Blaðamannafélag Íslands fordæmir síaukna og harðnandi orðræðu í garð blaðamanna og fjölmiðla, þar á meðal frá kjörnum fulltrúum og öðru áhrifafólki í samfélaginu. Þetta kemur fram í ályktun um stöðu blaðamennsku á Íslandi og á alþjóðavettvangi sem samþykkt var á aðalfundi Blaðamannafélags Íslands (BÍ) sem haldinn var í gær.
„Þegar grafið er undan trúverðugleika blaðamanna með ómálefnalegum árásum, dylgjum og alvarlegum ásökunum vegna starfa þeirra er ekki aðeins vegið að einstökum blaðamönnum heldur að fjölmiðlafrelsi og rétti almennings til upplýsinga. Slík þróun getur haft kælingaráhrif á umfjöllun fjölmiðla um mikilvæg samfélagsmál og dregið úr getu blaðamanna til að sinna starfi sínu af festu og sjálfstæði,“ segir í ályktuninni.
Þrýstingur stjórnmálafólks óásættanlegur
Í ályktuninni segir að hlutverk blaðamennsku verði enn skýrara í aðdraganda kosninga á borð við sveitarstjórnarkosningar og þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að Evrópusambandinu. Hlutverk blaðamanna sé að veita kjósendum aðgang að traustum upplýsingum, málefnalegri umfjöllun og faglegu aðhaldi á framboð, stefnumál og loforð stjórnmálafólks.
„Tilraunir stjórnmálafólks til að þrýsta á fjölmiðla og gera skilyrði um efnistök eru óásættanlegar. Sömuleiðis þegar brugðist er við fréttum sem þeim hugnast ekki með árásum á blaðamenn eða störf þeirra. Hlutverk blaðamanna er að spyrja krefjandi spurninga, draga fram staðreyndir og veita aðhald í þágu almennings.“
Kalla eftir aðgerðum til að styrkja rekstrargrundvöllinn
Í ályktuninni segir að blaðamennska sé hluti af grunninnviðum samfélagsins og að það þurfi að endurspeglast í viðhorfum stjórnvalda, löggjafarvalds, dómstóla og almennings. Skorað er á stjórnvöld að grípa til markvissra aðgerða sem styrkja rekstrargrundvöll íslenskra fjölmiðla, efla fjölmiðlafrelsi og „tryggja að hér á landi geti áfram starfað öflugir, sjálfstæðir og fjölbreyttir fréttamiðlar í þágu almennings og lýðræðisins“.
Stríð og gervigreind á meðal helstu ógna
Þá var í ályktuninni vakin athygli á alvarlegri stöðu blaðamennsku á heimsvísu en síðasta ár var það mannskæðasta í stétt blaðamanna samkvæmt Committee to Protect Journalists. Stríð í Úkraínu og á Gaza hafi sýnt hve mikilvægar áreiðanlegar upplýsingar séu. Á sama tíma hafi fjölmiðlafólk ýmist starfað þar undir miklum þrýstingi eða verið meinað það með öllu.
Þá stafi traustum fréttaflutningi einnig vaxandi ógn af gervigreind, myndölsun og skipulagðri upplýsingamengun.
