það væri skylda vaktstjórans að halda áfram að leiða það inn í húsið (ESB), hægt og varlega, þótt það streittist lítillega á móti.

Reikningurinn

Þarna er komið að því sem Jón Gnarr sagði í raun, þótt hann segði það óbeint á líkingamáli Þráhyggjan hefur kostað ráðherrann meira en eina atkvæðagreiðslu. Hún hefur kostað allan flokkinn. Viðreisn var kynnt til leiks sem frjálslyndur miðjuflokkur með áhuga á samkeppni og skynsamlegri hagstjórn. Ár frá ári hefur hún þrengst niður í eitt erindi, og þegar erindið var loks borið undir þjóðina og fellt stóð flokkurinn uppi erindislaus. Þeir sem gengu til liðs við hann af öðrum ástæðum uppgötva nú að þeir eru fastir á næturvakt sem þeir réðu sig aldrei til að starfa á, undir vaktstjóra sem lítur á úrslitin sem tímabundna truflun á rekstrinum.

Formaður sem heldur ótrauður í sömu átt eftir að þjóðin hefur sagt nei kallar það sjálfsagt þrautseigju. Flokksmenn og kjósendur lesa úr því önnur skilaboð þ.e að niðurstaðan hafi verið formsatriði og að ráðherrann viti betur en þeir sem kusu.

Ólafur Ragnar hefur nú sagt upphátt það sem aðrir í flokknum hafa hvíslað. Spursmálið er hvort Viðreisn ætli að standa áfram næturvakt á leiðinni til Brussel, eða hvort einhver eigi eftir að taka af skarið og slökkva ljósin á planinu.