Hákon Jóhannesson, formaður samtaka Gegn gyðingaandúð á Íslandi, lýsir alvarlegum áhyggjum af því að fáni palestínsku samtakanna PFLP, sem eru á hryðjuverkalistum Bandaríkjanna og Evrópusambandsins, hafi verið borinn í Palestínugöngu í miðborg Reykjavíkur 10. október síðastliðinn. Í sömu göngu segist hann hafa heyrt slagorðið „Viva Intifada“ kallað í gjallarhorn. Fréttin.is hefur fengið afhent skrifleg svör tveggja forsvarsmanna Félagsins Ísland-Palestína (FÍP) vegna umdeildra tákna og slagorða.

„Ég sá þetta með berum augum“

Hákon var sjálfur viðstaddur gönguna, sem farin var frá Hlemmi að Austurvelli í tilefni alþjóðlegs aðgerðadags fyrir Palestínu.

„Þann 10. október síðastliðinn heyrði ég orðin ‚Viva Intifada!‘ hljóma úr gjallarhorni í Austurstræti. Hér, í miðborg Reykjavíkur,“ segir Hákon.

Hann segist jafnframt hafa séð rauðan fána Alþýðufylkingarinnar til frelsunar Palestínu, PFLP (Popular Front for the Liberation of Palestine), borinn í göngunni.

PFLP eru palestínsk stjórnmála- og vopnuð samtök sem hafa staðið að árásum gegn Ísrael og eru skilgreind sem hryðjuverkasamtök af Bandaríkjunum og Evrópusambandinu.

Hernaðararmur samtakanna hefur einnig verið tengdur árásunum á Ísrael 7. október 2023, þegar Hamas og aðrir vopnaðir hópar réðust á ísraelsk samfélög og óbreytta borgara.

Hákon telur það sérstaklega alvarlegt að tákn slíkra samtaka skuli birtast í mótmælagöngu á Íslandi.

Sveinn Rúnar staðfestir að um fána PFLP sé að ræða

Í kjölfar göngunnar leitaði Hákon skýringa hjá Sveini Rúnari, sem hefur komið að starfi FÍP, og sendi honum ljósmynd af fánanum.

Í skriflegu svari sem Fréttin.is hefur undir höndum segir Sveinn:

„Þetta er fáni PFLP, eins og stendur á honum, Alþýðufylkingarinnar til frelsunar Palestínu, sem er einn af flokkunum í Palestínu.“

Með svarinu staðfestir Sveinn að fáninn á ljósmyndinni sé fáni PFLP.

Hann tekur hins vegar ekki sérstaklega afstöðu til þess hvort viðeigandi sé að bera fána samtakanna í mótmælagöngu á vegum FÍP.

Fréttin.is fjallaði áður um PFLP-fánann í göngunni þann 11. október.

Formaður FÍP líkir síonisma við nasisma

Fréttin.is hefur einnig fengið afhentan tölvupóst frá Hjálmtý Heiddal, formanni Félagsins Ísland-Palestína, til Hákons Jóhannessonar, dagsettan 18. desember 2025.

Samskiptin vörðuðu límmiða með slagorðum tengdum Palestínu og Ísrael. Á mynd sem fylgdi fyrirspurninni má meðal annars sjá slagorðin „Kremjum síonisma!“, „Viva Viva Intifada“, „Boycott Israel“ og „Frjáls Palestína“.

Í svarinu gerir Hjálmtýr greinarmun á því að gagnrýna síonisma sem stjórnmálastefnu og að beina orðum gegn síonistum sem einstaklingum.

Hann segir meðal annars:

„Síonismi er rasísk stjórnmálastefna líkt og nasisminn.“

Þetta er pólitískt mat formannsins, en hugtakið síonismi hefur ólíka merkingu eftir samhengi og nær meðal annars til stuðnings við sjálfsákvörðunarrétt gyðinga.

Hjálmtýr útskýrir jafnframt orðið intifada sem uppreisn og tengir það frelsisbaráttu Palestínumanna.

Að hans sögn er tilgangur límmiðanna að vekja athygli á þeirri baráttu og styðja hana.

Þar sem tölvupósturinn er frá desember 2025 felur hann ekki í sér sérstakt svar við atvikunum í göngunni 10. október 2026.

Bandarískur lagaprófessor varar við slagorðum um intifada

Notkun hugtaksins intifada hefur verið umdeild víða um heim, meðal annars í Bandaríkjunum.

Í frétt bandaríska fjölmiðilsins CBN News frá 5. febrúar 2026 lýsir Jeffrey Lax, lagaprófessor við City University of New York, áhyggjum af slagorðinu „Globalize the Intifada“.

Lax túlkar það sem hvatningu til ofbeldis gegn gyðingum um allan heim.

Orðið intifada merkir uppreisn en tengist einnig tveimur palestínskum uppreisnum gegn Ísrael. Sú síðari, sem hófst árið 2000, einkenndist meðal annars af árásum á óbreytta borgara.

Slagorðið sem Lax fjallar um er þó ekki það sama og „Viva Intifada“, sem Hákon segist hafa heyrt í Reykjavík. Ekki er hægt að fullyrða að notkun þess ein og sér feli í sér hvatningu til ofbeldis.

Ummæli Lax varpa engu að síður ljósi á hvers vegna slík orðræða getur vakið ótta meðal gyðinga.

Kallar eftir ábyrgð skipuleggjenda

Hákon telur samspil PFLP-fánans og slagorðsins „Viva Intifada“ í göngunni ógnandi og segir mikilvægt að taka slíkar áhyggjur alvarlega.

„Mér finnst alvarlegt og óviðunandi að fáni þessara samtaka skuli borinn um götur Reykjavíkur,“ segir hann.

Hann leggur áherslu á að réttur til friðsamlegra mótmæla og tjáningarfrelsis sé mikilvægur, en telur jafnframt að skipuleggjendur verði að axla ábyrgð á þeim táknum og skilaboðum sem fá rúm í göngum þeirra.

Hákon kallar eftir því að forsvarsmenn FÍP taki skýra afstöðu gegn því að fáni PFLP sé borinn í göngum félagsins og hafni hvers kyns hvatningu til ofbeldis gegn gyðingum.

„Ég upplifði samspil fánans og slagorðsins sem ógnandi. Gyðingar sem hér búa og þeir sem hingað koma sem ferðamenn eiga að njóta sama örygis og aðrir – án eineltis, án ótta við hótanir eða ofbeldi.“

Ekki liggur fyrir að FÍP hafi sérstaklega samþykkt notkun PFLP-fánans í göngunni. Skrifleg svör Sveins Rúnars og Hjálmtýs Heiddal staðfesta heldur ekki stuðning þeirra við ofbeldi.

Málið vekur engu að síður spurningar um ábyrgð skipuleggjenda og hvernig tryggja megi að pólitísk mótmæli fari fram án þess að þátttakendur eða aðrir upplifi sig ógnað vegna trúar eða uppruna.

Umdeildir límmiðar með slagorðunum „Kremjum síonisma“ og „Viva Intifada“

Hákon Jóhannesson, hefur einnig gert athugasemdir við límmiða með slagorðum tengdum Palestínumálstaðnum og leitað skýringa hjá Hjálmtý Heiddal, formanni Félagsins Ísland-Palestína (FÍP).

Á mynd af tólf límmiðum sem Fréttin.is hefur fengið afhenta má meðal annars sjá slagorðin „Kremjum síonisma!“, „Viva Viva Intifada“, „Boycott Israel“ og „Sniðgöngum ísraelskar vörur“.

Í tölvupósti til Hákons, dagsettum 18. desember 2025, svaraði Hjálmtýr gagnrýni hans á orðalag límmiðanna.

Hjálmtýr lagði áherslu á að á límmiðanum stæði „Kremjum síonism“ en ekki „Kremjum síonista“ og taldi þar grundvallarmun á.

Hann sagði jafnframt:

„Síonismi er rasísk stjórnmálastefna líkt og nasisminn.“

Formaðurinn útskýrði einnig orðið intifada sem uppreisn og tengdi það við frelsisbaráttu Palestínumanna.

Að sögn Hjálmtýs er tilgangur límmiðanna að vekja athygli á þeirri baráttu og styðja hana.

Hákon telur hins vegar að orðalagið, sérstaklega „Kremjum síonisma“ og „Viva Viva Intifada“, geti vakið ótta meðal gyðinga, ekki síst í ljósi sögulegra tengsla hugtaksins intifada við ofbeldisfull átök og árásir á óbreytta borgara.

Orðið intifada merkir þó ekki sjálfkrafa hvatningu til ofbeldis og gagnrýni á síonisma sem stjórnmálastefnu er ekki í sjálfu sér gyðingaandúð. Merking slagorðanna verður að meta í samhengi.

Hákon telur engu að síður að forsvarsmenn FÍP þurfi að taka áhyggjur gyðinga af slíkum skilaboðum alvarlega, sérstaklega þegar þau birtast samhliða táknum samtaka sem eru á hryðjuverkalistum.

Ekki hefur verið staðfest hver framleiddi eða dreifði límmiðunum, en skriflegt svar Hjálmtýs sýnir hvernig hann hefur sjálfur útskýrt orðalag þeirra.

Límmiðarnir umdeildu.